VII SA/Wa 994/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-29

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę nośnika reklamowego, jeśli nie poczekał na rozstrzygnięcie organu odwoławczego w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (Wojewodę) dotyczącego legalności zgłoszenia budowy nośnika reklamowego. Organy przedwcześnie przystąpiły do postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, nie czekając na decyzję Wojewody w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia.
Stan faktyczny
Spółka S.A. dokonała montażu podświetlanej tablicy reklamowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał spółce przedłożenie dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej, a wobec braku ich przedłożenia, wydał decyzję nakazującą rozbiórkę nośnika. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce, uchylając ją jedynie w części dotyczącej oznaczenia adresata. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] S.A. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/WA 994/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 z pó/.n. zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. - od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia2009r., , nakazującej firmie [...] S.A. z siedzibą przy ul. [...] w [...] rozbiórkę podświetlanej tablicy reklamowej usytuowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] -uchylił zaskarżoną decyzje w części określającej adresata przedmiotowego obowiązku i w tym zakresie orzekł, że : " nakazuje spółce [...] S.A. z siedzibą przy ul. [...] w [...]". W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, iż inwestor - spółka [...] S.A. - samowolnie wybudował obiekt budowlany - urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...], nie występując o zgodę do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2008r., nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Wobec braku przedłożenia wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego nośnika reklamowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, stwierdził, że powiatowy organ nadzoru budowlanego zasadnie nakazał rozbiórkę nośnika reklamowego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], bowiem przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego budowa urządzeń reklamowych wolno stojących trwale z gruntem związanych wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt IIOSK 923/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt IIOSK 931/05). Organ podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06 wskazał, że na tle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 w/w ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane niewymienione w art. 29-31 w/w ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 w/w ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem (art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy). Zdaniem organu odwoławczego z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż sporna wolnostojąca tablica reklamowa jest związana trwale z gruntem, dlatego dla zalegalizowania wykonanych robót organ powiatowy właściwie zastosował tryb określony w art. 48 ust. 2 w/w ustawy. Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia pozostaje tutaj okoliczność podnoszona w odwołaniu, jakoby inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego urządzenia. Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo -administracyjnego, fakt że inwestor dokonał zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 1 w/w ustawy, na które organ administracji architektoniczno -budowlanej nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od zbadania sprawy merytorycznie, tj. oceny czy przedmiotowe urządzenie zostało zbudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r, sygn. akt: VII SA/Wa 1274/04). Stosownie do art. 48 ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 w/w ustawy organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów, po których przedłożeniu i pozytywnej weryfikacji w drodze postanowienia ustalana jest wysokość opłaty legalizacyjnej. Jeżeli zobowiązany uiści opłatę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zatwierdzić przedłożony projekt budowlany i wydać zezwolenie na dokończenie budowy, jeśli ta nie została zakończona. Natomiast w myśl art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 3 w/w ustawy, w przypadku niespełnienia w/w obowiązku lub też nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej stosuje się przepis art. 48 ust. 1 w/w ustawy, tj. organ nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli. W rozpatrywanym przypadku pomimo upływu wyznaczonego 3-miesięcznego terminu inwestor nie dostarczył dokumentów określonych w postanowieniu z dnia 31 października 2008 r, pozbawiając się tym samym możliwości doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na niepełne określenie adresata przedmiotowej decyzji, tj. nakazanie wykonania obowiązku rozbiórki ..firmie [...] S.A. z siedzibą przy ul. [...] w [...]", należało uchylić skarżone rozstrzygnięcie w zakresie podmiotu nałożonego obowiązku i orzec w tej części co do istoty sprawy. Wskazać należy, iż postępowanie pierwszej instancji prowadzone było z udziałem spółki [...] S.A., zaś do błędnego określenia adresata skarżonego rozstrzygnięcia przyczyniła się sama strona, kierując pisma do organu pierwszej instancji z oznaczeniem nadawcy "[...] S.A. ul. [...]". Z uwagi iż zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, decyzja winna zawierać precyzyjne oznaczenie podmiotu praw lub obowiązków - w przypadku osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych pełną nazwę i siedzibę podaną stosownie do danych z właściwego rejestru - należało, zdaniem organu odwoławczego orzec o nałożeniu obowiązku rozbiórki na "spółkę [...] S.A. z siedzibą przy ul. [...] w [...]" jako na stronę postępowania biorącą w nim czynny udział. Decyzję zaskarżyła spółka [...] wnosząc, o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Spółka zarzuciła decyzji naruszenie: 1. art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji; 2. art.. 48 ust. 1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez błędna jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 3. art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie; 4. art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego 5. (dalej k.p.a.) poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego; 5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez braki w uzasadnieniu faktycznym. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania , a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na istnienie co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych które w zależności od trwałego bądź nie związania z gruntem, wymagają bądź nie wymagają pozwolenia na budowę. Jak wynika z art. 29 ust. 2 pkt 6 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przedmiotową tablice reklamowa usytuowaną przy ul. [...] w [...] organy zakwalifikowały jako obiekt który należy zakwalifikować zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 3 w/w ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane niewymienione w art. 29-31. Niestety organy w niniejszej sprawie stwierdziły jedynie, iż z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż tablica reklamowa jest związana trwale z gruntem. Nie wskazały jednak w jaki sposób przedmiotowa tablica jest związana z gruntem i na jakiej podstawie zakwalifikował budowę tej tablicy jako podlegająca obowiązkowi wydania pozwolenia na budowę. Należy stwierdzić, iż działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie niosą ze sobą znamię przedwczesności. Nie zaistniały bowiem do dnia dzisiejszego przesłanki, które pozwalałyby na prowadzenie niniejszej sprawy. Sąd stwierdza, iż organy pominęły kwestię wniesienia (w drodze decyzji administracyjnej) w dniu [...] stycznia 2008r przez Prezydenta Miasta [...] sprzeciwu do zgłoszenia spółki [...] S.A. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu przedmiotowego nośnika reklamowego. Decyzja Prezydenta Miasta [...] została zaskarżona do Wojewody [...]. I dopiero rozstrzygnięcie Wojewody przesądzające o tym, czy przedmiotowa reklama została wybudowana zgodnie z przepisami prawa czy też nie) przesądza o możliwości prowadzenia postępowania w trybie art. 48 i następne Prawa budowlanego. W takiej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien zawiesić postępowanie do czasu wydania decyzji w przedmiocie sprzeciwu przez Wojewodę [...], a nie uczynił tego. Ten obowiązek wynika z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. którym stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesi postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadaniem wstępnym w niniejszej sprawie jest rozstrzygniecie, czy przedmiotowa tablica reklamowa została postawiona zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Dopiero decyzja o tym, czy nośnik reklamowy Skarżącej jest legalny (w kontekście dokonanego zgłoszenia) zależy od tego w jaki sposób zostanie rozstrzygnięte przez Wojewodę [...] odwołanie od decyzji Prezydenta [...] nr [...]. Jeżeli Wojewoda [...] uchyli sprzeciw wniesiony ww. decyzją wówczas organy nadzoru budowlanego będą związane tym rozstrzygnięciem. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło