VII SA/Wa 898/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. K., L. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak:[...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...], znak: [...] o treści: nakazuję Państwu A. i L. K. zamieszkałym przy ul. [...] w A., aby rozebrali dwie bramy ogrodzeniowe, które wybudowali na działce nr [...] w A., stanowiącej własność Gminy Ł., a która stanowi drogę gminną ul. [...]— boczna. Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż prawidłowość decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...], była już badana przez WSA w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 30.01.2009 r., sygn. akt II SA/G1 408/08 oddalił skargę. W świetle powyższego, po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd. Wskazał, iż stosownie do treści art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organ podkreślił, iż w przypadku gdy organ zawiadomił już wszystkie strony o wszczęciu postępowania z tego względu nie może być wydana decyzja o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż postępowanie jest w toku. Jeżeli bowiem w toku postępowania okaże się, że wniosek jest niedopuszczalny ze względów przedmiotowych, to organ może jedynie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili A. i L. K., stwierdzając, że całe postępowanie rażąco narusza obowiązek prawny względem nich, gdyż nie byli stronami postępowania administracyjnego kiedy wydano decyzję uwłaszczającą na nie istniejącą działkę nr [...] znajdującą się za ich nieruchomością. Ponadto podnieśli, że wszystkie zawiadomienia były wysyłane w jednym egzemplarzu więc nie wiadomo wobec kogo zostało wszczęte postępowanie. Dodali, że żadne pismo nie oznaczało ich jako małżonków a więc nie wiadomo, czy byli traktowani jako małżeństwo czy rodzeństwo. Podkreślili, że zarówno w decyzjach jak i w wyroku powinni figurować jako L. i A. małżonkowie K. właściciele na prawach wspólności ustawowej zgodnie z wpisem do księgi wieczystej. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił także w imieniu A. i L. K. radca prawy T. G. wnosząc o "doręczenie mu pism wysłanych do państwa przez nich na podstawie, których wydali Państwo skarżoną decyzję", a ponadto powtórzył argumenty przedstawione we wniosku swych mocodawców. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek A. i L. K. oraz ich radcy prawnego T. G., jako ich pełnomocnika decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], znak:[...]. Organ rozpoznając sprawę ponownie powtórzył swoja argumentację zawartą w decyzji wydanej w I instancji. Odnosząc się natomiast do żądania radcy prawnego T. G., pełnomocnika A. i L. K., zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o "doręczenie mi pism wysyłanych do państwa przez nich na podstawie których wydaliście państwo skarżoną decyzję", organ stwierdził, że skoro A. i L. K. są dysponentami dokumentów, przesłanych przy wniosku z dnia 18.02.2010 r., to nie może zadośćuczynić powyższej prośbie, albowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony osobiście przez nich nie zawiera takiej prośby. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i L. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnieśli, iż całe postępowanie rażąco narusza prawo, a zwłaszcza art. 40 § 3 kpa. Wskazali, iż nie byli w ogóle stronami postępowania administracyjnego kiedy wydano decyzję uwłaszczającą, na nie istniejącą działkę nr [...] znajdującą się za ich nieruchomością. Oświadczyli, że wszystkie zawiadomienia były do nich wysyłane w jednym egzemplarzu, tak więc do dzisiaj nie wiadomo wobec kogo wszczęto postępowanie, czy wobec L. K. czy też A. K. Żadne bowiem pismo nie oznaczało ich jako małżonków a więc nie wiadomo czy traktowani są jako małżeństwo czy też rodzeństwo. Podkreślili, że zarówno decyzja jak i wyrok są nie wykonalne ponieważ nie oznaczono właściwie ich jako strony, gdyż zarówno w decyzjach jak i wyroku powinni figurować jako L. i A. małż. K. właściciele na prawach wspólności ustawowej zgodnie z wpisem do Księgi Wieczystej. Zdaniem skarżących, do tych zarzutów GINB w W. nie ustosunkował się, a mają one znaczenie dla całej procedury ustanawiającej drogę na ich działce. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu organ umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] z tego powodu, iż wniosek o stwierdzenie jej nieważności jest niedopuszczalny ze względów przedmiotowych. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] została poddana kontroli sądowej pod względem jej zgodności z prawem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/GI 408/08 oddalił skargę. Wskazać należy, że Sąd administracyjny badał wówczas nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale kierując się dyspozycją art. 134 p.p.s.a. z urzędu poddał ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały zgodnie z przepisami prawa. Z tego względu Sąd oddalił skargę, uznając, że powyższe decyzje odpowiadają prawu. W myśl natomiast art. 170 ustawy p.p.s.a. wskazany wyrok jest zatem wiążący dla strony postępowania, w tym organu i Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie. Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem takich podmiotów, jak wszystkie strony postępowania oraz sąd, który wydał to orzeczenie oraz inne sądy i inne organy państwowe. Gwarantuje to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, a w konsekwencji zasada wyrażona w tym przepisie zapobiega funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć, których nie można pogodzić w całym systemie sprawowania władzy. Wszystkie wymienione w powyższym przepisie podmioty muszą zatem brać pod uwagę fakt istnienia prawomocnego orzeczenia sądowego oraz jego treść i są nim związane (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II SA/WA 83/09). Prawomocne rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny sporu o legalność indywidualnego aktu administracyjnego pomiędzy organem wydającym ten akt i stroną, polegające na oddaleniu przez Sąd skargi, oznacza ustalenie zgodności z prawem tego aktu, co zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności tego aktu, a stronie możliwość żądania stwierdzenia nieważności tego aktu. W konsekwencji prawomocny wyrok sądu oddalający skargę ma powagę rzeczy osądzonej w odniesieniu do uznania zaskarżonej decyzji za akt legalny, a zatem niedotknięty żadną z wad opisanych w art. 156 k.p.a. (art. 171 p.p.s.a.). Oznacza to ustalenie prawomocności zaskarżonej decyzji, co stanowi dla organu administracyjnego negatywną przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie kontroli legalności takiej decyzji. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ słusznie uznał, iż niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uznanej przez Sąd jako zgodnej z prawem i podważanie dokonanych przez Sąd ustaleń. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSP 6/09 stwierdził, że nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu została uznana za zgodną z prawem. W tezie podjętej uchwały Sąd orzekł : "Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 197 § 3 kpa.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie z uwagi na uprzednio wydany wyrok sądu -przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej zobowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa." W niniejszej sprawie, ze względu na zawiadomienie przez organ stron o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], niemożliwym było wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia toczącego się już de facto postępowania. Słusznie zatem organ stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak :[...], w sytuacji, gdy była ona przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należy uznać za niedopuszczalny, a wszczęte postępowanie nieważnościowe umorzyć jako bezprzedmiotowe. W przypadku bowiem, gdy organ zawiadomi już wszystkie strony o wszczęciu postępowania nieważnościowego, po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną będącą przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, nie może być wydana decyzja o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż postępowanie administracyjne jest już w toku. Wówczas, jak trafnie podniósł organ toczące się postępowanie nieważnościowe jako bezprzedmiotowe należy umorzyć. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzikiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...], w sytuacji, gdy była ona przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W sprawie w której Sąd oddalił skargę nie można ponownie podnosić okoliczności i zarzutów związanych z naruszeniem prawa przez organ, który wydał decyzję, co do których Sąd orzekł i wypowiedział się już, że są one zgodne z prawem. Zasadne ustalenia organów o braku możliwości prowadzenia postępowania nieważnościowego co do decyzji, która była już przedmiotem kontroli i oceny Sądu powodują, że rozpoznawana skarga nie podważyła ani legalności, ani słuszności wydanego orzeczenia. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).