VII SA/Wa 968/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-11

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nabył nieruchomość po wydaniu pozwolenia na budowę i uzyskał własne pozwolenie na budowę dla sąsiedniej działki, może być uznany za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pierwotnego pozwolenia na budowę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji?
Ratio decidendi
Podmiot, który nabył nieruchomość po wydaniu pozwolenia na budowę i uzyskał własne pozwolenie na budowę dla sąsiedniej działki, nie może być uznany za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pierwotnego pozwolenia na budowę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Brak interesu prawnego w takiej sytuacji skutkuje bezprzedmiotowością postępowania i koniecznością jego umorzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący, który nabył sąsiednią działkę w 2016 r. i uzyskał własne pozwolenie na budowę, twierdził, że pierwotna inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość. Organy administracji i sąd uznały, że skarżący nie ma przymiotu strony, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę VII SA/Wa 968/18 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] lutego 2018r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...], w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017r. sygn.akt VII SA/Wa 1633/17- utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]marca 2017r. Nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r., Nr [...], umarzającą, wszczęte na wniosek [...] postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...]sp. z o. o. pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid. [...], obręb [...], dzielnica [...], przy ul. [...] w [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W wyniku rozpoznania skargi [...],[...], [...],[...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 27 września 2017 r., sygn. akt VII SAlWa 1633/17, uchylił ww. decyzję kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r., W powyższym wyroku z 27 września 2017 r., sygn. akt VII SAlWa 1633117, Sąd wskazał, że "z niekwestionowanych przez organ twierdzeń strony wynika, że [...] nabył działkę nr ew. [...] dopiero w dniu [...] lutego 2016 r. - tj. niemal 10 lat po wydaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę. Jako inwestor - uzyskał w dniu [...] sierpnia 2016 r. decyzję Prezydenta [...] nr [...] r. o pozwoleniu na budowę sześciu budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...]. Strona skarżąca podnosiła, że w dacie wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonej decyzji, wszystkie sześć budynków na działce nr [...], zostało już wybudowane. Inwestor zawarł umowy deweloperskie z przyszłymi nabywcami lokali w tych domach, co wynikać ma z księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla działki nr ew. [...]. Dalej wskazano, że wszystkie ww. domy na działce nr ew. [...] znajdują się w odległości, co najmniej 4 m. od granicy z nieruchomością, na której znajdują się domy mieszkalne skarżących. Ściany domów wybudowanych przez [...], zwrócone do nieruchomości skarżących są œścianami, w których znajdują się otwory okienne. Należy zatem całkowicie podzielić twierdzenia skargi, że dokonana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego analiza w zakresie statusu [...] jako strony postępowania nadzwyczajnego, miała walor oceny abstrakcyjnej (dokonana dla niezabudowanej działki nr [...]), bez odniesienia się do aktualnego stanu faktycznego. Nadto w skardze podniesiono, że pozwolenie na budowę dla działki nr ew. [...] obręb [...], zostało wydane dla spółki [...], która po zakończeniu inwestycji przeprowadziła podział działki nr ew. [...] na 8 odrębnych działek oraz 1 wspólną drogę dojazdową. Zatem działka nr ew. [...] nie istnieje już w obrocie prawnym. Z tych przyczyn Sąd uznał, że sformułowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oceny w zakresie interesu prawnego [...] nie mogły być prawidłowe, gdyż dokonane zostały z naruszeniem wymogów określonych w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., co bezpośrednio wypłynęło na błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Dlatego rozstrzygnięcie oraz sformułowane w nim wnioski końcowe były wadliwe." Mając na uwadze wiążącą z mocy art. 153 p.p.s.a ocenę prawną oraz wytyczne zakreślone przez Sąd w przywołanym wyroku, organ odwoławczy ponownie oceniła przymiot strony [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. w oparciu o art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, uznając ,że stanowiąca jego własność działka nr ew. [...] nie pozostaje w obszarze oddziaływania inwestycji określonej w decyzji Nr [...]. Jak wynika z dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016r., inwestycja skarżącego a właściwie [...] ( adresatka decyzji) obejmowała budowę sześciu budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej, na działce nr ew. [...], w odległości 4,15 m od granicy działki nr ew. [...]- dwa budynki ściana skierowana w stronę granicy z otworami okiennymi oraz 24 miejsca postojowe w odległości 6 m od granicy działki [...]. Inwestycja ta została zakończona, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie wniósł sprzeciwu do zamiaru użytkowania inwestycji skarżącego. Organ wyjaśnił, że analizy projektu zagospodarowania terenu (zob. Projekt budowlany - str. 48) , zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. wynika, że projektowane na działce [...] (po podziale nr ew. [...]) budynki mieszkalne jednorodzinne "bud. [...] i [...]" (działki o nr ew. [...] i [...]) i "bud. [...] i [...]" (działki nr ew. [...]) o wysokości 7,82 m, położone najbliżej działki należącej do [...] (zob. Projekt budowlany, rys. A6, str. 54) usytuowane są w odległości 4 metrów od granicy działki nr ew. [...]. Mając na uwadze wskazane wyżej parametry spornej inwestycji, w szczególności wysokość, tj. 7,82 m oraz odległość spornych budynków od granicy działki nr ew. [...] oraz zaprojektowanych i zrealizowanych na niej budynków tj. 8,15 m, organ stwierdził, że działka nr ew. [...]nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowana działki nr ew. [...]. Innymi słowy, sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Nieruchomości należące do skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m.in. w oparciu o przepis § 12 rozp. Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), przepis § 13 (przesłanianie budynków), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe). Planowane przedsięwzięcie nie niesie ze sobą również ograniczeń związanych z nasłonecznieniem pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 ) oraz nasłonecznieniem pokoi mieszkalnych (§ 60 ust. 1 ). Planowane przedsięwzięcie nie wpływa również na warunki ochrony przeciwpożarowej działki nr ew. [...] (§ 271 ). Poza tym dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomości należące do [...] (przepis § 29 rozp. z 12 kwietnia 2002 r.) oraz nie pozbawia jej dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, energia elektryczna, telekomunikacja), jak również dostępu do drogi publicznej. Interes faktyczny zaœ, pomimo, iż istotny dla zainteresowanych nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w œświetle art. 28 kpa, jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Skoro decyzja Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku [...] - stosownie do treści art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie może być on uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] , domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie: -art. 28 ust 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie ,że analiza w zakresie statusu skarżącego jako strony miała walor oceny abstrakcyjnej ; -art. 28 kpa poprzez odebranie skarżącemu przymiotu strony; -art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie ,że działka nr ew. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji podczas gdy z wyliczeń i parametrów przedstawionych w toku postępowania wynika, że inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącego; -art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie ,że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana niezgodnie z ustalonymi warunkami zabudowy; -art. 34 ust 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie obowiązku stwierdzenia, że projekt budowlany nie spełnia wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; -art. 55 w zw. z art. 64 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie ,że decyzja o pozwoleniu na budowę znacznie odbiega od określonych warunków zabudowy , konsekwencja czego jest znaczne oddziaływanie na nieruchomość skarżącego; -art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017r, podczas gdy ze względu na swoją wadliwość powinna być ona wyeliminowana z obrotu prawnego; -art. 4 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez zaniechanie obowiązku zbadania czy decyzja o warunkach zabudowy przewiduje inne parametry niż zostały określone w tym przepisie. - art. 6,7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 6 kpa poprzez błędną i nierzetelną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a także niewłaściwe uzasadnienie zaskrzonej decyzji. W uzasadnieniu podkreślono miedzy innymi, że już sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomość sąsiednią jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony, zaś pojęcie " ograniczenie w zagospodarowaniu terenu" nie może być utożsamianie z pojęciem " obszar oddziaływania obiektu." Jednocześnie skarga przedstawia wyliczenie bilansu terenu , które ma , zdaniem skarżącego wskazywać, że przyjęta w projekcie powierzchnia biologicznie czynna jest nieprawidłowa. Skarga podnosi nadto wadliwość decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz [...] sp. z o.o wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018r. poz. 1302). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sadu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018r. ,utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]marca 2017r. Nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek [...]w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...]sp. z o. o. pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid. [...], obręb [...], dzielnica [...], przy ul. [...]w [...]. Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., tj. decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego (bezprzedmiotowość postępowania). W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Z pewnością postępowanie wszczęte przez podmiot nie posiadający przymiotu strony staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a.( art. 28 ust 2 Prawa budowlanego). Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania ( vide wyrok NSA z 19.09.2012r., II GSK 1038/11). W ocenie Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena przymiotu strony [...] jest prawidłowa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06 sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 kpa. Istotnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym, tym niemniej krąg tych podmiotów powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W świetle przywołanej normy art 28 ust 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego są -oprócz inwestora- właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na których to skoncentrowały się organy orzekające w niniejszej sprawie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m. in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów prawa w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. Należy także podkreślić, iż przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji organy powinny przeprowadzić nie tylko analizę pod względem techniczno-budowlanym, ale zbadać, czy przyszła inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej na podstawie innych przepisów, a także czy nie utrudni dotychczasowego korzystania z tych nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., wystąpił w dniu 26 września 2016r. [...], właściciel działki o nr ew. [...], położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z działką o nr ew. [...]-objętą inwestycją. Jak słusznie podkreśliły organy , z projektu zagospodarowania działki wynika, że projektowane na działce [...] (po podziale nr ew. [...]) budynki mieszkalne jednorodzinne "bud. [...] i [...]" (działki o nr ew. [...]) i "bud. [...] i [...]" (działki nr ew. [...]) o wysokości 7,82 m, położone najbliżej działki należącej do [...] (zob. Projekt budowlany, rys. A6, str. 54) usytuowane są w odległości 4 metrów od granicy działki nr ew. [...]. Projekt budowlany nie narusza § 12 (dopuszczalne odległości budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (przesłanianie obiektów), § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych) § 23 (odległość miejsc na pojemniki stałe i kontenery na odpady stałe) § 36 (odległość zbiorników na nieczystości ciekłe) , § 57, § 60 ani § 271rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) i z żadnego z przywołanych przepisów skarżący nie może skutecznie wywieść interesu prawnego polegającego na utrudnieniu możliwości zagospodarowania należącej do niego działki nr ew. [...]. Ponadto na uwagę zasługuje podniesiony przez organ odwoławczy fakt, że kwestia przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...]nr [...] była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu który wyrokiem z dnia 27 września 2017r. w sprawie sygn.akt VII SA/Wa 1633/17 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r., uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę . Należy podkreślić, że ocena prawna wyrażona przez Sąd w powyższej sprawie na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiązała organ przy wydawaniu kolejnej decyzji odwoławczej. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nie ulega wątpliwości, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 września 2017r., ocenę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do przymiotu strony [...] określił jako mającą "walor oceny abstrakcyjnej (dokonana dla niezabudowanej działki nr [...]), bez odniesienia się do aktualnego stanu faktycznego. W związku z czym zarzut w tej mierze formułowany w skardze należy uznać za chybiony , bowiem oceny takiej dokonał Sąd, a nie organ, który ocenie tej był podporządkowany. Ponowna weryfikacja tego stanowiska stanowiłaby niedopuszczalna polemikę z prawomocnym orzeczeniem Sądu. Jednocześnie Sąd wyraźnie wskazał, że ocena interesu prawnego wnioskodawcy powinna być analizowana na datę wniesienia o stwierdzenie nieważności, albowiem interes prawny musi być realny i aktualny, to jest istniejący w dacie złożenia wniosku. Mając powyższe na względzie ustalił, że [...]nabył działkę nr ew. [...] dopiero w dniu [...]lutego 2016 r. – niemal 10 lat po wydaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę. Jako inwestor [...] - uzyskała w dniu [...] sierpnia 2016 r.( a więc przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności) decyzję Prezydenta [...] nr [...] r. o pozwoleniu na budowę sześciu budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...]. Budowa ta została zrealizowana i oddana do użytkowania bez sprzeciwu organu. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów, wszystkie budynki na działce nr ew. [...] znajdują się w odległości, co najmniej 4 m od granicy z nieruchomością, na której znajdują się domy mieszkalne uczestników postępowania , zrealizowane w oparciu o decyzje nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007. Ściany dwóch obiektów wybudowanych przez skarżącego , zwrócone są do nieruchomości uczestników ścianami, w których znajdują się otwory okienne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z przytoczonej definicji wynika, że chodzi o ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z projektowanym obiektem terenu, znajdujące oparcie w konkretnej regulacji prawnej. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że właściciele sąsiednich nieruchomości winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i możliwość ustosunkowania się do przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość w sytuacjach, gdy położenie obiektu wskazuje na możliwość takiego wpływu. Innymi słowy, stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany (biorąc pod uwagę jego indywidualne cechy i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora) może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Niemniej samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Nadto, ograniczenie w zagospodarowaniu terenu nie może być następstwem wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu, jeżeli nie jest oparte na konkretnym przepisie obowiązującego prawa. Dlatego też nawet potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi wiązać się z potrzebą zbadania zakresu tego odziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Sam fakt, że skarżący w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., posiadał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sześciu budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...], bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością objętą inwestycją, która została zaprojektowana w zgodzie z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu wykonawczym, wskazuje, jak słusznie zauważa organ odwoławczy, że działka nr ew. [...] nie doznała ograniczeń w możliwości zagospodarowania, a więc nie pozostaje w obszarze oddziaływania inwestycji zaakceptowanej decyzja Nr [...]. W tym miejscu podkreślenia wymaga, wbrew zarzutom skarżącego, że to osobie domagającej się wszczęcia postępowania przez organ spoczywa ciężar wykazania własnego interesu prawnego. W niniejszej sprawie skarżący winien więc wskazać przepis prawa materialnego , będący źródłem jego uprawnień, czego nie uczynił ani przed organami prowadzącymi postępowanie nadzorcze ani przed Sądem. Należy podkreślić, że ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do pozostałych zarzutów należy wyraźnie wskazać, że organy w postępowaniu nadzorczym mogą badać czy decyzja nie zapadła z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego dopiero wówczas gdy w sposób nie budzący wątpliwości ustalą, że podmiot żądający wszczęcia postępowania nadzorczego posiada przymiot strony, w przeciwnym wypadku zobligowane są do umorzenia wszczętego na wniosek takiej osoby postępowania. Wszelkie zarzuty skarżącego odnoszące się do nieprawidłowości do których doszło przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji bowiem nie mogą być brane pod uwagę prze organy w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę a tym bardziej w postępowaniu nadzorczym do takiej decyzji. Na marginesie Sąd zauważa , że przywołane w skardze Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz.U Nr 164, poz.1588), odnosi się do decyzji o warunkach zabudowy, a nie decyzji o pozwoleniu na budowę, a nadto nie zawiera art. 4 co poza uwagą poczynioną powyżej, uniemożliwia weryfikację zarzutu. Konkludując, za zasadny należy wniosek organów, iż skarżący nie wykazał żadnej normy prawa materialnego, która pozostawałaby w związku z badaną decyzją i powodowałaby, że nastąpiło naruszenie interesu prawnego strony skarżącej poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami. Administracyjnymi ( Dz.U z 2018r., poz.1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło