VII SA/Wa 998/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-13

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Małgorzata Miron, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu okręgowego o podziale nieruchomości do korzystania, wydane po dacie ostatecznej decyzji administracyjnej, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako nowa okoliczność faktyczna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie sądu okręgowego o podziale nieruchomości do korzystania, wydane po dacie ostatecznej decyzji administracyjnej, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako nowa okoliczność faktyczna. Przesłanka ta wymaga, aby nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, a nie powstały później. Ponieważ postanowienie sądu zostało wydane po dacie ostatecznej decyzji, nie spełnia ono wymogu istnienia w dacie orzekania przez organ administracji, przez co brak podstaw do zmiany decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku gospodarczego. K. M. wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2011 r. ustalające podział do korzystania z nieruchomości, które miało jej umożliwić samodzielne decydowanie o legalizacji inwestycji. Organ administracji wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że postanowienie sądu, wydane po dacie ostatecznej decyzji, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. zw. dalej kpa.), po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], nakazującą K. M. rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części budynku gospodarczego (ściany i drewniana konstrukcja dachu) położonego na działce nr [...] w miejscowości [...] gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wydając powyższą decyzję organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 27 sierpnia 2008r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...], wpłynęło pismo J. M., w którym domagał się on wstrzymania nielegalnej budowy na posesji zlokalizowanej we wsi [...] nr [...]. Następnie, zawiadomieniem z dnia 16 września 2008r. organ I instancji poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu prawnego budynku gospodarczego realizowanego na ww. działce. Jednocześnie na dzień 29 września 2008r. zostały wyznaczone oględziny. Przeprowadzone czynności dowodowe wykazały, iż na działce nr geod. [...] rozpoczęta została budowa budynku gospodarczego o wymiarach 3,15 m x 2,25 m na starych fundamentach o szerokości 22 cm i wysokości 77 cm. W dniu oględzin inwestorka K. M. nie posiadała wymaganego zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...] października 2008r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) wstrzymał K. M. prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji, a także nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - projektu zagospodarowania działki wraz z opisem technicznym oraz opinią o stanie technicznym przedmiotowego budynku gospodarczego wykonanej przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe w budownictwie, - zaświadczenia Urzędu Miejskiego w [...] o zgodności realizowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wymagane dokumenty zostały przedłożone przez inwestorkę w dniu 13 listopada 2008r. Następnie, postanowieniem z dnia [...] listopada 2008r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], ustalił K. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 5.000 zł. Na to postanowienie zażalenie złożyła K. M. oraz J. M., który podniósł, iż wdrożenie procedur legalizacyjnych było niedopuszczalne w sytuacji, gdy on jako współwłaściciel działki o nr geod. [...] nie wyraził zgody na realizację inwestycji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r. zawiesił postępowanie zażaleniowe do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 59f ust. 1 oraz art. 57 ust. 7 ustawy- Prawo budowlane. Powyższa kwestia została rozstrzygnięta wyrokiem z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt P 64/07 Trybunał nie stwierdził niezgodności z Konstytucją ww. przepisów ustawy - Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. tutejszy organ podjął zawieszone postępowanie zażaleniowej a następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało przez inwestorkę złożone bez zgody wszystkich współwłaścicieli. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] nakazał inwestorce K. M. rozbiórkę części przedmiotowego budynku gospodarczego, gdyż został on zrealizowany pomimo braku zgody współwłaścicieli działki. Działając w trybie odwoławczym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego . Podaniem z dnia [...] grudnia 2011 r. K. M. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Wnioskodawczyni wskazała, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydal. Mianowicie, w dniu 8 listopada 2011 r. otrzymała postanowienie z dnia [...] października 2011 r. Sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział [...], ustalające podział do korzystania z nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowa część obiektu budowlanego. Z treści wniosku wynika, iż ówcześnie K. M. mogła samodzielnie zdecydować o legalizacji inwestycji, Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie formalne przesłanki wznowienia postępowania zostały spełnione i w związku z tym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] wznowił na wniosek z dnia [...] grudnia 2011 r. K. M., postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] września 2009r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nakazującą K. M.j rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części budynku gospodarczego (ścian i konstrukcji drewnianej dachu) zlokalizowanego na działce nr geod. [...] w m. [...], gm. [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], nakazującą K. M. rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części budynku gospodarczego (ściany i drewniana konstrukcja dachu) położonego na działce nr [...] w miejscowości [...] gm. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że podanie z dnia [...] grudnia 2011 r. stanowiło sprecyzowanie charakteru prawnego wcześniejszej korespondencji (m.in. pisma z dnia 18 listopada 2011 r.), a według oświadczenia K. M. postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...] zostało jej doręczone w dniu 8 listopada 2011 r., dlatego organ stwierdził, że w sprawie został zachowany termin określony w art. 148 § 1 Kpa na wniesienie podania o wznowienie postępowania i tym samym wznowienie postępowania (postanowienie [...] WINB z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...]) stanowiło działanie prawidłowe. Postanowienie Sądu Okręgowego w [...], sygn. akt [...], które powołuje nową okoliczność w sprawie, zostało wydane w dniu [...] października 2011 r., a więc prawie 2 lata po wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...]