VII SA/Wa 897/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji postanawia przyznać J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 20 maja 2013 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek skarżącej J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości [...] zł. Majątek obejmuje mieszkanie o powierzchni [...] m2, dom drewniany na wsi według oświadczenia z 1947-48 r., dwie działki o łącznej powierzchni 0,35 ha. Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu kwietniu, wskazane przez skarżącą, to: czynsz – [...] zł, telefon – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, leki – [...] zł, składki PZU – [...] zł, Internet – [...] zł, ksero – [...] zł, znaczki pocztowe – [...] zł, kredyt – [...] zł, usługi bankowe [...] zł, życie i środki czystości, fryzjer oraz kosmetyki i inne [...] zł. Podała również, iż są z mężem osobami schorowanymi (inwalidztwo II grupy). Czasami zmuszeni są wynajmować do cięższych prac osoby trzecie. Wskazała także, ponosi wysokie koszty prowadzenie wielu postępowań administracyjnych i sądowych. Spłaciła kredyt dotychczasowy, aby móc uzyskać w przyszłości kolejny oraz, że w miesiącu maju nie pojawią się wydatki na składki ubezpieczeniowe, opłaty za Internet i kredyt, natomiast pojawi się podatek za działkę, spłata długu wpisy sądowe, opłacenie skopania działki, podwyżka czynsz i dopłata za gaz oraz koszty podróży na wieś. Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia wnioskodawczyni wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. Wskazała, iż wpłaciła wpis sądowy w kwocie [...] zł w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 809/13, oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, w ramach jej możliwości. Podała również, że wydatki jej rodziny w miesiącu maju 2013 r. kształtowały się następującą: czynsz – [...] zł, telefon – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, lekarstwa [...] zł, usługi pocztowe – [...] zł, ksero [...] zł, opłata za działkę pracowniczą w ogrodzie działkowym [...] zł, wpisy sądowe z opłatą pocztową – [...] zł, życie, środki czystości, kosmetyki, fryzjer i drobne artykuły odzieżowe – [...] zł. Ogółem [...] zł, przy faktycznych dochodach [...] zł. W rodzinie cztery osoby są bezrobotne. Nie przedłużyła również umowy kredytowej. Z zasiłku pielęgnacyjnego męża w kwocie [...] zł pokrywane są koszty rehabilitacji i zakup sprzętu rehabilitacyjnego (mąż po urazie kręgosłupa). Z usług fryzjerskich korzysta tylko mąż. Podała, że wydatki związane z kserowaniem czy wysyłaniem korespondencji wiążą się z prowadzonymi przez nią sprawami administracyjnymi i sądowoadministracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, w tym przypadku postanowienia z dnia 29 maja 2013 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest niemożliwe. W ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazał, że pomimo regularnych dochodów z tytułu emerytur nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości [...] zł. Opłaty bieżące co miesięczne, na które składają się czynsz, energia elektryczna, telefon, gaz, opał, lekarstwa, wynoszą ok. [...] zł. Ponadto wydatki na tzw. życie, środki czystość , kosmetyki, drobne artykuły odzieżowe wynoszą ok. [...] zł. Skarżąca ponosi również dodatkowe wydatki związane z toczącymi się sprawami administracyjnymi i sądowymi ok. [...] zł (wpisy sądowe, koszty korespondencji, koszty ksero). Mąż wnioskodawczyni korzysta z rehabilitacji, której koszt miesięczny wynosi [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni ponosi dodatkowe wydatki: składki ubezpieczeniowe [...] zł, internet [...] zł, opłata za działkę pracowniczą [...] zł. Biorąc pod uwagę stałe miesięczne wydatki rodziny oraz sytuację życiową i rodzinną wnioskodawczyni (mąż po urazie kręgosłupa, korzystający z co miesięcznej rehabilitacji oraz to, że w rodzinie 4 osoby są osobami bezrobotnymi), Sąd uznał, że dane wskazane w formularzu i sprzeciwie są wiarygodne i potwierdzają, że miesięczne dochody wnioskodawczyni są konsumowane w całości, co nie pozwoli skarżącej na pokrycie kosztów postępowania. Wobec powyższego powyższe, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w postanowieniu. .