VII SA/Wa 906/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W. i W. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania D. W. i W. W. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. D. W. i W. W. w skardze wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Składając wniosek na urzędowym formularzu jako zakres żądania oznaczyli częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Celem instytucji prawa pomocy, stanowiącej odstępstwo od tej generalnej reguły, jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że złożony przez D. W. i W. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z wniosku, skarżący posiadają znaczny majątek. Opisując swój stan majątkowy skarżący wymienili: współwłasność (1/2) dwóch domów w [...] (o powierzchni 329 m2 i 240 m2), współwłasność (1/2) działki letniskowej (684 m2) i działkę leśną o powierzchni 2100 m2, w rubryce dotyczącej papierów wartościowych i innych praw majątkowych - "195 tys. zł CDM". D. W. i W. W. uzyskują dochody z emerytur w łącznej wysokości 5.100 zł netto miesięcznie. Skarżący posiadają ponadto oszczędności w kwocie 60.000 zł. W takiej sytuacji brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącym prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, nie sposób bowiem uznać ich za osoby ubogie, wymagające wsparcia z budżetu państwa (do czego sprowadza się przyznanie prawa pomocy). Warto podkreślić, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). Mając na uwadze informacje wynikające ze złożonego wniosku, w tym wysokość oszczędności, stwierdzić trzeba, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przerzucenia kosztów związanych z zainicjowanym przez skarżących postępowaniem sądowym na współobywateli w ramach instytucji prawa pomocy. Nie może budzić wątpliwości, że skarżący są w stanie samodzielnie ponieść zarówno koszty sądowe w niniejszej sprawie, jak i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.