VII SA/Wa 955/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Wojciech Mazur, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. W. kwotę 230 zł (dwieście trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 955/04 UZASADNIENIE Decyzją dnia [...] grudnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 1 oraz 158 § 1 kpa po przeprowadzeniu na wniosek M. W. postępowania nieważnościowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. W. oraz S. W. , A. W. i K. W. pozwolenia na wykonanie remontu kapitalnego i zmianę konstrukcji dachu budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] przy ulicy K. w D . Odpis decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności M. W. otrzymała za pośrednictwem poczty w dniu 15 grudnia 2003 r. W dniu 23 lutego 2004 r. ( data nadania pocztowego ) M. W. skierowała do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo w którym wniosła o przywrócenie terminu w związku z otrzymaną decyzją wskazując , że pouczenie było nieściśle i niezgodne z art. 9 kpa . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. na podstawie art. 58 § 1 i 2 kpa oraz 59 § 1 i 2 kpa odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu podniósł , że skoro decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności adresatka otrzymała w dniu 15 grudnia 2003 r. to czternastodniowy termin do wniesienia o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 29 grudnia 2003 r. Skarżąca M. W. uchybiła terminowi do wniesienia o przywrócenie terminu, jak również nie dopełniła czynności nakazanej w art. 58 § 2 kpa , gdyż nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy . Poza tym nie uprawdopodobniła , że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy . Po otrzymaniu w dniu 22 marca 2004 r. odpisu tego postanowienia M. W. złożyła w dniu 25 marca 2004 r. ( 26 marca 2004 r. - data nadania pocztowego ) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc szereg zarzutów i nieprawidłowości w decyzjach pozwalających na nadbudowę, które kwestionowała w postępowaniu nieważnościowym . W piśmie tym nie odnosiła się w ogóle do kwestii odmowy przywrócenia terminu . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 marca 2004 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2004 r. W uzasadnieniu podał , że skarżąca nie dopełniła obowiązków wynikających z art. 58 § 2 kpa zgodnie z którym prośbę o przywrócenie terminu należy wieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadto nie uprawdopodobniła , że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy . Poza tym z wniesieniem prośby należało dopełnić czynności , dla której był określony termin czego skarżąca nie uczyniła . Skargę na postanowienie z dnia [...] maja 2004 r. utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. złożyła M. W. i podniosła w niej , że z uwagi na stan zdrowia ( zapalenie nerwu kulszowego , zapalenie oskrzeli , choroba wieńcowa ) nie mogła dotrzymać terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje : Skargę należało uwzględnić ale nie z przyczyn wskazanych w jej motywach . Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia , przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) wykazała, że naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego w stopniu skutkującym nieważnością zaskarżonego aktu . W myśl art. 58 § 1 i § 2 kpa przywrócenie terminu uzależnione jest od wystąpienia czterech przesłanek , które muszą zaistnieć łącznie . Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia nawet przy użyciu znacznego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem); Drugą przesłanką, przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić bowiem wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić zgodnie z wyraźnym przepisem art. 58 § 3. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wnieść odwołanie. Czynność procesową należy zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania następuje wówczas, gdy występując do organu z takim wnioskiem strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przy czym złożenie wniosku (prośby o przywrócenie terminu) ograniczone jest w czasie (w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu). W niniejszej sprawie wniosek M. W. o przywrócenie terminu nie zawierał wykazania okoliczności mających go uzasadnić ani też nie zawierał samego odwołania (w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nadto skarżąca nie wykazała , że został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi . Należy bowiem mieć na uwadze , że złożony został po upływie ponad dwóch miesięcy od otrzymania decyzji. Przesłanki braku zawinienia w uchybieniu terminu (choroba) podniesione zostały dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym. W tych warunkach organ nie mógł uwzględnić wniosku o przywrócenie terminu . Jednakże stosownie do art. 59 § 2 Kpa, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub postanowienia. Zatem postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. odmawiające przywrócenia terminu było ostateczne i nie podlegało zaskarżeniu . Organ wadliwie pouczył stronę o możliwości wystąpienia na podstawie art. 127 § 3 kpa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy . W zakresie zaskarżenia postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia zostały przyjęte odrębne reguły niż określone w art. 59 § 1 kpa . Postanowienia te są bowiem ostateczne (art. 59 § 2kpa ). Od takich postanowień, jako zamykających postępowanie, służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.(vide wyrok NSA w Warszawie z 28 stycznia 2002 r. sygn. I SA 1543/00 LEX nr 82671) W konsekwencji błędnego pouczenia organ wydał w dniu 7 maja 2004 r. postanowienie w trybie art. 127 § 3 kpa utrzymujące w mocy własne wcześniejsze postanowienie z dnia [...] marca 2004 r. odmawiające przywrócenia terminu . Postanowienie to jako wydane bez podstawy prawnej ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ) jest dotknięte wadą nieważności. W tych okolicznościach Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie nie mógł uznać , iż rozstrzygniecie jest merytorycznie prawidłowe skoro naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu skutkującym na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) stwierdzeniem jego nieważności . Na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy Sąd orzekł jak w pkt. II wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wskazanej ustawy .