VII SA/Wa 943/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji J. B., reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu o wymiarach ok 7,60 x 3,60m na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. M. w W., usytuowanego w kolizji z czynnym gazociągiem, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że zastosowanie się do decyzji i rozebranie obiektu posadowionego na działce przed rozpoznaniem skargi wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronom znacznej szkody lub co najmniej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi "rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych od odwrócenia skutków...". Ponadto wskazano, że rozbiórka obiektu przed rozpoznaniem skargi narazi strony na koszty związane ze zleceniem rozbiórki obiektu wyspecjalizowanej firmie – skarżąca jest osobą niepełnosprawną niezdolną do podejmowania samodzielnie czynności zmierzających do rozbiórki obiektu – a także kosztów zeskładowania i utylizacji elementów obiektu. Odnosząc się do szkody niematerialnej, jaka zostanie wyrządzona stronie skarżącej poprzez wykonanie przed prawomocnym rozpoznaniem skargi zaskarżonej decyzji, strona skarżąca wskazała, że niemożność korzystania przez skarżącą ze spornego obiektu wiązać się będzie ze znacznym ograniczeniem jej mobilności. Skarżąca przechowuje w spornym obiekcie m.in. wózki/pojazdy dla niepełnosprawnych, z których na co dzień korzysta. Tym samym rozbiórka spornego obiektu doprowadzi do sytuacji, w której skarżąca pozbawiona zostanie możliwości swobodnego korzystania z ww. wózków i pojazdów – urządzenia te będą musiały być przechowywane w miejscu znacznie mniej dogodnym dla skarżącej, przez co znacznie ograniczona zostanie możliwość poruszania się skarżącej po mieście, jak również narażone zostaną na konieczność przechowywania ich pod gołym niebem, co narazi je na uszkodzenia, czy wręcz zniszczenie. Strona skarżąca podniosła ponadto, że zwróciła się do Polskiej Spółki Gazownictwa z żądaniem usunięcia urządzenia przesyłowego, bowiem zostało posadowione na działce skarżącej bez ważnej podstawy prawnej, co wpływa dodatkowo na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spoczywa przy tym na wnioskodawcy, który powinien przynajmniej uprawdopodobnić, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki wskazane w powołanym przepisie. Przy czym z treści powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu. Dodatkowo zauważyć należy, że po zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od dnia 15 sierpnia 2015 r., art. 61 § 6 p.p.s.a. obowiązuje w brzmieniu: "Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę". W związku z powyższym tym bardziej instytucja wstrzymania wykonania decyzji powinna być stosowana jedynie wyjątkowo, przy wystąpieniu okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W przypadku bowiem wstrzymania przez Sąd wykonania decyzji i późniejszego oddalenie skargi, wstrzymanie wykonania aktu traci moc dopiero z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia, co w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej może spowodować bardzo długie zablokowanie realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Co prawda zgodnie z § 4 art. 61 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie, jednak może tego dokonać tylko w razie zmiany okoliczności. Dlatego, w ocenie Sądu, wstrzymanie wykonanie decyzji nie może nastąpić automatycznie z uwagi na złożenie wniosku. Sąd musi dokonać oceny, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W orzecznictwie zapadłym na tle tego przepisu podkreśla się jednocześnie, że argumentacja przedstawiona na poparcie wniosku powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd dostrzega co prawda, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, więc powinny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne. Dlatego w ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 117/16, zgodnie z którym "Nie można, bowiem z góry przyjąć, że wykonanie każdej decyzji rozbiórkowej prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bez przytoczenia konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na takie właśnie niebezpieczeństwo". Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącą, że jest ona osobą niepełnosprawną i w garażu przechowuje wózki inwalidzkie/pojazdy z których na co dzień korzysta, wskazać należy, że do skargi nie został załączony żaden dokument świadczący o tym, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną i porusza się na wózku inwalidzkim. Co prawda w aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia [...], z którego wynika, że Pani J. B.-M. została zaliczona do drugiej grupy inwalidów, a inwalidztwo spowodowane jest stanem narządu ruchu, jednak wypis ten jest z treści orzeczenia z dnia [...] listopada 1996 r. i stwierdzono w nim, że inwalidztwo jest czasowe. Termin badania kontrolnego ustalono na listopad 1999 r. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie można uznać, że skarżąca w dalszym ciągu posiada drugą grupę inwalidzką, bowiem nie zostało to przez stronę wykazane, a zaświadczenie o czasowej niezdolności wydane w 1996 r. za taki dokument nie może zostać uznane. Wskazać również należy, że we wniosku powołano się na okoliczność, że w przypadku rozbiórki garażu wózki inwalidzkie/pojazdy będą musiały być przechowywane w miejscu mniej dogodnym, lecz nie wskazano jakie to miałoby być miejsce i dlaczego byłoby to miejsce mniej dogodne dla skarżącej. Z wniosku nie wynika również, dlaczego (skoro skarżąca ma trudności w poruszeniu się), urządzenia ułatwiające to poruszenie nie są przechowywane w miejscu, gdzie skarżąca zamieszkuje, lecz w garażu. W skardze podniesiono również, że sporny obiekt posadowiony na gruncie stanowi obiekt typu "blaszak", nie posiadający fundamentów, a zatem w ocenie strony skarżącej nie może stanowić budynku. Tym bardziej wskazać należy, że nie każdy nakaz rozbiórki wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, lub trudnych do odwrócenia skutków. Inna jest bowiem sytuacja, gdy nakazowi rozbiórki podlega np. dom mieszkalny, a inna, gdy tak jak w niniejszej sprawie, nakazem objęta jest rozbiórka garażu, która generuje niewątpliwie o wiele mniejsze koszty i stanowi proces logistycznie i technicznie mniej skomplikowany. W odniesieniu do powyższego, należy podkreślić, iż skarżąca nie przedstawiła kosztorysu wykonania rozbiórki, ani nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej, które to informacje pozwoliłyby ocenić, czy istotnie rozbiórka wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody w majątku strony. Wskazać ponadto należy, że istotną kwestią jest również i to, że zarówno pojęcie "znacznej szkody" jak i pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" nie odnosi się jedynie do strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, ale również do interesu innych uczestników postępowania oraz interesu publicznego. W przypadku konfliktu interesów, Sąd powinien wyważyć interesy stron oraz interes publiczny, oceniając, który z tych interesów jest ważniejszy i bardziej zasługuje na uwzględnienie, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2008 r., II OZ 588/08. W niniejszej sprawie decyzja nakazująca rozbiórkę garażu wydana została w związku z pismem Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o., która przeprowadzając kontrolę sieci gazowej stwierdziła kolizyjne usytuowanie obiektu budowlanego (garażu), w stosunku do czynnego gazociągu. Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. wskazała, że takie usytuowanie obiektu w stosunku do sieci gazowej jest niezgodne z przepisami i utrudnia eksploatację sieci gazowej, przez co stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, środowiska i bezpieczeństwa mienia. Dlatego Sąd ważąc interes skarżącej we wstrzymaniu wykonania decyzji wziął również pod uwagę interes publiczny, a konkretnie bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwo środowiska i mienia, które w powyższym przypadku może być zagrożone poprzez brak możliwości prawidłowej eksplantacji czynnego gazociągu przez Polską Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. w związku z samowolnym usytuowaniem spornego garażu. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, argumenty przedstawione przez skarżącą nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nadto interes publiczny w niniejszej sprawie przewyższa interes skarżącej we wstrzymaniu wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu usytuowanego w kolizji z czynnym gazociągiem. Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.