. Tym samym postanowienie to, zdaniem organu, nie spełniało warunku nowej okoliczności faktycznej lub dowodu nieznanego organowi wydającemu decyzję, istniejącego w dniu jej wydawania, ponieważ zostało wydane w dacie o wiele późniejszej. Bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostawało również, zdaniem organu, postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. akt [...], oddalające apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], oddalającego wniosek K. M., M. M., M. M. i M. M. o zezwolenie na budowę obiektu budowlanego o wymiarach 6 x 4 m na nieruchomości nr geod. [...] we wsi [...] - zastępujące zgodę J. M. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Sąd Okręgowy w [...] wskazał, że budowa obiektu budowlanego na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i jako taka wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli lub zastępującego tę zgodę orzeczenia sądu. Sąd oddalił wniosek o zezwolenie na budowę zastępujące zgodę J. M., uzasadniając to tym, że inwestycja, na realizację której wnioskodawcy domagali się udzielenia zezwolenia, na chwilę obecna nie ma uzasadnienia gospodarczego i leży wyłącznie w interesie wnioskodawców przy czym nie jest wykluczone, iż realizacja inwestycji nastąpiłaby z pokrzywdzeniem J. M. W treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia nie znajduje potwierdzenia argument skarżącej, iż może (...) samodzielnie zdecydować o legalizacji inwestycji. Po rozpatrzeniu odwołania K. M. od ww. decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że okoliczności podniesione przez odwołującą się nie mogły skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji, gdyż w sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej na podst. art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ponadto organ stwierdził, że mając na uwadze, że podanie z dnia 14 grudnia 2011 r. stanowiło sprecyzowanie charakteru prawnego wcześniejszej korespondencji (m.in. pisma z dnia 18 listopada 2011 r.), a według oświadczenia wnioskodawczyni postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...] zostało jej doręczone w dniu 8 listopada 2011 r., należało stwierdzić, że w sprawie został zachowany termin określony w art. 148 § 1 kpa na wniesienie podania o wznowienie postępowania i tym samym wznowienie postępowania (postanowienie [...] WINB z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...]) stanowiło działanie prawidłowe. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła K. M., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżoenej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji oprganu I instancji, jako naruszających przepisy procedury postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. poprzez odmowę uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sytuacji, gdy w sprawie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne. W odpowiedzi na skargę organ wnióśł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że celem postępowania wznowieniowego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji wystąpienia podstaw wznowienia określonych w art. 145 § 1 i 145a k.p.a. - 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione; oraz w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z dwóch podstawowych etapów. Pierwszy z nich obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy wniosek o wznowienie pochodzi od strony, czy opiera się na jednej z przesłanek opisanych w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. oraz czy został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest więc możliwe dopiero po pozytywnej weryfikacji wymienionych wyżej warunków. Po ww. weryfikacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej części budynku gospodarczego (ścian i konstrukcji drewnianej dachu) zlokalizowanego na działce nr geod. [...] w m. [...], gm. [...]. W podaniu inicjującym postępowanie wznowieniowe K. M. w piśmie z dnia 14 grudnia 2011 r., na poparcie swojego wniosku przedstawiła nowe okoliczności, które wyszły na jaw tj. postanowienie z dnia [...].10.2011 r. Sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział [...], ustalające podział do korzystania z nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowa część obiektu budowlanego. Z treści wniosku wynika, twierdzenie K. M., iż może ona samodzielnie decydować o legalizacji inwestycji, Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Warto bowiem wyjaśnić, że okoliczności faktyczne traktowane są jako nieznane wówczas, gdy nie zostały objęte postępowaniem wyjaśniającym, a w szczególności nie znajdują się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej kwestionowaniu w trybie wznowienia postępowania. Należy bowiem pamiętać, że celem wznowienia postępowania jest stworzenie możliwości doprowadzenia do tego, aby organ uwzględnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, może to uczynić nawet kosztem stabilności decyzji administracyjnej, jeżeli tych okoliczności wcześniej nie znał (tak NSA w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r., II GSK 82/10). Z prawidłowo dokonanych ustaleń organu wynika, że zarówno okoliczność faktyczna, na którą powołuje się skarżąca (podział nieruchomości do użytkowania z wydzieleniem części działki, na której znajduje się przedmiotowa inwestycja do użytku skarżącej), jak i dowód mający ją potwierdzać (prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...]) powstały po dacie wydania decyzji objętej przedmiotem wznowienia postępowania. Decyzja ostateczna [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w dniu [...] listopada 2009 r., natomiast poddział nieruchomości do użytkowania nastąpił z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Okręgowego w [...] tj. dnia [...] października 2011 r. (orzeczenie jest postanowieniem Sądu Okręgowego w [...]działającego jako sąd odwoławczy, bez prawa do skargi kasacyjnej). Z treści postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2011 r. wynika, że podział do użytkowania jest dokonany na datę orzekania i rodzi skutki prawne na przyszłość. Powyższe orzeczenie nie zawiera ustalenia prawnego o podziale nieruchomości do użytkowania z datą wsteczną. Zatem prawidłowo organ uznał, że przedstawiona przez skarżącą nowa okoliczność i nowy dowód w sprawie nie spełniają przesłanki wymogu ich istnienia na datę orzekania przez organ, przez co brak podstaw do zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2009 r. w myśl art. 145 § 21 pkt 5 kpa. Słusznie zatem organ odmówił zmiany decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło