VII SA/Wa 911/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. D. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - zwanej dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał P. D. rozbiórkę wiaty o wymiarach 10,10 m x 5,90 m, usytuowanej na działce Nr ew. [...] położonej w miejscowości W. [...], gm. W. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie wyjaśniające oraz czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 26 czerwca 2007r. wykazały, iż na powyżej wskazanej nieruchomości istnieje wiata konstrukcji drewnianej o wymiarach 10,10 m x 5,90 m, zabudowana z trzech stron, z dachem dwuspadowym, krytym blachodachówką. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił, że wiata nie jest trwale związana z gruntem, została wybudowana w 1994r. i użytkowana jest na cele gospodarcze zaś inwestor nie posiada żadnej dokumentacji zezwalającej na jej wybudowanie. Organ I instancji w oparciu o zaświadczenie Wójta Gminy W. stwierdził, że działka Nr ew. [...] w W. w roku 1994 położona była na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy W. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] maja 1994r. (Dz. U. Woj. [...]. z dnia [...] listopada 1994r. Nr [...], poz. [...]) i zgodnie z nim w/w działka znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem RLo – teren lasu wyłączony z możliwości zabudowy. Zatem budowa jakiegokolwiek obiektu budowlanego w roku 1994 była sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. złożył P. D. wnosząc o jej uchylenie. Inwestor nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji I instancji, ponieważ w odniesieniu do tej działki posiada prawomocną decyzję Nr [...] Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 1994r. zezwalającą na użytkowanie na działce Nr [...] budynku mieszkalnego. Z tego faktu odwołujący wywodzi, że skoro Wójt Gminy W. wydał w grudniu 1994r. decyzję zezwalającą na użytkowanie budynku, to w ocenie skarżącego działka, na której budynek był posadowiony, nie powinna mieć statusu wyłączającego ją z możliwości zabudowy i co najwyżej powinien mieć zastosowanie przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zezwalający na usankcjonowanie istnienia tego obiektu na terenie działki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy sporna wiata została wykonana z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Wynika to z faktu braku pozwolenia na budowę oraz usytuowania obiektu na terenie, który wedle ustaleń obowiązującego w dacie budowy planu miejscowego, wyłączony był z możliwości zabudowy jakimikolwiek obiektami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. D. zarzucając organom naruszenie art. 7, 9, 10, 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez nie podjęcie działań niezbędnych do załatwienia sprawy, brak zapewnienia stornie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz brak możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów. Nie został także rozpatrzony według inwestora cały materiał dowodowy a dowody wskazane przez niego zostały pominięte. Skarżący uważa, że organ nie ustalił jaki był status działki Nr [...] w sytuacji wydania przez Wójta Gminy W. w grudniu 1994r. decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku mieszkalnego, pomimo zgłoszenia w tym zakresie zarzutu w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 w/w ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 kpa co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi. Art. 7 kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przepisie tym została wyrażona naczelna zasada Kodeksu postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto wymieniona wyżej zasada została wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80. W związku z powyższym, postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ prowadzić powinno nie tylko do wyjaśnienia wszelkich zarzutów podnoszonych przez strony, ale i czynienia przez organ własnych ustaleń oraz dociekania, czy poza argumentacją stron, nie występują inne okoliczności objęte przedmiotem prowadzonej sprawy. Ponadto art. 77 § 1 kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. Lex Polonica Nr 1543146). Dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc "przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku (...) wydania decyzji o przekonywującej treści" wykluczają zarzut dowolności w ocenie sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt: I SA 1768/99). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił czy w dacie budowy przedmiotowej wiaty obowiązywał plan, którego dotyczy zaświadczenie Wójta Gminy W. z dnia [...] września 2007r. Znak: [...]. Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się organ został uchwalony przez Radę Gminy W. w dniu [...] maja 1994r. Nr [...] (Dz. U. Woj. [...]. z dnia [...]listopada 1994r. Nr [...], poz. [...]). W myśl art. 29 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. ( Dz. U. nr 80 poz. 717) uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia planu miejscowego obowiązuje od dnia wejścia w życie w niej określonego jednak nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Tak więc rada gminy wyznacza termin wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być on jednak termin krótszy niż 30 dni od dnia ogłoszenia planu miejscowego w dzienniku. Plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego dopiero bowiem ma moc powszechnie obowiązującą na obszarze nim objętym jeśli jest uchwalony i opublikowany zgodnie z właściwymi przepisami prawa. Ponadto podstawę kontroli przez Sąd zgodności decyzji organów z ustaleniami planu stanowią łącznie rysunek planu oraz jego tekst. Organ powołuje się jedynie na informację Wójta, zaś wypisu z planu i jego tekstu w aktach administracyjnych nie ma. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien wyjaśnić kiedy miała miejsce budowa wiaty i czy we wskazanym czasookresie obowiązujący plan przewidywał zabudowę tego rodzaju. Wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229ze zm.) uzasadnia wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie był przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju. Wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania odnoszących się do terenu nim objętego. Dopiero zgromadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego pozwoli sądowi na skontrolowanie nie tylko podstawy faktycznej rozstrzygnięcia lecz także poprawności dokonanej subsumcji. Ocena legalności decyzji dokonana przez Sąd nie może polegać bowiem na przyjęciu niejednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy dokonanych przez organy obu instancji. Odnosząc się do zarzutu skargi, że skarżący nie powinien ponosić niekorzystnych skutków nieuwzględnienia w protokole inwentaryzacyjnym faktu istnienia spornej wiaty należy uznać, iż zarzut nie jest trafny, ponieważ skarżący we wniosku zgłosił do użytkowania wyłącznie budynek mieszkalny. Nie wyjaśnienie przez organy istotnych okoliczności sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit c ppsa). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zgodnie z zasadą określoną w art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.