VII SA/Wa 969/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-29
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie rozporządzenia, które następnie zostało uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, może zostać uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi taką podstawę, nawet jeśli nie istniała w chwili wydawania decyzji. W związku z tym, decyzja wydana na podstawie niezgodnego z Konstytucją rozporządzenia podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżąca podnosiła, że jej problemy zdrowotne są związane z charakterem wykonywanej przez 35 lat pracy, która obciążała prawą rękę. Organ odwoławczy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej, a rozpoznane schorzenia nie odpowiadały chorobie wymienionej w wykazie chorób zawodowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] (nr[...]) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania T. P. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] (nr[...]) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki -utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Poradnia Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. - Oddział w W. wydała w dniu [...] orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u T. P. ww. choroby zawodowej. Na skutek wniesionych przez T. P. uwag organ przeprowadził ponowną analizę narażenia zawodowego i nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska.
W wyniku rozpatrzenia odwołania organ odwoławczy stwierdził, że do stwierdzania choroby muszą być spełnione dwie przesłanki, które w przypadku T. P. nie zostały spełnione, gdyż nie rozpoznano u niej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy.
Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, organ odwoławczy poinformował, że przy prowadzeniu postępowania w spawie podejrzenia choroby zawodowej obowiązują ścisłe uwarunkowania prawne, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. Z ww. orzeczenia lekarskiego wynika, że u T. P. rozpoznano wyleczone, przebyte zapalenie pochewki zginacza III palca ręki prawej oraz stan po zabiegu odbarczającym nerw pośrodkowy prawy z powodu neuropatii uciskowej, a także przebyte zapalenie zginacza III palca ręki prawej. Nie potwierdzono jednak istnienia choroby, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej dotyczącego monotypowego charakteru jej pracy organ wskazał, że wykonywane w poszczególnych zakładach pracy czynności zawodowe wymagały zaangażowania kończyn górnych, lecz nie miały charakteru ruchów monotypowych, gdyż były ruchami różnorodnymi. Nie stwarzały zatem warunków do ucisku na pnie nerwów pośrodkowych, ani przewlekłego przeciążenia ręki prawej.
Organ dodał, że skarżąca nie wniosła odwołania do jednostki orzeczniczej II stopnia. Z tego względu, jako ostateczne organ odwoławczy uznał orzeczenie lekarskie z dnia 10 marca 2008r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania wskazał, że decyzja została wydana w oparciu o ścisłe kryteria diagnostyczno-orzecznicze, obowiązujące przy rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych.
Skargę na powyższą decyzję złożyła T. P., podnosząc że jej problemy zdrowotne są ściśle związane z rodzajem wykonywanych przez nią na przestrzeni 35 lat prac zawodowych. Charakter tych prac polegał bowiem na poważnym obciążeniu prawej ręki, przy pozycji stojąco - chodzącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, oz.1270), dalej zw. ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.
Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Wskazać bowiem trzeba, że podstawę materialno prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 11115). Natomiast wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r., w sprawie o sygn. akt P 23/07, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepisy ww. rozporządzenia są niezgodne z art. 92 ust. 1
Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Trybunał wskazując jednocześnie, że rozporządzenie to traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, co nastąpiło z dniem 2 lipca 2009r.
Powyższa okoliczność stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 a § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2002r, sygn. akt II SA/Gd 375/00, LEX nr 76114).
Ponadto, co wymaga podkreślenia, nie jest istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się bowiem, że choć podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 430/01, LEX nr 299433; J. Zimmermann - glosa do wyroku NSAzdnia 6 stycznia 1999r, sygn. akt III SA 4728/97, OSP 2000, nr 1, poz. 16).
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ustawy ppsa i art. 152 orzekł jak w pkt I i II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło