VII SA/Wa 976/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-05
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Ewa Machlejd, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która przewiduje realizację fragmentu dachu nad sąsiednią działką, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w tej części?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydanie pozwolenia na budowę, które przewiduje realizację fragmentu dachu nad sąsiednią działką, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego, stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Oczywistość naruszenia, charakter przepisu oraz skutki naruszenia uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji w tej części, ponieważ narusza ona konstytucyjne prawo własności i bezwzględnie obowiązujący charakter przepisu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Wady dotyczyły fragmentu dachu wystającego nad sąsiednią działkę, do której inwestor nie posiadał tytułu prawnego. Skarżący kwestionował naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną [...] lutego 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010r. stwierdzającą w urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2008r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej P. G. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w miejscowości [...], w części dotyczącej okupu wyprowadzanego nad działkę nr ew. [...], a w pozostałej części uchylił decyzję organu I instancji i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu organu podał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r., znak: [...]; Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego od strony północnej ze zmianą konstrukcji dachu i zagospodarowaniem poddasza na cele mieszkalne, na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], określając powierzchnię zabudowy (do 40m2), sposób zagospodarowania poddasza (cele mieszkalne), geometrię dachu (dwuspadowy, o kącie nachylenia połaci dachowych od 30° do 45° , w układzie kalenicy prostopadłym do granicy bocznej działki z możliwością wykonania lukarn i okien połaciowych), z jednoczesnym pozostawieniem bez zmian szerokości elewacji frontowej oraz linii zabudowy od strony drogi gminnej nr ewid. [...].
Analiza dokumentacji projektowej, sporządzonej przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, wykazała iż projektowana inwestycja nie narusza ww. postanowień decyzji ustalającej warunki zabudowy, bowiem zamierzenie inwestycyjne obejmuje rozbudowę budynku mieszkalnego od strony północnej w poziomie parteru oraz piwnic pomieszczeń gospodarczych o powierzchni zabudowy 39,48m2 dachu dwuspadowym z kątem nachylenia 15° i 25° i kalenicą prostopadłą do granicy bocznej działki z dwoma oknami połaciowymi bez zmian szerokości elewacji frontowej (projekt zagospodarowania) oraz linii zabudowy od strony drogi gminnej nr ewid. [...] .
Jak wynika z projektu budowlanego ściana budynku objętego pozwoleniem na budowę pozbawiona otworów okiennych i drzwiowych zaprojektowana została równolegle do granicy sąsiedniej nieruchomości nr ew. [...] (w odległości mniejszej \/ niż 3m) stanowiącej własność Z. G., dla której Sąd Rejonowy w J. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Powyższe jednakże nie stanowi naruszenia § 12 ust 1 pkt 2 warunków technicznych, albowiem ww. nieruchomość nie jest działką budowlaną co potwierdza wypis z rejestru gruntów z którego wynika, iż działkę nr ew.[...] stanowią grunty orne, sady oraz tereny rolne zabudowane.
Analizowana inwestycja nie narusza także § 29 ww. rozporządzenia.
Podobnie w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie można stwierdzić, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2008r" Nr [...], znak: [...]; wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 235 warunków technicznych, z uwagi na brak możliwości stwierdzenia, tak w oparciu o projekt budowlany jak również w oparciu o opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych naruszenia w ogóle, a tym bardziej w stopniu rażącym. Z treści uzasadnienia weryfikowanego rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego wynika, iż u jego podstaw legło stwierdzenie, że fragment dachu (20cm) zaprojektowany został nad sąsiednią działką, do której inwestor nie posiadał tytułu prawnego, co stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając na uwadze, iż w odwołaniu P. G. podnosi, że inwestycja zaprojektowana została w odległości 25cm od granicy z sąsiednią działką, GINB kierując się dyrektywami wynikającymi z art. 7-9, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., postanowieniem z dnia [...] września 2010r., znak: [...]; zlecił organowi wojewódzkiemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania, mającego na celu ustalenie odległości budynku znajdującego się na działce nr ew. [...], od granicy z działką nr ew. [...]; w oparciu np. o sporządzony operat geodezyjny z wytyczenia budynku, czy sporządzoną inwentaryzację istniejącego budynku. W odpowiedzi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010r., w dniu [...] grudnia 2010r. do GUNB wpłynęło pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2010r., którego wynika, iż Starostwo Powiatowe w J., do którego wystąpił organ wojewódzki, nie posiada szkicu geodezyjnego z wytyczenia budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości [...], natomiast P. G. nie udzielił odpowiedzi na pismo organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2010r., znak: [...]: o udostępnienie stosownej mapy geodezyjnej z wytyczenia istniejącego budynku mieszkalnego lub innych dowodów pozwalających precyzyjnie ustalić usytuowanie budynku na działkę. W związku z powyższym pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...]; Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego raz jeszcze wezwał P. G. do przesłania dokumentów (np. oporządzonego operatu geodezyjnych z wytyczenia budynku, czy ewentualnie sporządzonej inwentaryzacji istniejącego budynku) potwierdzających usytuowanie spornego budynku w odległości wskazanej w odwołaniu. W odpowiedzi na ww. pismo przy piśmie z dnia 18 stycznia 2011r. P. G. przesłał kopię mapy stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1996r. oraz kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia [...] sierpnia 2005r., oraz wyjaśnił, iż "na mapach uwidoczniony jest płot, który odsunięty jest od linii budynku w kierunku działki Z. G., co dowodzi, że jego budynek nie jest postawiony w granicy lecz odsunięty jest o wartość okapu wystającego poza ścianę a granicą między działkami jest płot na mapie".
Przechodząc do oceny projektu budowlanego organ odwoławczy podał, iż objęte ww. rozstrzygnięciem zamierzenie inwestycyjne (o wymiarach 3,50m x 11,28m) zaprojektowane zostało jako przedłużenie już istniejącego budynku, usytuowanego na granicy z sąsiednią działką nr ew. [...] . Natomiast z rzutu więźby dachowej wynika, iż część więźby dachowej prostopadła do działki nr ew. [...] ma długość 11,88m, wystaje 40cm poza obrys budynku od strony wschodniej oraz 20cm poza obrys budynku od strony zachodniej, wkraczając tym samym nad działkę nr ew. [...].
Ze znajdujących się w aktach organów dokumentów wynika, iż w oświadczeniu, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor wskazał, że legitymuje się tytułem prawnym jedynie do działki nr ew. [...], co potwierdzają odpisy zupełne ksiąg wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w J. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych nr: [...] oraz [...]. Jednocześnie P. G. nie odpowiedział na pismo organu wojewódzkiego z dnia 5 maja 2010r. wzywające do przedłożenia zgody właścicieli działki nr ew. [...] na wyprowadzenie na teren ww. działki okapu dachu.
Powyższe dokumenty nie potwierdzają jednakże okoliczności, o których mowa wyżej, pozostając w sprzeczności z projektem zagospodarowania, wykonanym przez geodetę uprawnionego w oparciu o mapę sytuacyjno-wysokościową zaktualizowaną w zakresie opracowania pomiarem uzupełniającym w dniu [...] maja 2007r. i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...] maja 2007r. oraz załącznikiem graficznym do decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., znak: [...]; z których to dokumentów wynika, iż zarówno istniejący budynek jak też sporna inwestycja usytuowane są w granicy z działką nr ew. [...]. Z uwagi na datę aktualizacji mapy przy jednoczesnym braku potwierdzenia twierdzeń przez odwołującego się, GINB dał wiarę przebiegowi granic uwidocznionemu na projekcie zagospodarowania oraz przyjął, iż P. G. nie posiadał zgody właścicieli działki nr ew. [...].
W świetle powyższych ustaleń organ podzielił stanowisko Wojewody [...], zgodnie z którym decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2008r., Nr [...], znak: [...]; wydana została z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jednakże tylko w części zatwierdzającej projekt budowlany przewidujący realizację fragmentu dachu (20cm) nad działką nr ew. [...].
Wydanie pozwolenia na budowę pomimo, iż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz naruszenie art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) i art. 64 Konstytucji (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007r. sygn. akt II OSK 1033/06; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 1324/99).
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oczywistość naruszenia prawa nie budzi wątpliwości. Również skutki jakie może wywołać decyzja na podstawie której realizowane są prace budowlane, sprzeczne z konstytucyjnym prawem własności, a także bezwzględnie obowiązujący charakter naruszonego przepisu, uzasadniaja wyeliminowanie części decyzji dotkniętej wadą z obrotu prawnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. G..
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części stwierdzającej nieważność decyzji wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę zarzucił organowi naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 7,8,10§ 1 i 77 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Biorąc powyższe w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a więc skarga nie jest zasadna.
Należy w pierwszej kolejności podkreślić, że decyzja Starosty [...] wydana [...] kwietnia 2008r. w przedmiocie pozwolenia na budowę była kontrolowana w postępowaniu nadzorczym.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności takich rozstrzygnięć może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w K.p.a. Do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 K.p.a. Jedną z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa.
O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1134/04).
Zgodnie z zapisem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto: złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tak więc przed wydaniem decyzji obowiązkiem organu jest ustalenie, że osoba składająca wniosek o pozwolenie na budowę planuje zrealizowanie inwestycji na nieruchomości, którą ma prawo dysponować na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie organ ustalił, że objęta projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] rozbudowa budynku skarżącego przewiduje budowę okapu dachu 20 cm nad działką sąsiednią, co do której inwestor nie złożył oświadczenia określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W tej sytuacji organ słusznie podniósł, że stwierdzenie naruszenia prawa przez Starostę [...] ma charakter rażący, jest oczywistym naruszeniem przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a skutki tego naruszenia ( uniemożliwienie zabudowy działki nr [...] bezpośrednio przy granicy - w dobudowie do budynku skarżącego) powodują, ze decyzja Starosty w tej części nie jest możliwa do zaakceptowania jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W ocenie Sądu - wobec powyższych ustaleń zarzuty skarżącego nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło