VII SA/Wa 913/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B postanawia: odmówić M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez M. K. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką. Źródłem utrzymania rodziny są dochody z tytułu emerytury w wysokości 1 340 zł. Wnioskodawca wskazał posiadanie nieruchomości – domu o pow. 108 m2 wg oświadczenia w stanie surowym, znajdującym się na działce o pow. 768 m2. Wskazane w formularzu PPF wydatki to: raty kredytów 369 zł. oraz 117 zł., mieszkanie i media 350-450 zł., leczenie 200 zł., podatek od nieruchomości 240 zł. (rocznie). Wnioskodawca wskazał także że jest zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości 300 zł. Innych danych majątkowych w formularzu PPF nie podano. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawcawykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Rozpoznając złożony przez T. S. wniosek należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, by jego sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że złożone na formularzu PPF oświadczenie nie przedstawia kompletnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy w tym zakresie wskazać, że z przedstawionych przez wnioskodawcę wydatków wynika, że przewyższają one uzyskiwane dochody, a brak w pozycji wydatków, wydatków na bieżące utrzymanie (żywność, środki czystości, wydatki związane z nauką dziecka, paliwo, wydatki związane z samochodem). Powyższe oznacza, że wnioskodawca albo zawyżył swoje wydatki, albo nie przedstawił wszystkich źródeł dochodu. Należy także zauważyć, ze nie wszystkie przedstawione wydatki można zaliczyć do wydatków koniecznych - nie są takimi prywatne kredyty (o ile zostały zaciągnięte na cele niezwiązane z koniecznym utrzymaniem). Ponadto wnioskodawca nie wyjaśnił statusu zajmowanego lokalu przy ul. [...] w [...]. Nie jest wiadome, czy jest to lokal wnioskodawcy, czy innej osoby, na podstawie jakiego tytułu prawnego wnioskodawca z niego korzysta. Brak pełnego wyjaśnienia własnej sytuacji materialnej i podawanie niepełnych danych nie może być podstawą do przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.