VII SA/Wa 988/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-15

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Bożena Więch - Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe zapalenie krtani i fonastenia, stwierdzone u nauczyciela narażonego na nadmierny wysiłek głosowy, mogą zostać uznane za chorobę zawodową, mimo braku zmian organicznych charakterystycznych dla chorób zawodowych narządu głosu wymienionych w przepisach?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch warunków: choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a także musi istnieć udowodniony związek przyczynowy między chorobą a narażeniem zawodowym. W przypadku skarżącej, mimo narażenia na wysiłek głosowy, stwierdzone schorzenia (przewlekłe zapalenie krtani i fonastenia) nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych, a badania nie wykazały zmian organicznych typowych dla chorób zawodowych narządu głosu.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Z., nauczycielka, domagała się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu z powodu wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, stwierdziły brak podstaw do uznania choroby zawodowej, wskazując, że zdiagnozowane u skarżącej przewlekłe zapalenie krtani i fonastenia nie są chorobami zawodowymi, a badania nie wykazały zmian organicznych typowych dla chorób zawodowych narządu głosu. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Ref. stażysta Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2011r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala. Sygn. VII SA/Wa 988/11 UZASADNIENIE Główny Inspektor Sanitarny decyzją wydaną [...] grudnia 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzającą brak podstaw do stwierdzenia u A. Z. choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych oraz niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie orzeczeń lekarskich jednostek upoważnionych tj. [...] Centrum Medycyny Pracy w [...], Ośrodka w [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Jednostki służby zdrowia, które wydały orzeczenia, zapoznały się w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego z oceną narażenia zawodowego A. Z.. Orzeczenia lekarskie zostały wydane ponadto w oparciu o zgromadzoną dokumentację lekarską oraz wyniki przeprowadzonych badań laryngologicznych, foniatrycznych i videostroboskopowych. Obie jednostki orzecznicze nie znalazły jednak podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] września 2010r. " rozpoznano przewlekłe proste zapalenie krtani z tendencją do suchości błony śluzowej oraz fonastenię. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. " Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający określone przez przepisy prawa wymagania kwalifikacyjne. Zatem podstawą do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie choroby zawodowej są orzeczenia lekarskie jednostek upoważnionych, w tym przypadku [...]Centrum Medycyny Pracy w [...], Ośrodek w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...]. Z analizy opinii ww. ośrodków wynika, iż zmiany w obrębie narządu głosu u A. Z., nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Ponadto organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie art. 80 k.p.a dokonały oceny orzeczeń lekarskich i nie znalazły podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, ponieważ orzeczenia wydane zostały po przeprowadzeniu wszechstronnych i miarodajnych badań. Rozpatrując niniejszą sprawę organ powołał także treść przepisu art. 235 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), w myśl którego za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W przypadku A. Z., spełniona została jedynie przesłanka, wskazująca na narażenie na nadmierny wysiłek głosowy, który mógł, ale nie musiał mieć wpływu na wywołanie choroby zawodowej. Zgodnie z powyższym nie można przesadzić bezspornie, bądź nawet z wysokim prawdopodobieństwem o etiologii zawodowej rozpoznanego schorzenia Strony. Wykonane u ww. badania diagnostyczne, wykazały jednoznacznie, iż w jej narządzie głosu nie występują zmiany organiczne, charakterystyczne dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy o typie guzków głosowych twardych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, które są określone przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Stwierdzone u A. Z. przez lekarskie jednostki orzecznicze przewlekłe proste zapalenia krtani i fonastenią nie zostały zakwalifikowane do żadnej z chorób wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej mimo, iż z karty oceny narażenia zawodowego wynika, iż ww. przez okres 38 lat narażona była na wysiłek głosowy w stopniu stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej. Skargą na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. Z., zarzucając organowi: - naruszenie prawa materialnego tj. art. 235 1 kodeksu pracy przez niesłuszne przyjęcie, iż stwierdzone u skarżącej zmiany chorobowe w narządzie mowy głównie krtani pod postacią zasychania w gardle, ujawnienie zgrubień na strunach głosowych, zanikanie głosu, ciągłej chrypki – dysfonii hyp. nie są schorzeniami wskazującymi na chorobę zawodową powstałą w następstwie długoletniej pracy zawodowej nauczyciela, - błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą wystąpić wszystkie zmiany chorobowe a nie jej poszczególne elementy takie jak trwała chrypka – dysfonia, zanikanie głosu co spowodowało, iż u skarżącej nie stwierdzono choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji publicznej nie dopuścił się naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przesłanki i procedurę stwierdzenia chorób zawodowych regulują przepisy art. 235-237 1 ustawy z 26 czerwca 1976 r. – Kodeks Pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869). Zgodnie z art. 235 1 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Oznacza to, że uznanie danego schorzenia za chorobę zawodową może nastąpić przy spełnieniu dwóch warunków. Po pierwsze musi to być choroba wymieniona w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Po drugie konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ustalenia w powyższym zakresie wymagają wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny pracy, stąd rozporządzenie wykonawcze powierzyło orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych lekarzom, posiadającym określone odrębnymi przepisami kwalifikacje, zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych, określonych w rozporządzeniu. Celem zagwarantowania wnikliwej oceny przesłanek zaistnienia choroby zawodowej oraz zapewnienia możliwości obrony swych praw osobie niezadowolonej z opinii specjalisty, rozporządzenie, wzorem poprzednich regulacji, wprowadza dwustopniową strukturę jednostek orzeczniczych (§ 5). Przy czym należy podkreślić, że organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. W okolicznościach niniejszej sprawy wyniki badań lekarskich oparte na dokumentacji lekarskiej Poradni Foniatrycznej w [...], Poradni Otolaryngologicznej w [...] oraz przeprowadzonych badaniach laryngologicznym i foniatrycznym oraz wideostroboskopowym nie wykazały zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, których rozpoznanie daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Rozpoznano natomiast przewlekłe proste zapalenie krtani z tendencją do suchości błony śluzowej oraz fonastenią, które nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych. Pomimo zatem, iż stan narażenia na powstanie choroby zawodowej, ze względu na pracę dydaktyczno-wychowawczą skarżącej w istocie występowało, to jednak brak objawów chorób uznanych za choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło