VII SA/Wa 928/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-18
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego (w szczególności art. 28 i art. 32 ust. 4 pkt 1) może zostać uznana za nieważną, jeśli od jej wydania upłynął znaczny okres czasu, a naruszenie nie wywołało skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że chociaż doszło do naruszenia art. 28 Prawa budowlanego (realizacja inwestycji przed uzyskaniem pozwolenia na budowę), to jednak stwierdzone naruszenie nie miało charakteru rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, znaczący upływ czasu od wydania decyzji (ponad 16 lat) oraz brak wykazania przez stronę skarżącą negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania, wykluczają stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 46/13.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2001 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) stwierdził nieważność decyzji z powodu braku decyzji o warunkach zabudowy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał tę decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję GINB. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GINB uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji, uznając, że choć doszło do naruszenia Prawa budowlanego (realizacja inwestycji przed pozwoleniem), to naruszenie nie było rażące ze względu na upływ czasu i brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Monika Kramek, Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
VII SA/Wa 928/18
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014r. Nr [...], stwierdził nieważność na wniosek J. C., decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 2001 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. J., H. W. i M. W., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem, na działkach nr ewid. [...]., położonych we wsi [...], gmina [...] (przeniesionej decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], na rzecz K. D. i Ł. D.). U podstaw powyższego rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego legło stwierdzenie, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z uwagi na okoliczność braku decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę.
Od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r., Nr [...], odwołanie wniósł Ł. D.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r., Nr [...], wskazując, że w analizowanym przypadku rażąco naruszony został art. 28 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 5 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1261/15, uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...].
W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa - art. 7, 11 i 107 § 3 k.p.a. "Sąd zauważył, że w aktach sprawy znajduje się kopia dziennika budowy, z którego wynika, że budowę rozpoczęto w dniu [...] marca 2002 r. a więc już po wydaniu pozwolenia. Organ nie odniósł się do tej okoliczności, a przecież unieważniając udzielone pozwolenie podważył dokonane w nim wpisy. Ponadto, skarżący w toku postępowania administracyjnego (pismo z dnia 10 kwietnia 2014 r.) podnosił, że pozwolenie na budowę dotyczyło rozbudowy istniejącego budynku murowanego, również w tytule opisu technicznego do projektu wskazano określenie "rozbudowa".
Po ponownym rozpatrzeniu wniesionego odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] lutego 2018r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa - uchylił zaskarżoną decyzje Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014r. Nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]z [...] lipca 2001 r., Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym, niezależnym od innych postępowań, mającym na celu wyłącznie kontrolę samej decyzji, w dniu jej wydania, w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Oceniając przedmiotowe pozwolenie na budowę , organ wskazał, że z analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 2001 r., wynika, że przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego o wym. 16,15 m x 10,38 m (projekt budowlany, rzut parteru, rys. nr 4) z garażem, na działkach o nr ew. [...], położonych we wsi [...].
Jednakże analiza posiadanej dokumentacji prowadzi jednoznacznie do stwierdzenia, że inwestorzy zrealizowali przedmiotowa inwestycję, zanim uzyskali stosowne pozwolenie na budowę.
Ze znajdującego się w aktach sprawy planu realizacyjnego zagospodarowania działki o nr ew. [...], stanowiącego załącznik do decyzji Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] marca 1992 r., Nr [...], zezwalającej na budowę budynku letniskowego typu "BRDA", na działce nr ewid. [...], położonej we wsi [...], wynika, że na dzień 26 marca 1992 r., we wschodnio - południowej części działki ewid. [...], 1 metr od granicy z działką nr ewid. [...], znajdował się już budynek o wym. 5,60 m x 3,55 m przeznaczony do likwidacji. W opisie technicznym do projektu budowlanego projektant wskazuje, ze przedmiotowa inwestycja obejmuje rozbudowę budynku położonego na działkach nr ewid. [...],
Także z załączonej przez inwestorów do wniosku z 15 czerwca 2001 r. o wydanie pozwolenia na budowę decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]. z [...]maja 2001 r., znak: [...]., ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej m. in. na rozbudowie budynku i adaptacji do wymogów budynku mieszkalnego na działkach o nr ew. [...], położonych we wsi [...], wynikałoby, że sporna inwestycja obejmuje rozbudowę budynku mieszkalnego.
Ze znajdującej się w projekcie budowlanym mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych, na której widnieje adnotacja powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, œświadcząca, że jest to kopia mapy jednostkowej przyjętej do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 lutego 2001 r. wynika jednoznacznie, że już w dniu 5 lutego 2001 r. - a więc przed dniem wydania weryfikowanego w niniejszym postępowaniu nieważnościowym pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2001 r. - na terenie działek o nr ew. [...], położonych we wsi [...], znajdował się oprócz budynku letniskowego typu "BRDA" (położonego w północno - wschodniej części działki o nr ew. [...]), budynek mieszkalny, 2-kondygnacyjny, o wymiarach około 15,50 m x 10,00 m -
Dodatkowo przy piśmie z 10 listopada 2017 r. skarżący nadesłał kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych stanowiącej załącznik do opinii nr [...]z [...] lutego 2001 r. uzgodnienia dokumentacji projektowej przyłącza wodociągowego na działkach o nr ew. [...], na której widnieje adnotacja powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, œświadcząca, że jest to kopia mapy jednostkowej przyjętej do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 lutego 2001 r. Powyższe potwierdza, że w dniu 5 lutego 2001 r. na terenie działek o nr ew. [...], położonych we wsi [...], znajdował się oprócz budynku letniskowego typu "BRDA" (położonego w północno - wschodniej części działki o nr ew. [...]), budynek mieszkalny, 2-kondygnacyjny, o wymiarach około 15,50 m x 10,00 m.
Biorąc pod uwagę, że ww. mapa sytuacyjno-wysokościowa dla celów projektowych stanowi w istocie projekt zagospodarowania terenu i znajduje się w aktach organu stopnia podstawowego, który to organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zobowiązany jest - zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, organ odwoławczy przyjął, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] w chwili wydania weryfikowanej w niniejszym postępowaniu decyzji z [...] lipca 2001 r., Nr [...], posiadał wiedzę, iż na działkach inwestycyjnych o nr ew[...], zrealizowane były już roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem.
Powyższą okoliczność potwierdza operat geodezyjny z [...] stycznia 2001 r., nr [...], dokumentujący zmiany na działkach o nr ew. [...] położonych we wsi [...] (przesłany przy piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego z 7 stycznia 2015 r.,). Z powyższego operatu jednoznacznie wynika, że na terenie działek o nr ew. [...] już w dniu 26 stycznia 2001 r., istniał budynek mieszkalny, 2-kondygnacyjny, o wymiarach około 15,73 m x 10,10 m.
Stanowiska tego, zdaniem organu, nie zmienia okoliczność, iż z dziennika budowy wydanego dla spornego przedsięwzięcia wynika, że budowę rozpoczęto w dniu [...] marca 2002 r. a więc już po wydaniu pozwolenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego większą moc dowodowa przypisał przywołanej wyżej mapie sytuacyjno-wysokościowej przyjętej do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 lutego 2001 r. oraz operatowi geodezyjnemu sporządzonemu w dniu 26 stycznia 2001 r., z których jednoczenia wynika, że na terenie działek o nr ew. [...] już co najmniej w dniu 26 stycznia 2001 r, istniał budynek mieszkalny, 2-kondygnacyjny, o wymiarach około 15,73 m x 10,10 m, niż wpisowi kierownika budowy w przywołanym dzienniku budowy.
Odnosząc się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z 5 maja 2016 r., sygn. akt VII SAlWa 1261/5, że bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność, czy przedmiotowa samowola budowlana powstała w wyniku rozbudowy budynku o wymiarach 5,60 m x 3,55 m, położonego na działce o nr ew. [...], czy też budowy budynku mieszkalnego, 2-kondygnacyjnego, o wymiarach ok. 15,73 m x 10,10 m po uprzedniej rozbiórce ww. budynku o wymiarach 5,60 m x 3,55 m. Organ podkreślił , że w sytuacji rozbudowy istniejącego budynku w projekcie budowlanym winna znajdować się inwentaryzacja, której brak jest w aktach przedmiotowej sprawy.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał, że doszło do naruszenia przez organ stopnia podstawowego, przy wydawaniu weryfikowanej decyzji z dnia [...] lipca 2001r., Nr [...], wymagań ustanowionych w przepisie art. 28 Prawa budowlanego.
Powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne organ wyjaśnił, że naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Oceniając skutki społeczno-gospodarcze stwierdzonego naruszenia organ zwrócił uwagę, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P46113 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702), uznano za niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej, art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.
Organ wskazał, że wniosek inicjujący niniejsze postępowanie został złożony w 2013 r., i jak wynika z jego treści "wnioskodawczyni, która jest właścicielką działki sąsiedniej o numerze ewidencyjnym [...], wystąpiła w dniu 28 listopada 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o dokonanie kontroli obiektów usytuowanych na działkach o numerach o numerze [...] w zakresie zgodności z przepisami prawa". Sporna inwestycja nie była zatem kwestionowana przez okres co najmniej 10 lat, zaśœ od wydania pozwolenia na budowę minęło ponad 16 lat.
W tych okolicznościach- tj. w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie kwestionowała spornej inwestycji przez co najmniej 10 lat, zaœ od dnia wydania tej decyzji upłynęło ponad 16 lat - w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzone wyżej naruszenie nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. C., domagając się stwierdzenia jej nieważności i zarzucając organowi naruszenie:
-art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez przytoczenie w motywach innych powodów opartych na odmiennej przesłance materialnoprawnej, co pozbawiło skarżącą prawa do dwuinstancyjności postępowania,
- art. 7 kpa, 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa polegającym na braku wyczerpującego i rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa,
-art. 7, 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji, nielogicznego i wewnętrznie niespójnego.
- art. 28 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie w skutek wadliwego przyjęcia, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę po zrealizowaniu inwestycji nie stanowi rażącego naruszenia prawa i doprowadzenie do sytuacji w której wydanie wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę legalizuje samowolę budowlaną;
-art. 32 ust 4 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę , pomimo braku ważnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu , nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
-art. 158 § 2 kpa poprzez wadliwą wykładnie i zastosowanie ;
-art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 156 §2 poprzez wadliwe uznanie ,że upływ terminu 10 lat od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności;
Art. 153 ppsa poprzez niedostosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA W warszawie z dnia 5 maja 2016r. sygn.akt VII SA/Wa 1261/15.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2019r. wywołała negatywne skutki dla nieruchomości skarżącej uniemożliwiając podział jej działki i wybudowanie dwóch budynków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014r. Nr [...] i odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 2001 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. J., H. W.cz i M. W., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem, na działkach nr ewid. [...], położonych we wsi [...], gmina [...] (przeniesionej decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], na rzecz K. D. i Ł. D.).
Na wstępie należy zauważyć, że sprawa stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2001r. była już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 5 maja 2016r. w sprawie sygn.akt VII SA/Wa 1261/15, uchylił decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r. utrzymująca w mocy decyzje Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014r. Nr [...], którą stwierdzono nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 2001 r., Nr [...].
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 5 maja 2016r. Sąd wskazał, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2015r. zapadła z naruszeniem przepisów art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. , zaś organ winien ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, co oznacza, iż ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie okoliczności i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji, winien odnieść się do podnoszonych argumentów strony odwołującej się, ale także wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji omyłkowo przywołuje się sygn. akt VII SA/Wa 2926/15, bowiem wyrok na który powołuje się organ zapadł w , jak to zostało wyżej wyjaśnione , w sprawie sygn.akt VII SA/Wa 1261/15.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że decyzją Nr [...]z dnia [...] lipca 2001r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem na ternie działek nr [...] położonych we wsi [...] gm. [...] . Przy czym zatwierdzony projekt budowlany określa inwestycję jako "rozbudowę budynku mieszkalnego". Również decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2001r. ustala warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla " rozbudowy i adaptacji do wymogów budynku mieszkalnego" budynku. Dostrzegając te poważne nieścisłości nie można jednak, w ocenie Sądu, zasadnie postawić tezy, że pozwolenie na budowę zostało wydane w warunkach braku, wymaganej art. 34 ust 1 Prawa budowlanego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Sąd podziela natomiast ustalenia i rozważania organu odwoławczego o naruszeniu art. 28 ust 1 Prawa budowlanego, przy wydawaniu decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2001r.
Słusznie organ podnosi, że ze znajdującej się w projekcie budowlanym mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych, na której widnieje adnotacja powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej o przyjęciu do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 lutego 2001 r. wynika jednoznacznie, że już w dniu 5 lutego 2001 r. - a więc przed dniem wydania pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2001 r. - na terenie działek o nr ew. [...], położonych we wsi [...], znajdował się oprócz budynku letniskowego typu "BRDA" (położonego w północno - wschodniej części działki o nr ew. [...]), budynek mieszkalny, 2-kondygnacyjny, o wymiarach około 15,50 m x 10,00 m. Nadto z zestawienia operatu geodezyjnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 2001 r., Nr [...], jednoznacznie wynika, że inwestycja, która miała być zrealizowana na mocy ww. decyzji, jest tożsama z budynkiem mieszkalnym, który znajdował się na działkach inwestycyjnych przed dniem wydania weryfikowanego pozwolenia na budowę.
Z tych względów nie można uznać, iż w ramach przedmiotowej inwestycji rozbudowano budynek o wymiarach 5,60 m x 3,55 m, położony na działce nr ewid. [...], gdyż w dacie wydania spornego pozwolenia na budowę na działkach inwestycyjnych nr ew. [...] i nr ew. [...], istniał już budynek mieszkalny w kształcie odpowiadającym budynkowi mieszkalnemu, który miał zostać zrealizowany na mocy spornego pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że na aprobatę zasługuje stanowisko organu o realizacji obiektu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę a wiec naruszeniu art. 28 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do prawidłowo dokonanej przez GINB oceny stwierdzonego w sprawie naruszenia prawa, zważyć też trzeba, iż nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa winna bowiem obejmować także to, jakie skutki społeczno-gospodarcze taka decyzja wywołuje. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, iż niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Tak też przyjął NSA w wyroku z 20 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 2090/10, stwierdzając, że "Przy badaniu przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w pierwszej kolejności ustaleniu podlega stan prawny obowiązujący w momencie wydania kwestionowanej decyzji i stan faktyczny wówczas istniejący. Natomiast w razie stwierdzenia naruszenia normatywnego wzorca działania należy oceniać charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja wywołała. Konsekwencją takiego rozumienia rażącego naruszenia prawa jest więc konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale też aktualnego w czasie orzekania przez organ nadzorczy."
Sąd zauważa jednocześnie, że powyższa ocena i kwalifikacja naruszenia, prawidłowo uwzględnia fakt, że wyrokiem z 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazanego wyroku podkreślił, że dopuszczalne są wyjątki zarówno od zasady praworządności, jak i od zasady pewności prawa i zaufania. Zdaniem Trybunału, decyzji administracyjnej nie można oceniać wyłącznie z punktu widzenia aspektu zasady praworządności, który uzasadnia rozwiązania prawne zmierzające do eliminacji z obrotu wadliwych decyzji administracyjnych. Wskazał on, że zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, gdy decyzja administracyjna korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem, a przy tym wywołała skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia praw przez jej adresatów bądź przez osoby trzecie.
Przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z zaprezentowanym w nim stanowiskiem, ma charakter wyroku zakresowego dotyczącego pominięcia prawodawczego. Wyrok ten nie spowodował więc zmiany normatywnej, ale wskazał na konstytucyjny sposób rozwiązania powstałej kwestii. Jednakże ów upływ czasu, o którym mowa w tym orzeczeniu, winien być brany pod uwagę przy ocenie ww. skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje rozstrzygnięcie. Wskazany wyrok TK, rzutuje bowiem -zdaniem Sądu- na sposób dokonywania interpretacji art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. W takim też zakresie wskazany wyrok winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Tym bardziej, jeśli zważy się, że przedmiotem badania w tej sprawie jest decyzja z [...] lipca 2001 r., na mocy której przez kilkanaście lat inwestycja funkcjonuje– a strona skarżąca nie przywołała okoliczności świadczących o uciążliwościach z tym związanych, czy nieprawidłowościach – nie do zaakceptowania.
Na marginesie należy także podnieść, że jak wynika z mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych , działka skarżącej nr ew. [...] , stanowiła niezabudowaną działkę rolną , co decyduje o braku możliwości zastosowania przepisów rozp. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w kontekście oceny usytuowania spornego budynku względem granic działki, bowiem przepisy te odnoszą się jedynie do posadowienia obiektu w stosunku do działki budowlanej.
Nietrafnym jest zarzut skargi naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez przytoczenie w motywach innych powodów opartych na odmiennej przesłance materialnoprawnej niż uczynił to Wojewoda w swojej decyzji z [...] lutego 2014r., bowiem kwestia naruszenia art. 28 Prawa budowlanego legła u podstaw decyzji GINB z [...] kwietnia 2015r. i była przedmiotem kontroli Sądu w wyroku 5 maja 2016r. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że organ odwoławczy jest organem meriti i jego obowiązkiem jest merytoryczne rozpoznanie sprawy od początku a nie jedynie odniesienie się do decyzji organu I instancji oraz zarzutów odwołania.
Z tych wszystkich względów należało uznać, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] lutego 2018r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001r, prawa nie narusza i została wydana z poszanowaniem art. 153 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018r., poz. 1302), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło