VII SAB/Wa 110/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowe, II. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]na rzecz skarżącej M. J. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 9 marca 2012 r. (data nadania), M. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie wskazanego organu powiatowego do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia temu organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie ww. organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadzi postępowanie w sprawie dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] od 2003 r. Do chwili obecnej organ ten wielokrotnie wydawał decyzje administracyjne, jednakże w wyniku wniesionych przez skarżącą odwołań, były one uchylane przez organ wojewódzki, bądź też były wzruszane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ostatnim rozstrzygnięciem wydanym przez wskazany organ powiatowy była decyzja z [...] listopada 2011 r., którą zatwierdzono zamienny projekt budowlany przedmiotowego budynku, przy czym decyzja ta również została zaskarżona, a następnie - decyzją organu odwoławczego z [...] lutego 2012 r. - uchylona. Od tego czasu, jak podniosła skarżąca, organ powiatowy w żaden sposób nie zakończył prowadzonego postępowania. Nadto, skarżąca wskazała, że prowadząc postępowanie w sprawie, organ powiatowy już kilkakrotnie wyznaczał nowe terminy załatwienia tej sprawy, a ostatnim z wyznaczonych terminów był dzień 31 stycznia 2011 r. (stosownie do postanowienia z [...] listopada 2010 r.). Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że w dniu 30 sierpnia 2011 r. wystąpiła do organu wojewódzkiego z zażaleniem na przewlekłe prowadzenie niniejszej sprawy przez organ I instancji. Na skutek tego zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2011 r. wydał postanowienie nr [...] , którym uznał zażalenie za zasadne. Pomimo tego organ powiatowy w dalszym ciągu nie wydał żadnego rozstrzygnięcia kończącego wieloletnie już postępowanie. Skarżąca na koniec zauważyła, że w chwili obecnej skarżony organ nie prowadzi żadnych czynności wyjaśniających w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał przy tym m.in., że postępowanie, którego dotyczy skarga zainicjowane zostało pismem skarżącej i trwa od 2003 r. Ostatnim rozstrzygnięciem wydanym przez organ powiatowy w tej sprawie była decyzja z [...] listopada 2011 r. Decyzja ta, na skutek odwołania skarżącej, została wzruszona przez organ odwoławczy decyzją z [...] lutego 2012 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja organu odwoławczego wpłynęła do organu I instancji 16 lutego 2012 r. Pismem z 15 marca 2012 r. organ powiatowy, prowadząc sprawę, powiadomił strony postępowania o przysługujących im prawach, na zasadzie art. 10 i art. 73 k.p.a. oraz wyznaczył 21 dni na składanie wniosków dowodowych, uwag, zastrzeżeń. Pismem z 27 czerwca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o wypożyczenie akt organu powiatowego przekazanych do Sądu w niniejszej sprawie. Wskazał, że przedmiotowe akta są niezbędne do rozpatrzenia odwołania M. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] maja 2012 r. W dniu 2 lipca 2012 r. do akt sądowych sprawy włączona została (nadesłana faksem przez organ wojewódzki), decyzja wskazanego organu powiatowego z [...] maja 2012 r. znak: [...], którą to organ powiatowy zatwierdził projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], położonych w [...]przy ul. [...], stanowiących własność K. i J. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 52 p.p.s.a. oraz art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.), skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnieść po wyczerpaniu zażalenia do organu wyższego stopnia, a w braku takiego organu – wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nadto, zaznaczyć należy, iż orzekając w tej kategorii spraw, sąd administracyjny kieruje się stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w chwili rozpoznawania skargi. Dostrzegając powyższe wskazać w pierwszej kolejności trzeba, iż -zdaniem Sądu- skarga M. J. dotycząca przewlekłego prowadzenia postępowania jest dopuszczalna (spełnia wszystkie wymogi formalne), w tym wniesiona została po wyczerpaniu tryby administracyjnego (z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy postanowienie organu wojewódzkiego z [...] października 2011 r. uwzględniające zażalenie skarżącej wniesione w oparciu o ww. art. 37 k.p.a.). Następnie, wskazać należy, iż orzekając w niniejszej sprawie Sąd musiał uwzględnić, iż po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (co miało miejsce 9 marca 2012 r.), a przed jej rozpoznaniem, organ powiatowy wydał decyzję, a decyzja ta zapadła w sprawie przedstawionej przez skarżącą. Okoliczność ta została wskazana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w piśmie z 27 czerwca 2012 r. i potwierdzona przez ten organ poprzez złożenie do akt sądowych, kopii decyzji organu powiatowego z [...] maja 2012 r. Z treści tej decyzji PINB w [...] bezspornie wynika, że rozstrzygnięcie to wydane zostało w sprawie opisanej w skardze, tj. dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Stwierdzić zatem należy, iż w niniejszej sprawie po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, a przed jej rozpoznaniem organ -którego działanie objęte jest tą skargą- podjął czynność, tj. – wydał decyzję. Dodać przy tym trzeba, iż decyzja ta jest znana skarżącej, albowiem jak wynika z ww. pisma organu wojewódzkiego, skarżąca wniosła od niej odwołanie. W konsekwencji, Sąd orzekając w niniejszej sprawie i mając na względzie ww. okoliczności związane z działaniem organu powiatowego już po wniesieniu skargi uznał, że zaistniała bezprzedmiotowość postępowania sądowego i wobec tego postępowanie sądowe powinno zostać umorzone, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze zarówno przebieg postępowania trwającego od 2003 r., którego to skarga dotyczy, obecne brzmienie art. 149 p.p.s.a. oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08. Rozwijając powyższe Sąd stwierdza przede wszystkim, iż akta administracyjne przekazane wraz ze skargą dowodzą temu, że postępowanie organu powiatowego w [...] -w dacie wniesienia skargi- miało charakter przewlekły. Organ ten prowadząc postępowanie w sprawie od 2003 r., na różnych jej etapach, nie stosował się do terminów określonych w art. 35 k.p.a. Takie działanie organu, niezgodne ze wskazaną normą prawną, miało miejsce m.in. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłym w tej sprawie w dniu 8 marca 2007 r. (sygn. akt II OSK 134/06). Wyrok ten utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji z 5 października 2005 r. uchylający zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, co też spowodowało, że sprawa wróciła do organu powiatowego. Akta administracyjne z prawomocnym wyrokiem Sądu I instancji zostały przekazane do organu powiatowego w dniu 16 lipca 2007 r., a decyzja została przez ten organ podjęta dopiero [...] lutego 2008 r., przy czym, rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego została ona uchylona. W efekcie, sprawa ponownie trafiła do organu powiatowego, który i tym razem nie zachował miesięcznego, ewentualnie dwu – miesięcznego terminu przewidzianego w Kodeksie na załatwienie tego rodzaju spraw. Prowadził postępowanie od czerwca 2008 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2009 r. Termin ten nie został zachowany, co więcej – czynności w sprawie były podejmowane po tym terminie, a decyzja została wydana dopiero [...] września 2009 r. Wcześniej jednak, organ wojewódzki postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r. uznał zażalenie M. J. na bezczynność organu powiatowego za zasadne i wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy. Podobnie, tj. w sposób naruszający art. 35 k.p.a., organ powiatowy działał w sprawie na dalszych jej etapach, co dostrzegł także organ wojewódzki w postanowieniu z [...] października 2011 r. uznając zażalenie skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji. W ocenie Sądu, już na podstawie tylko tych okoliczności stwierdzić można, iż zanim Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję w dniu [...] maja 2012 r. znak: jw., zachodziły podstawy do zastosowania w sprawie art. 149 p.p.s.a. i uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Jednakże wydanie wskazanego aktu uniemożliwiło zastosowanie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązanie organu na jego podstawie do podjęcia określonej czynności (albowiem czynność ta została już podjęta). Wyjaśnić jednocześnie trzeba, iż zgodnie ze zd. 1 § 1 art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dostrzegając treść przywołanego przepisu zauważyć należy, iż w jego dyspozycji nie mieści się możliwość wydania orzeczenia o uwzględnieniu skargi w sytuacji, gdy postępowanie wprawdzie było prowadzone w sposób przewlekły, ale już się zakończyło (poprzez na przykład wydanie decyzji administracyjnej). W omawianej regulacji prawnej ustawodawca nie dopuścił bowiem możliwości uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, bez jednoczesnego zobowiązania organu do podjęcia określonego aktu lub czynności. Zatem, wydanie przez organ konkretnego aktu lub podjęcie określonej czynności wyłącza możliwość uwzględniania skargi, nawet gdy powyższe organ dokonał już po terminie zakreślonym ustawą lub w wyniku przewlekle prowadzonego postępowania. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on tkwić w bezczynności, czy też w stanie przewlekłości. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności, czy przewlekłości staje się w tej sytuacji bezprzedmiotowe i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przy czym, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał określonej czynności były podstawy do zastosowania art. 149 p.p.s.a., co też Sąd orzekając w niniejszej sprawie w sposób bezsporny stwierdził (por. postanowienie NSA z 13 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1191/11). Podnieść przy tym też należy, iż we wskazanej wyżej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazaną uchwałą należy kierować się również w sprawach dotyczących skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tych też przyczyn, nie znajdując podstaw do zastosowania rozwiązań wynikających z cytowanego art. 149 (wobec wydania przez organ decyzji), Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 201 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekając o kosztach Sąd uznał, iż poprzez wydanie przez organ powiatowy aktu w dniu [...] maja 2012 r., zaistniała w sprawie sytuacja opisana w art. 54 § 3 p.p.s.a.