VII SA/Wa 997/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego z częścią mieszkalną na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonanie ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie decyzji może wiązać się z poważną szkodą dla skarżącego. Wskazał, że inwestorzy samodzielnie przycinają korzenie drzewa przechodzące na teren ich działki, oraz dokonali usunięcia gałęzi drzewa na jego całej powierzchni przechodzącej na teren działki nr ew. [...]. Skarżący podniósł, że prowadzenie inwestycji zgodnie z zatwierdzonym projektem będzie wiązało się z pracami ziemnymi, w szczególności pracami związanymi z postawieniem fundamentów pod projektowany obiekt, które będą skutkować dalszą ingerencją. Skarżący wskazał, że może zatem dojść do poważnego uszkodzenia drzewa i w efekcie jego obumarcia, co z kolei może spowodować jego zawalenie i uszkodzenie mienia znajdującego się na działce skarżącego, a nawet zagrożenie życia lub zdrowia osób przebywających w pobliżu. Ponadto to skarżący może zostać obciążony kosztem usunięcia obumarłego drzewa, co będzie wiązało się z poważnymi stratami finansowymi skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej ppsa), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 ppsa Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa, tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia: z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 71/04 i sygn. akt FZ 87/04 oraz z 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04; niepublikowane) przyjmuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2004 r., FZ 86/04, niepubl., użycie w art. 61 § 3 ppsa zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811, stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, niepubl.). Rozpoznając w podstawie art. 61 § 3 ppsa wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 ppsa to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, LEX nr 302251). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim skarżący nie wskazał przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ppsa, a mianowicie tego, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż Prezydent [...] decyzją z dni [...] października 2013 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. J., S. J., A. J. pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego z częścią mieszkalną na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Prezydent [...] udzielił zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z akt sprawy wynika, że na sąsiedniej działce o nr ew. [...], stanowiącej własność skarżącego, znajduje się drzewo z gatunku lipa drobnolistna. Drzewo to znajduje się w odległości ok. 60 cm od ściany projektowanego budynku, a jego korzenie przechodzą na sąsiednią działkę – nr [...], na której ma być realizowana ww. inwestycja. Według załączonej do akt opinii dendrologicznej sporządzonej w dniu 3 grudnia 2013 r. przez P. M. – inspektora nadzoru ds. pielęgnacji i ochrony drzew, dotyczącej oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] na stan zdrowotny drzewa rosnącego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] drzewo to nie przeszkadza w realizacji zaplanowanego budynku. W opinii tej stwierdzono również, że drzewo nie nosi śladów wykonywanych zabiegów pielęgnacyjnych w poprzednich latach, system korzeniowy drzewa przykryty, bez oznak naruszenia. Korzenie drzewa są pokryte nawierzchnią wykonaną z betonowej kostki, co powinno umożliwiać wymianę gazową. Podkreślono, że lipa charakteryzuje się mocnym systemem korzeniowym oraz że realizacja ww. inwestycji budowlanej prowadzonej pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia, nie powinna mieć wpływu na dalszą egzystencję drzewa. Analiza wniosku o wstrzymanie oraz dotychczas zebranego materiału nie daje zatem podstaw do uznania, że wykonywanie prac budowlanych związanych z inwestycją mogłoby zagrażać uszkodzeniem ww. drzewa, prowadzącym do jego zawalenia i w konsekwencji uszkodzeniem mienia znajdującego się na działce skarżącego, czy nawet zagrożeniem życia i zdrowia innych osób. Twierdzenia wniosku o wstrzymanie nie zostały poparte żadnymi okolicznościami uprawdopodobniającymi możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, a z zebranego materiału nie wynika, aby ww. niebezpieczeństwo istniało. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że orzekanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie nie przesądza o ostatecznym wyniku sprawy, w której zostanie zbadane, biorąc pod uwagę kwestię legalności, czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Niezależnie od powyższego, na marginesie można wskazać, że nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty. Następnie Sąd zważył, że zgodnie z art. 35 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania decyzji na wniosek skarżącego można uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Brzmienie tego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Wobec faktu bezzasadności wniosku skarżącego o wstrzymanie decyzji bezprzedmiotowe jest zastosowanie kaucji na zabezpieczenie, o której mowa w art. 35 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.