VII SA/Wa 94/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-20
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca duże gospodarstwo rolne z miesięcznym dochodem 8.000,00 zł i posiadająca znaczący majątek w postaci maszyn rolniczych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 246 § 1 PPSA?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, prowadząca duże gospodarstwo rolne z dochodem 8.000,00 zł miesięcznie i posiadająca znaczący majątek w postaci maszyn rolniczych, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób w skrajnie trudnej sytuacji materialnej, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z trójką dzieci, utrzymując się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości 8.000,00 zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni 250 m² oraz 60 ha nieruchomości rolnych, a także kombajn i dwa ciągniki o łącznej wartości około 420.000 złotych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2015r. po rozpoznaniu wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić W. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 9 lutego 2015r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy W. W.,
w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej
i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy
i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami i córką. Wspólnie z dziećmi utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego
w wysokości 8.000,00 złotych miesięcznie.
Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o pow. 250 m² oraz nieruchomości rolne
o pow. 60 ha. Ponadto wskazała, że posiada kombajn o wartości ok. 250.000 złotych, ciągnik o wartości około 100.000 złotych, ciągnik o wartości ok. 70.000 złotych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w swoim majątku.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest
w stanie ich ponieść.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb.
Z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wręcz przeciwnie – z podanych danych we wniosku PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi duże gospodarstwo rolne (60 ha) z którego wraz z dziećmi się utrzymuje. Miesięczny dochód jaki uzyskuje z tytułu prowadzenia gospodarstwa wynosi 8.000,00 złotych. Nadto wnioskodawczyni posiada majątek
w postaci maszyn rolniczych. Okoliczności te wskazują, że strona nie jest zatem osobą ubogą pozbawioną źródła dochodu i posiada środki na opłacenie kosztów sądowych.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku
w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło