VII SA/Wa 997/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant spec . Mariusz Gąsiński - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu z [...] grudnia 2009r. znak [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...]grudnia 2009 r. znak : [...] działając na podstawie art. 59 ust. 3 w związku z art. 36 ust. 3 i art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz.U. Z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) oraz art. 83 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. Z 2007 r. Nr 11 poz. 74 z późn. zm.) w związku z art. 477 (8-16) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, po rozpatrzeniu wniosku E. R. o stwierdzenie nieważności decyzji KRUS z dnia [...].03.2004 r. w sprawie uchylenia decyzji KRUS z dnia [...].10.1999 r. znak : [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie jest spełniony żaden z warunków wskazanych w art. 156 kpa. dlatego postanowił odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak : [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z tym, iż E. R. nie wykazała, aby był spełniony którykolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 kpa. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ dodał, że decyzja z dnia [...].03.2004 r. znak : [...] była rozpatrywana przez Sąd Okręgowy w [...] i wyrokiem z dnia [...] czerwca 2005 r. Sąd umorzył postępowanie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła : błędną wykładnię przepisów prawa art. 156 kpa. w zw. z art. 157 par 3 kpa poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bez wcześniejszego wyjaśnienia kwestii formalnoprawnych dokonując finalnie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. rażące naruszenie przepisów prawa 156 par. 1 kpa w zw. z art. 157 par 3 kpa poprzez pominięcie, iż istnieją przesłanki formalnoprawne uzasadniające wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji rażące naruszenie przepisów prawa 156 par. 1 kpa w zw. z art. 157 par 3 kpa poprzez pominięcie , że organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła : Naruszenie przepisów art. 156 kpa poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji gdy KRUS wydając decyzję z dnia [...]-03- 2004r. dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pk2 kpa prowadzące do stwierdzenia nieważności postępowania, gdyż dokonał uchylenia decyzji z dnia [...]-10-1999r. znak [...] bez prawidłowego wszczęcia 1 przeprowadzenia postępowania, bowiem uchylenie prawomocnej decyzji tj z dnia [...]-10- 1999r. mogło nastąpić na podstawie art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w drodze wznowienia postępowania na zasadach określonych w art 145 kpa naruszenie treści art. 157 kpa w zw. z art. 65 par. 1 kpa poprzez pominięcie ustalenia i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi wyższego stopnia właściwemu do rozpoznania sprawy. naruszenie przepisów postępowania polegające na przyjęciu, że KRUS bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może odmówić wszczęcia postępowania wydając jednocześnie samodzielnie ostateczną decyzję w zakresie odmowy wszczęcia postępowania. 4. naruszenie treści art. 7 kpa, 9kpa, 10 kpa i 77 par. 1 kpa w zw. z art. 112 kpa kpa poprzez pominięcie, że ograny administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, tak by osoby i inne strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa- w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i informacji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie wyjaśnić należy, że postanowieniem z dnia [...]września 2010 r., sygn. akt: [...], Sąd Okręgowy [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych w [...], przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie do rozpoznania według właściwości, który z kolei stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 479/10. Przekazanie niniejszej sprawy do właściwego miejscowo sądu administracyjnego zgodnie z art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nakłada na sąd administracyjny obowiązek przejęcia sprawy, w której sąd powszechny uznał się ( błędnie) za niewłaściwy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należało uznać za zasadną bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w sposób który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że działaniu organu odwoławczego zasadnie można postawić zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 7 k.p.a., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego i winno korespondować z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania i wynikami jego analizy. Stosownie bowiem do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dodatkowo, analiza art. 7 i 77 k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego i rozwianiu wszelkich wątpliwości pojawiających się w toku jego ustalania. Stawiając zarzut naruszenia dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, że uzasadnienie decyzji jest swoistym odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Dla strony bowiem, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne jak samo rozstrzygnięcie. Odnosząc powyższe ustalenia do niniejszej sprawy podkreślić należy, że organy w zasadzie nie zawarły żadnych ustaleń co do stanu faktycznego, nie oceniły materiału dowodowego jak też nie zawarły koniecznych rozważań prawnych. Uzasadnienie decyzji sprowadza się do przytoczenia treści art. 156 kpa. Dodatkowo organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia w przypadku jej zaskarżenia kontrolę polegającą na ustaleniu, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy tę normę prawidłowo zinterpretował. Dodatkowo należy wskazać, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 kpa) ma miejsce wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Natomiast brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 kpa organ wykazuje w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydawanej po rozpoznaniu sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się przede wszystkim do przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze i działając na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Nadto działając na podstawie art. 152 ww. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.