VII SA/Wa 981/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-21
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Daria Gawlak - Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych została wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, w szczególności w zakresie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy dotyczącą dostępu do drogi publicznej oraz naruszenia granic działek sąsiednich?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób należyty kluczowych kwestii proceduralnych i merytorycznych. W szczególności nie sprawdzono wystarczająco zgodności projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej oraz nie ustalono, czy istotne odstępstwa od projektu nie spowodowały naruszenia granic działek sąsiednich. Brak należytego wyjaśnienia tych okoliczności stanowił naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku handlowego. Inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od pierwotnego projektu, w tym zwiększyli wymiary zewnętrzne budynku. Skarżący zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez ograniczenie dostępu do drogi publicznej oraz niezgodność projektu z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. Ż., M. O. i K. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sygnatura akt VII SA/Wa 981/12
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. - po rozpatrzeniu odwołania R. Ż. oraz K. O. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku o funkcji handlowej, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy [...] w Ż. i udzielającej D. i A. L. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 2.06.2011 r. oraz 14.07.2011 r. stwierdzono, że inwestor realizuje przedmiotową inwestycję na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...].07.2009 r. jednak z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. Odstępstwa polegały na przekroczeniu wymiarów zewnętrznych przedmiotowego budynku, co może doprowadzić do naruszenia granic pomiędzy działkami w przypadku ocieplenia budynku.
W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia [...].07.2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. opisał powyższe odstępstwa i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej usytuowania realizowanego budynku o funkcji handlowej oraz wstrzymał
prowadzenie robót budowlanych przy budowie w/w obiektu.
W dniu 4.08.2011 r. inwestorzy przedłożyli wymaganą w/w postanowieniem inwentaryzację geodezyjną wykonaną przez geodetę uprawnionego mgr inż. D.K..
Decyzją nr [...] z dnia [...].08.2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie prowadzenia prac budowlanych.
A. L. dostarczył wymagane dokumenty do organu powiatowego. Następnie PINB w Ż. postanowieniem nr [...]z dnia [...].10.2011 r. wezwał inwestorów do uzupełnienia przedłożonych dokumentów. D. i A. L. w dniu 5.12.2011 r. uzupełnili wcześniej dostarczone do powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego w Ż. dokumenty dotyczące przedmiotowego budynku handlowego.
W związku z powyższym PINB w Ż. decyzją nr [...] z dnia 19.12.2011 r. zatwierdził D. i A. L. projekt budowlany zamienny budynku o funkcji handlowej, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy [...] w Ż. i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła, w ustawowym terminie, R. Ż. oraz K. O..
Rozpoznając odwołania [...]WINB wskazał, że organ powiatowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz prawnego przedmiotowej sprawy. Niniejsza sprawa dotyczy budowy budynku handlowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy [...] w Ż.. W toku postępowania prowadzonego przez organ powiatowy stwierdzono, że inwestor realizuje budowę z istotnymi odstępstwami od ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. W związku z powyższym należało wdrożyć postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane. Cytując treść art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ wskazał, że w dniu 5.12.2011 r. inwestor wypełnił nałożony obowiązek, tj. przedłożył właściwie sporządzony projekt budowlany zamienny oraz żądaną dokumentację. Organ powiatowy po uprzednim zbadaniu niniejszej dokumentacji budowlanej, inkryminowaną decyzją zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku handlowego i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie ww. obiektu oraz zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie.
Organ odwoławczy zaznaczył, że przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone w przepisach prawa. Przede wszystkim w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym znajduje się oświadczenie projektanta — mgr inż.
A. D. z dnia 15.07.2011 r., że niniejszy projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej.
Badany projekt budowlany zamienny odnosząc się do wprowadzonych przez
inwestorów zmian w budynku stwierdza, że wykonano przedmiotowy budynek w odległości 0,10 m od granicy działki nr ew. [...] w celu zapewnienia drogi koniecznej dla pozostałych właścicieli sąsiednich działek. Organ odwoławczy podkreślił, że służebność drogi koniecznej jest ustanowiona na działce nr ew. [...] w szerokości działki tj. 2,90 m i obejmuje cały obszar tej działki. Ponadto w/w obiekt jest realizowany w granicach działki nr [...] od strony działki nr ew. [...] w odległości 1,50 m od niej tak, aby zapewnić naświetlenie istniejącego budynku oficyny znajdującego się na działce nr ew. [...].
Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego zmniejszenia przez wybudowanie przedmiotowego budynku szerokości dojazdu, ustanowionego na działce nr ew. [...] w postaci drogi koniecznej, w świetle zebranego materiału dowodowego organ uznał za bezzasadny. Przede wszystkim zauważył, iż na stronie 7 projektu budowlanego zamiennego jego autor wskazuje, że z racji szerokości istniejącej drogi koniecznej tj. 2,90 m, budynek handlowy zostanie zrealizowany w odległości 0,10 m od granicy działki stanowiącej drogę konieczną, w
celu zachowania wymaganych 3m szerokości jezdni zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. Powyższe potwierdza mapa projektu zagospodarowania działki nr ew. [...], gdzie naniesiona jest szerokość działki nr ew.
[...]tj. 2,90 m oraz 0,10 m odcinek od strony budowanego obiektu, co w sumie daje wymaganą przepisami trzy metrową szerokość dojazdu do innych nieruchomości.
Ponadto w aktach organu znajduje się opinia opracowana przez biegłego sądowego mgr inż. E. M. wykonana na potrzeby postępowania Sądu Rejonowego w [...]sygn. akt: [...]. W w/w opinii na stronie 5 we wnioskach autor stwierdza, że "na obecnym etapie budowy pawilonu (przed ociepleniem) zachowana jest odległość 3,0 m między przedmiotowymi budynkami na całej długości wjazdu. Jednocześnie w tej opinii, na stronie 6, E. M. wskazuje, że "Rozpoczęta budowa nie narusza służebności drogi koniecznej, ponieważ lokalizacja budowanego pawilonu handlowego nie obejmuje działki [...], na której ustanowiona jest służebność drogi koniecznej w sprawie I Ns 136/02.
[...]WINB zauważył, iż działka nr ew. [...] nie jest w żaden sposób obciążona ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności drogowej (drogi koniecznej). Co prawda organy nadzoru budowlanego w trakcie prowadzenia postępowania dowodowego nie były w posiadaniu wypisów z księgi wieczystej ustanowionej dla działki nr [...], to powyższe tezy o braku ustanowienia służebności drogi wyprowadza z ustaleń poczynionych przez biegłego sądowego E. M.. W opinii sporządzonej na potrzeby postępowania Sądu Rejonowego w [...]sygn. akt: [...]. Organ nie uznał, aby istniały okoliczności mogące podważać te ustalenia w szczególności, że zostały one wykonane na zlecenie sądu rejonowego. W związku z tym ww. opinia stanowi dla [...]WINB dokument o wystarczającej mocy dowodowej dla potwierdzenia, że służebność drogi koniecznej jest ustanowiona na sąsiedniej działce nr ew. [...], nie zaś na działce inwestorów nr [...].
Oceny, czy przedmiotowa inwestycja została wykonana zgodnie z przepisami
i zatwierdzoną dokumentacją budowlaną organ nadzoru budowlanego dokona na etapie dopuszczenia inwestycji do użytkowania.
R. Ż. oraz M. i K. O. wnieśli skargę na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzucili:
1) naruszenie ich interesu prawnego jako właścicieli działek położonych w Ż. przy [...] w głębi posesji przez pozbawienie działek dostępu do drogi publicznej — ulicy, w wyniku ograniczenia zwężenia wjazdu na posesję przez zaakceptowanie przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. zatwierdzającej projekt budowlany budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy [...] w Ż. i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych w związku realizacją budowy z odstępstwami od projektu, mimo dalszej niezgodności projektu zamiennego z decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. o warunkach zabudowy w części, w której decyzja ta wskazuje na konieczność zachowania interesu osób trzecich w zakresie m.in. dostępu do drogi publicznej. Ponadto organ nie zauważył ograniczenia wjazdu przez słup energetyczny stojący na ulicy przed działką nr [...], o których to ograniczeniu pisze biegła geodeta E. M. w opinii znanej Inspektorowi, na którą powołuje się w zaskarżonej decyzji, a mianowicie "że schody do przedmiotowego budynku pogorszą wjazd na posesję (nic nie ma w projekcie o przesunięciu słupa)
2) niezgodność projektu zamiennego z zasadami prawa budowlanego - z opinii biegłej geodety M. wynika, że budynek posadowiono z naruszeniem granicy działki sąsiedniej niezabudowanej nr [...] należącej do nie uczestniczących w postępowaniu A. P. i A. K., czy inwestorzy państwo L. mają prawo do dysponowania tą działką na cele budowlane,
3) niezgodność projektu z przepisami ww. wskazanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedmiotowy budynek jest budynkiem użyteczności publicznej "musi być usytuowany 3 metry od granicy z sąsiednią działką, co jest niemożliwe ponieważ działka pod zabudowę ma 30 m 2 powierzchni i 3,12 m szerokości od ulicy.
Na rozprawie dnia 7 grudnia 2012 r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7
lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm., dalej Prawo budowlane). Zgodnie z treścią tego przepisu po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja wydana o ten przepis musi zatem być poprzedzona wydaniem decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego, który nakazuje organom nadzoru budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nałożenia obowiązku, określając termin wykonania, sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
A zatem – jak wynika z treści art. 35 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i 51 ust. 4 przed zatwierdzeniem projektu budowlanego obowiązkiem organu było sprawdzenie projektu budowlanego (w zakresie dokonanych zmian) co do:
1) jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami,
w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii,
uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym
mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Jednocześnie zgodnie z powszechnie obowiązującą zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7, a skonkretyzowaną w art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., na organach nadzoru budowlanego spoczywa obowiązek należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym wypadku przesłanek wynikających ze wskazanych wyżej przepisów prawa budowlanego.
Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem ww. zasad postępowania.
I tak w pierwszej kolejności obowiązkiem organu było szczegółowe wyjaśnienie zakresu dokonanych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z protokołu kontroli z dnia 14 lipca 2011 r. wynika, że budynek realizowany jest niezgodnie z zatwierdzonym projektem przy czym odstępstwa te polegają na zmianie wymiarów ścian zewnętrznych budynku (opisanych w postanowieniu z dnia 29 lipca 2011 r.). Wobec charakteru inwestycji, a w szczególności wymiarów działki, na której jest ona realizowana zmiana wymiarów budynku winna podlegać szczególnie wnikliwej ocenie, przy czym niesporne jest w niniejszej sprawie, że zmiany te stanowiły istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. I tak w pierwszej kolejności wskazać należy, że organ nie zbadał w wystarczający, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, sposób czy przedmiotowa inwestycja - po dokonaniu zmian – jest zgodna z decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. o warunkach zabudowy. Decyzja ta w pkt 2.2 przewiduje m.in., że ustalając szerokość elewacji frontowej (która co do zasady może być równa szerokości frontu działki od [...]) "należy zachować interes osób trzecich w zakresie m.in. dostępu do drogi publicznej". Z uzasadnienia decyzji organu wynika wprawdzie, że przesłanka ta była badana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego tym bardziej, że stanowiła główny zarzut zawarty w odwołaniu, tym niemniej okoliczność ta nie została wyjaśniona w należyty sposób. W ocenie organu odwoławczego omawiany warunek dostępu działki nr [...] do drogi publicznej – [...] został spełniony albowiem działka o nr [...] przeznaczona jako droga konieczna posiada 2,90 m szerokości, natomiast budynek handlowy na działce o nr ew. [...] został zaprojektowany w odległości 10 cm od granicy z tą nieruchomością. Okoliczność ta nie znalazła potwierdzenia w aktach postępowania. Należy bowiem zwrócić uwagę, że projekt zamienny inwestycji realizowanej z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu winien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (istotnych odstępstw). Istotne odstępstwa polegają natomiast na zwiększeniu wymiarów zewnętrznych budynku. Jak wynika ze szkicu dołączonego do protokołu kontroli z dnia 14.07.2011 r. szerokość drogi dojazdowej (odległość pomiędzy budynkiem usytuowanym w granicy działki nr ew. [...] oraz realizowanego obiektu) wynosi 2,96 m. Taka sama odległość wynika z przedstawionej inwentaryzacji z dnia 2 sierpnia 2011 r. Tymczasem organ badając wpływ inwestycji na teren sąsiedni nie mógł w okolicznościach sprawy pominąć przepisu § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej warunki techniczne). Przewiduje on konieczność zapewnienia dojścia i dojazdu do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych odpowiedniego do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Powyższe wskazywałoby że organ nienależycie wyjaśnił czy przedłożony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z decyzją ustalająca warunki zabudowy, w części, w której nakazuje ona zapewnienie właścicielom działki nr [...] (skarżącym) dostępu do drogi publicznej. W takiej sytuacji bez znaczenia pozostaje, że na działce inwestorów nie została ustanowiona służebność drogi koniecznej. Gdyby taka służebność była ustanowiona konieczność jej respektowania nie byłaby oceniana z punktu widzenia zgodności z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy lecz według zasad określonych w prawie cywilnym.
Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że z uzasadnienia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Ż. z dnia [...]lipca 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wynika, że decyzja ta została wydana po ponownym rozpoznaniu wniosku inwestorów o ustalenie tych warunków przy czym poprzednie rozstrzygnięcie w tym przedmiocie – nr [...]zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2006 r. W wyroku tym Sąd ocenił, że kwestia dostępu do drogi koniecznej winna być badana przez organy budowlane.
Wbrew natomiast zarzutom skargi bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje, że na nieruchomości nr [...], "w świetle" działki nr ew. [...]posadowiony jest słup elektryczny, który dodatkowo utrudnia dostęp do nieruchomości skarżących. Po pierwsze nie jest rzeczą inwestora zmiana posadowienia tego słupa, po drugie zaś przedmiotem oceny organu może być jedynie zgodność projektu budowlanego w zakresie dokonanych przez inwestora istotnych odstępstw. Budowa (przebudowa, zmiana posadowienia) słupa z pewnością nie mieści w zakresie zamierzonych robót budowlanych.
Dodatkowo organy nie wyjaśniły w należyty sposób czy realizacja inwestycji w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego nie naruszyła granic działek sąsiednich. Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego opierając się na przedłożonej przez inwestorów inwentaryzacji wskazał, że odstępstwa te nie spowodowały naruszenia granic sąsiednich jednakże znajdujące się w aktach sprawy dokumenty i inne dowody poddają pod wątpliwość prawidłowość ustalenia w tym zakresie. I tak z dołączonej do akt sprawy opinii biegłego sądowego ds. budownictwa i szacowania nieruchomości – K. M. wynika, że wbrew informacji zawartej w inwentaryzacji "budynek zlokalizowano tak, że w stanie dzisiejszym (bez ocieplenia zewnętrznego) wykroczył 5-6 cm poza granice sąsiedniej działki z drugiej strony" (k.2 opinii). Powyższe wynika również ze szkicu z pomiaru kontrolnego budynków sporządzonego przez biegłego sądowego E. M.. Obie te opinie sporządzone zostały do sprawy I C 148/11 toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...].
W tym miejscu należy przypomnieć, że za dowód należy dopuścić wszystko co nie jest sprzeczne z prawem, a co może przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 75 § 1 k.p.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 80 k.p.a. wskazał, że to czy dana okoliczność została udowodniona organ administracji ocenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Tymczasem organ nadzoru budowlanego nadał moc dokumentu opinii biegłego E. M. i w oparciu o jej treść ustalił (i tak niesporny) nieistnienie służebności drogi koniecznej na działce inwestycyjnej, ale nie rozszerzył tej oceny na inne kwestie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, 77§ 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., czy wykonane odstępstwa nie spowodowały przekroczenia granic działki inwestycyjnej a to wskazywałoby na niezgodność projektu z przepisami prawa budowlanego to jest art. 32 ust. 4 pkt 2.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy a w konsekwencji należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Rozstrzygając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. W szczególności wyjaśni czy projekt budowlany uwzględniający odstępstwa zrealizowane przez inwestorów spełnia wymogi określone w art. 35 ust. 1 oraz 32 ust. 4 pkt w zw. z art. 51 ust. 4 i 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego. Obowiązkiem organu będzie także ocena przedmiotowego projektu z punktu widzenia zgodności z § 12 ust. 1-5 warunków technicznych. Jednocześnie nie może ujść uwadze organów, że posadowienie budynku w granicy z działką sąsiednią a tym więcej z przekroczeniem tej granicy powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (§12 ust. 4 warunków technicznych). A zatem obowiązkiem organu będzie prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania. Jednocześnie Sąd podkreśla, że podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazujące, że jedynie strona, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym ma prawo podnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a w konsekwencji żądać uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej; p.p.s.a.). Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że "tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać". Ocena ta jednak nie ma znaczenia w sytuacji gdy Sąd z innych przyczyn, niż pominięcie strony w postępowaniu wynikające z wadliwie określonego obszaru oddziaływania zobligowany był do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
I wreszcie – jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że wprawdzie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie jest uprawniony – nawet w oparciu o art. 135 p.p.s.a. do badania legalności decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jednakże organy nadzoru budowlanego uprawnione są do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego mającego na celu zbadanie legalności tej decyzji w szczególności z postanowieniami warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z tych wszystkich względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło