VII SA/Wa 933/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-02

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Maria Tarnowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, może zostać stwierdzona jako nieważna?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, podlega stwierdzeniu nieważności. Niezgodność ta, dotycząca charakteru obiektu budowlanego i jego konstrukcji, stanowi oczywiste naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. i M. K. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę wiaty. Starosta udzielił pozwolenia na budowę wiaty dobudowanej do garażu, mimo że projekt budowlany odbiegał od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej wiaty o konstrukcji drewniano-stalowej. Skarżący zarzucali organom błędną interpretację przepisów i wprowadzanie w błąd.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. i M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. -Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Dz. U. z 2013r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania Z. i M. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014r., nr [...], znak: [...]; stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], znak: [...]; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. i M. K. pozwolenia na budowę wiaty (dobudowanej do garażu i usytuowanej na granicy działki) na działce nr ew. [...]. obręb O., przy ul. B. [...] w B. –utrzymał w mocy zaskarżony decyzję. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na specyfikę postępowania nieważnościowego jako nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego przewidzianego w art. 156 § 1 k.p.a. . Podkreślił, że instytucja ta stoi w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a., może ona być stosowana jedynie po zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek. Jedną z wad uzasadniających stwierdzenie nieważności określonego rozstrzygnięcia jest - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, decyzja o pozwoleniu na budowę kontrolowana w trybie nadzoru podlega ocenie na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Powyższy przepis jest jasny w swej treści i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Na tle tej regulacji nie istnieją także żadne spory doktrynalno-orzecznicze związane z jego stosowaniem. Z przepisu tego jasno wynika, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z uwagi na brzmienie tego artykułu nie jest możliwe wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę bez spełnienia powyższego wymogu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że organ architektoniczno - budowlany nie może kwestionować decyzji o warunkach zabudowy, nie może też zatwierdzić projektu budowlanego w razie ustalenia jakichkolwiek odstępstw w projekcie od warunków w niej zawartych. Decyzja o warunkach zabudowy determinuje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, bowiem ta wydawana jest w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy. Pozwolenie na budowę nie może więc przekraczać ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 2281/10). Odnosząc powyższe wskazania do decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], znak: [...]; o pozwoleniu na budowę została poprzedzona wydaniem decyzji Burmistrza B. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], znak: [...]; ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wiaty o konstrukcji drewniano stalowej. Tymczasem, jak wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego w ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, planowany obiekt budowlany, dobudowywany do istniejącego budynku garażu jest wydzielony ścianami jak również posiada fundamenty i dach. spełniając przy tym wszystkie cechy charakteryzujące budynek (art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Także sam projektant wielokrotnie określa planowane przedsięwzięcie nie jako wiatę, a jako budynek. W szczególności wskazując, że spełniać on będzie przepisy przeciwpożarowe określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 ze zm.), które określa wyłącznie warunki jakie musi spełniać budynek, a nie inne obiekty budowlane (opis techniczny - str. 5). Na marginesie organ zauważył, że wprawdzie jak wynika z badanego projektu elewacja północno - wschodnia planowanego przedsięwzięcia nie jest jednolitą ścianą (rys. nr 2), to ze znajdującego się w aktach organu wojewódzkiego projektu zamiennego (rys. nr 5) wynika, że pozostały otwór został przeznaczony na zamykany otwór drzwiowy - wjazd do budynku. Ponadto, konstrukcje ścian inwestycji wbrew ustaleniom powyższej decyzji o warunkach zabudowy zostaną wykonane z bloczków betonowych (do wysokości 30 cm) i pustaków żelbetonowych - na pozostałej wysokości (opis techniczny - str. 7). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Należy zaznaczyć, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, LEX nr 199041 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95, OSNP 1995/24/297). Z oczywistością naruszenia prawa mamy do czynienia wówczas, gdy owo naruszenie prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może więc zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 czerwca 2007r., sygn. akt I OSK 996/06; z dnia 9 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1134/04).Nie można zatem jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później zostanie ona uznana za nieprawidłową (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1582/98; z dnia 10 września 1999 r., sygn. akt III SA 7586/98). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ujawnienie odstępstwa pomiędzy decyzją udzielającą pozwolenia na budowę a decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie charakterystycznych cech obiektu budowlanego oraz konstrukcji jego wykonania niewątpliwie każe uznać, że w sposób istotny i oczywisty odstąpiono od wymogów rozstrzygnięcia w zakresie warunków zabudowy. Organ administracji publicznej orzekający o pozwoleniu na budowę, jest bezwzględnie związany warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie może od tych warunków odstąpić. Nie respektowanie warunków zabudowy, w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, prowadzi to do naruszenia przepisów prawa miejscowego, będącego przecież źródłem prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006r., sygn. akt II OSK 858/05). Ponadto, wszelkie unormowania regulujące kwestię zgodności inwestycji z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy winny być przestrzegane wyjątkowo restrykcyjnie, bowiem gwarantują one optymalny ład przestrzenny. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem tych przepisów zaburza proces racjonalnego gospodarowania, zmierzającego do efektywnego wykorzystania gruntów, a także zakłóca harmonijny rozwój gospodarczy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wobec powyższego naruszenia w decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], znak: [...]; warunków zawartych w decyzji ustalającej warunki zabudowy dla spornego przedsięwzięcia należy stwierdzić, że została wydana ona z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie zostało wydane z oczywistym i niewątpliwym naruszeniem przepisu bezwzględnie obowiązującego. Ponadto, opisane wyżej naruszenie wbrew twierdzeniom podnoszonym w odwołaniu wywołuje skutki społeczna - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Ponadto organ wskazał, że w decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym zatwierdzono projektu zagospodarowania działki, w światle którego budynek został zaprojektowany bezpośrednio przy granicy z działką nr ew. [...] oraz w odległości ok. 0,5 m od granicy z działką nr ew. [...] ścianami zwróconymi do tych działek bez otworów okiennych i drzwiowych. Powyższe usytuowanie przedmiotowego przedsięwzięcia oznacza, że zaplanowane zostało ono z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych, zgodnie z którym budynek na działce budowlanej należy sytuować co najmniej w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną w przypadku budynku zwróconego w stronę tej granicy ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. Opisane wyżej naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych jest oczywiste i wywołuje także skutki społeczna - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Organ podkreślił, że podnoszony w odwołaniu zarzut zaprojektowania budynku zamiast wiaty, w związku z koniecznością zachowania wymogów zawartych w przepisach warunków technicznych z zakresu ochrony przeciwpożarowej nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, gdyż jak wskazano powyżej w związku z zaplanowanymi rozwiązaniami naruszono rażąco ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i przepisów warunków technicznych. Podobnie z uwagi na fakt, że sporna inwestycja posiada wszystkie ustawowe cechy budynku na niniejsze rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu zarzut, zaprojektowania jej w takiej formie z uwagi na brak ustawowej definicji wiaty. Również fakt zrealizowania inwestycji nie ma wpływu na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na jej budowę. Jednocześnie organ odwoławczy nie stwierdził, aby decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], znak: [...]; została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. ) bądź bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Powyższemu rozstrzygnięciu nie można również zarzucić, że: dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostateczną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), było niewykonalne w dniu jego wydania i niewykonalność miała charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), jego wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli Z. K. oraz M. K. prosząc o cyt. "sprawdzenie zawartych w naszym piśmie sugestii przez specjalistę z zakresu budownictwa i pozytywne rozpatrzenie naszego odwołania". Skarżący wskazali, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy nastąpiło na ich wniosek. W referacie gospodarki przestrzennej wyjaśnili, iż chodzi im o obiekt możliwie jak najbardziej tani, ze względu na trudną sytuację finansową. Otrzymali informacje, że najtańszym obiektem będzie wiata. Stąd doszło do złożenia wniosku dotyczącego wiaty. Następnie otrzymali pismo z zapytaniem "o podanie rodzaju materiałów jakich użyję do budowy", odpowiedzieli, że będzie to stal i drewno. W tych okolicznościach uzyskali decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, która dotyczyła budowy wiaty konstrukcji stalowo-drewnianej z zaznaczeniem, że ustalenia dotyczące warunków i wymagań muszą być zgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2002 nr 75 poz.690). Zdaniem skarżących nie jest zasadny zarzut Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie przeprowadzono sprawdzenia zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy (art. 35 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane) ponieważ na jednym z egzemplarzy projektu istnieje adnotacja iż ściany wiaty są ścianami oddzielenia przeciw pożarowego. Dokonując sprawdzenia stwierdzono, iż wydana decyzja mówi wyraźnie o konstrukcji drewniano - stalowej, lecz w pkt. 2 ppkt 2 odwołuje się w sprawach usytuowania i wykonania do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Skarżący stwierdzili, że nie mogą zrozumieć przedstawionej sprawy nadrzędności decyzji, która została wydana co prawda na ich wniosek, ale poprzez wprowadzenie w błąd. Przy określeniu wiaty jako drewniano-stalowej powinni otrzymać wskazówki, jak sobie organ wydający decyzję tę wiatę wyobraża. Wykonanie wiaty o tej konstrukcji koliduje z warunkami na jakie organ powołuje się w decyzji. W pkt. 5 dotyczącym obsługi komunikacji widnieje zapis o treści "bez zmian od ul. B. poprzez istniejący zjazd". W rzeczywistości zjazd ten posiada szer. 3 mb podczas, gdy szerokość ta winna wynosić 4,5 mb bez uwzględnienia faktu równoczesnej obsługi dojazdu do zespołu 7 garaży. Kłóci się to z przedstawioną w zaskarżonej decyzji kwestią konieczności tworzenia ładu przestrzennego. Ponadto w decyzji tej nie podano rozwiązania odprowadzenia wód powierzchniowych oraz gruntowych. Skarżący stwierdzili, że zdecydowanie nie zgadzają ze stanowiskiem organu o wadliwym usytuowaniu budynku. Odnośnie usytuowania w granicy z działką nr ew. [...] to nastąpiło ono na podstawie decyzji o warunkach zabudowy pkt 4.2 oraz § 12 pkt 3 ppkt 2 warunków technicznych. Co zaś do "odstąpienie" od granicy działki nr [...], które wynosi ok. 0,50m to osoba sporządzająca decyzję nie skojarzyła faktów przedstawionych na mapie zasadniczej. Tymczasem, ciąg garaży był realizowany sukcesywnie, czyli budowano garaże pojedynczo i pojedynczo je projektowano. W ten sposób doszło do wybudowania 4 garaży. Po czym nastąpiło opamiętanie, że przyjęty w projekcie spadek dachu powoduje zalewanie terenu sąsiada. Ponieważ przyjętego i częściowo zrealizowanego projektu nie wypadało zmienić, następne budynki garażowe postanowiono odsunąć w celu zapewnienia możliwości wykonania rynien, rur spustowych oraz ich konserwacji. W opracowanym projekcie została uwzględniona kanalizacja odprowadzająca wody opadowe (rys. nr 2) do sieci burzowej. Zaprojektowana i wykonana instalacja obsługuje 4 garaże. Niezależnie od kanalizacji w projektowanym obiekcie pozostawiono możliwość dojścia do istniejących dachów garaży celem naprawy rur i rynien. Tak więc należy przyjąć, iż wytknięte w decyzji odstąpienie terenu o szer. 50 cm jest konieczne i służy dla 4 garaży, a nastąpiło w wyniku źle sporządzonej wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, w miejscu tym znajduje się mur oporowy, który został wykonany przed nabyciem działki, zarys muru zaznaczono na rys. nr 2 projektu (przekrój 1-1). W powyższym wypadku mamy do czynienia ze zmniejszeniem działki, a więc należy zastosować § 12 pkt 3 ppkt 2. Mur oporowy zabezpiecza przed osunięciem gruntu z terenu sąsiada, ponadto stanowi własność wspólną (z sąsiadem). Natomiast konieczność wykonania muru można sprawdzić z planu zagospodarowania rys. nr 1 lub rys. nr 2 (przekrój 1-1), obliczając na podstawie rzędnych terenu. Różnica poziomów pomiędzy poziomem posadzki a wierzchem muru oporowego wynosi około 1,10 - 1,20 mb. Skarżący podkreślili, że w projekcie budowlanym zastosowano właściwe przepisy zawarte w prawie budowlanym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie cyt. "z dnia 15 czerwca 2002 r.". Wykonano ściany oddzielenia pożarowego, tymczasem w wypadku wiaty wykonanie takiej ściany nie jest możliwe. Natomiast jej zastosowanie pozwala sąsiadom (działka nr ew. [...]) na dobudowę kolejnego obiektu. Ponadto, brak tej ściany powoduje odsunięcie obiektu o 5 mb od granicy w świetle § 271 rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących sprawa nie dotyczyła odstępstwa od decyzji tylko jej zrozumienia. Używanie w opisie do projektu określenia "budynek", a nie wiata wynika z treści przepisu § 2.1, gdzie określono, iż wiata będąca budowlą o funkcji użytkowej traktowana jest jako budynek.. Skarżący stwierdzili, że cyt. "jedyną samowolą" jaką popełnili było zamontowanie bramy garażowej w celu konieczności zabezpieczenia obiektu przed złośliwością sąsiadów (w celu uzyskania wniosku o warunkach zabudowy pisali w charakterystyce wiaty, że przewiduje się w ścianie szczytowej wykonanie bramy wjazdowej pełnej wykonanej z desek). Wydanie decyzji unieważniającej decyzje o pozwoleniu na budowę doprowadzi do rozebrania obiektu oraz skierowanie sprawy na drogę sądową. Dlatego proponują demontaż bramy garażowej dla utrzymania w mocy ww. decyzji. Skarżący podkreślili, że nie czują się winni zaistniałej sytuacji. Sądzili, iż zamieszczenie w decyzji wyraźnego stwierdzenia o konieczności zachowania przepisów zawartych w rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obliguje ich do zaprojektowania obiektu takiego, jaki został przedstawiony w projekcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym decyzja o pozwoleniu na budowę jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Kluczową okolicznością dla podjęcia powyższej oceny jest brak zgodności przedmiotu określonego w przedłożonej przez inwestorów decyzji o warunkach zabudowy z przedmiotem projektu budowlanego zatwierdzonego w badanej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu ta niezgodność jest oczywista a to, że nie została uwzględniona przez organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę stanowi o tym, że doszło do rażącego naruszenia prawa - art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis wg stanu na datę wydawania decyzji stanowił - przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Inwestorzy przedłożyli wraz wnioskiem o pozwolenie na budowę wiaty decyzję o warunkach zabudowy Burmistrza B. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] oraz projekt budowlany inwestycji do zatwierdzenia w związku z udzielanym pozwoleniem na budowę. W świetle powołanego wyżej art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane organ miał obowiązek zbadać, czy projekt budowlany odpowiada ustaleniom ww. decyzji o warunkach zabudowy. W oczywisty sposób nie ma zgodności między decyzją o warunkach zabudowy, ustalającą warunki dla inwestycji – budowa wiaty o konstrukcji drewniano stalowej, na działce szczegółowo tam opisanej, a obiektem przewidzianym w projekcie budowlanym. Ten, w świetle projektu, to obiekt posadowiony na ławach fundamentowych z betonu żwirowego B-15, ze ścianami zewnętrznymi do wysokości 30 cm nad terenem z bloczków betonowych, a powyżej z pustaków żużlobetonowych "alfa" na zaprawie cementowej 5, z przykryciem dachem jednospadowym. W decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym starosta wydając pozwolenie na budowę inwestycji określonej jako "Budowa wiaty (dobudowanej do garażu i usytuowanej na granicy działki)" zatwierdził również projekt budowlany, który temu przedmiotowi nie odpowiadał, a już w oczywisty sposób nie odpowiadał warunkom zabudowy, ustalonym podkreślmy jeszcze raz - dla wiaty konstrukcji drewniano – stalowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że -postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. Postępowanie to ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena kontrolowanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz czy zachodzą inne przesłanki nieważnościowe określonych w art. 156 § 1 k.p.a. . Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04 Lex 165717). Przy czym oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W ocenie Sądu do takiego, kwalifikowanego naruszenia prawa doszło w przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, a dla zachowania porządku prawnego musiała ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaistniały wszystkie przesłanki do uznania, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Norma tego przepisu nie wywołuje żadnych wątpliwości interpretacyjnych, zachodzi więc oczywistość naruszenia prawa. Również naruszony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wreszcie za taką oceną stwierdzonego naruszenia prawa przemawiają racje społeczne gdy zważyć, że zaistniałe naruszenie prawa powoduje oczywiste i zupełne zakłócenie ustalonych warunków zabudowy. Podkreślmy, ustalone warunki zabudowy dotyczyły wiaty o konstrukcji drewniano stalowej zaś projekt przewidywał obiekt o konstrukcji murowanej, który nadto z pewnością nie miał cech charakterystycznych dla wiaty (ta choć nie ma legalnej definicji powszechnie definiowana jest jako konstrukcja zadaszona oparta na słupach z lekkimi ściankami albo bez nich). Organ administracji architektoniczno budowlanej dokonując ww. kontroli w trybie art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane powinien był uznać, że inwestorzy nie legitymują się decyzją o warunkach zabudowy dla inwestycji objętej przedłożonym projektem budowlanym, a to z kolei powinno skutkować odmową zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu, zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na brak naruszenia prawa w badanej decyzji rozumieniu pozostałych przesłanek nieważnościowych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Nawiązując do zarzutów skargi wskazać należy, że przewidziana w warunkach zabudowy konstrukcja wiaty nie wykluczała zawartego tam wskazania, że usytuowanie obiektu na działce w stosunku do granic działki powinno odpowiadać postanowieniom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie w związku z przepisem § 2 pkt 1 ma pełne zastosowanie nie tylko do budynków, ale również do budowli nadziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a takim obiektem z pewnością jest wiata (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2011 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1379/10 LEX nr 1151857). Nie można podzielić stanowiska skarżących, którzy podnoszą w skardze, że nie są uzasadnione zarzuty Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o usytuowaniu zaprojektowanego obiektu z naruszeniem postanowienia § 12 ww. rozporządzenia. Analiza projektu budowlanego wskazuje, że jedna ze ścian obiektu jest położona w odległości 0,5m od granicy z sąsiednią działką. Wbrew zarzutom skarżących dla takiej odległości nie ma żadnego usprawiedliwienia ponieważ odległość ta w żadnym wypadku nie jest przewidziana ww. przepisami prawa. Także w tym wypadku doszło w projekcie do oczywistego, rażącego naruszenia ww. przepisu prawa. Dokonanej powyżej sądowej oceny zaskarżonej decyzji, którą zasadnie utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może zmienić proponowane przez skarżących usunięcie drzwi do obiektu. Przedmiotem niniejszego postepowania administracyjnego nie było bowiem badanie możliwości legalizacji istniejącego obiektu budowlanego, a kontrola w postępowaniu nieważnościowym ww. decyzji w zakresie wad nieważnościowych enumeratywnie opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło