VII SAB/Wa 113/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011r. sprawy ze skargi G. N. na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić G. N. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 złotych (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi. Pismem z dnia 9 maja 2011 r. G. N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, dalej Szef SKW, w sprawie udostępnienia dokumentów i zbiorów danych zgromadzonych przez ten organ na temat skarżącej oraz przeprowadzenia postępowania skargowego dotyczącego działalności funkcjonariusza SKW, działającego na szkodę skarżącej i jej syna. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. obrazę art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 zezm.), dalej k.p.a., w zw. żart. 12 § 1, 35 § 1, 36 § 1, 73 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80, 104 § 1, 2, 105 § 1 oraz 107 k.p.a. poprzez nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 marca 2011 r. oraz na poprzedzające to wezwanie pisma, przez co Szef SKW naruszył art. 35 § 1, 36 § 1 k.p.a., niezałatwienie sprawy zgodnie z wnioskami skarżącej, czym organ naruszył art. 6, 7, 8 w zw. z art. 12 § 1, 73 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a., oraz niewydanie decyzji administracyjnej w sprawie, stanowiące naruszenie art. 104 § 1 i 2, 105 § 1 oraz 107 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Szefa SKW do udzielenia odpowiedzi na pisma o datach wskazanych w uzasadnieniu skargi, zobowiązanie do udostępnienia wglądu do wszystkich materiałów zgromadzonych na temat skarżącej, przedłożenia materiałów, z których wynikałyby cele działań operacyjnych służb specjalnych w stosunku do jej osoby. W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisała dotychczasowy tok korespondencji prowadzonej z Szefem SKW podkreślając, że jest dyskryminowana i prześladowana przez jednego z funkcjonariuszy SKW, a Szef SKW pomimo jej licznych pism wskazujących na przestępczą działalność funkcjonariusza nie podejmuje żadnych działań. Bezprawnie uniemożliwia jej dostęp i weryfikację zgromadzonych dokumentów operacyjnych na jej temat. Skarżąca powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt K 32/04, z którego wywiodła prawo dostępu do dokumentów zgromadzonych przez m.in. służby specjalne, dostępnych dla zainteresowanych po zakończeniu czynności operacyjnych. Skarżąca wymieniła też szereg przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz.U. Nr 104, poz. 709), z których żaden - w jej opinii - nie stwarza przeszkody prawnej do udostępnienia ww. dokumentów. Zdaniem skarżącej, organ powinien wydać decyzję administracyjną w sprawie, nawet w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., co pozwoliłoby skarżącej bronić jej praw w trybie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Szef SKW wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na załatwienie sprawy przez organ. W piśmie z dnia 4 października 2011 r. złożonym na rozprawie skarżąca przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia. Podtrzymała zarzuty zawarte w skardze, przytoczyła ponownie ww. wyrok TK z 12 grudnia 2005 r. oraz wyroki TK z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt. K 54/07, z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt P 37/09. Wskazała również, że jej zdaniem sprawa bezczynności Szefa SKW należy do właściwości sądu administracyjnego. Podniosła przy tym, że jej skarga dotyczy dostępu do materiałów zgromadzonych w toku postępowania skargowego w rozumieniu działu VIII k.p.a. W załączniku do protokołu z dnia 7 października 2011 r. skarżąca wskazała przepisy prawa na postawie, których żąda udzielenia informacji od Szefa SKW. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga została złożona w zakresie bezczynności Szefa Kontrwywiadu Wojskowego, która - jak wskazuje skarżąca - dotyczy nieudostępnienia wszystkich dokumentów i zbiorów danych zgromadzonych przez ten organ na temat skarżącej w trakcie czynności jawnych i niejawnych oraz w sprawie przeprowadzania postępowania skargowego odnośnie działalności funkcjonariusza tej służby. W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 4 października 2011r. oraz pismach procesowych, jako podstawę prawną swego żądania skarżąca wskazała art. 2, art. 51 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 3, 4, 5, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 2, art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 sierpnia 2010r.; art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 25 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych z dnia 22 stycznia 1999r. (Dz.U. Nr 196, poz. 1631 ze zm.); art. 32 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2002r. Nr 101, poz. 926). Ponadto, art. 27, 37, 38 i 43 ustawy a dnia 23 czerwca 2006r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu. Z uwagi na przedmiot skargi w pierwszej kolejności rozważyć trzeba, czy sprawa ta należy do kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. Właściwość rzeczową sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z przytoczonych regulacji wynika zatem, iż kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. stosownie do art. 3 § 2 pkt 8. Innymi słowy skarga na bezczynność organu administracji publicznej dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2009 r, sygn. akt II GSK 1101/08, LEX nr 552736). Należało zatem odpowiedzieć na pytanie, czy w świetle żądania skarżącej Szef Kontrwywiadu Wojskowego zobowiązany był wydać jeden z aktów wymienionych w art. 3§2 pkt 1 -4a p.p.s.a. Przede wszystkim wskazać trzeba, że art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje obywatelom uprawnienie do uzyskania dostępu do dotyczących ich urzędowych dokumentów i zbiorów. Zastrzega jednak, że ewentualne ograniczenia w tym względzie może ustalać tylko ustawa. I tak kwestie dostępu do informacji publicznej określa ww. ustawa o dostępie do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca wskazał w art. 1 ust. 1 i art. 6 cyt. ustawy. W świetle wyżej wymienionych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Skoro zakres stosowania ustawy odnosi się wyłącznie do dostępu do informacji o charakterze publicznym, nie zaś publicznego dostępu do wszelkich informacji, to nie można było przyjąć, że ewentualnie zgromadzone przez Szefa Kontrwywiadu Wojskowego dokumenty i zbiory danych na temat osoby skarżącej stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji powyższych ustaleń, organ nie był zobowiązany do udzielenia informacji w żądanym przez skarżącą zakresie, w formie czynności materialno technicznej, bądź do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania stosownie do art. 16 ust. 1 ww. ustawy. W świetle przedstawionej argumentacji, w niniejszej sprawie nie mogły mieć również zastosowania regulacje zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zw. z art. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych, jak wskazywała skarżąca. Reasumując, jeszcze raz podkreślić należy, że sądy administracyjne są powołane do kontroli zgodności z prawem działań czy bezczynności w zakresie dostępu do informacji publicznej, lecz tylko wówczas, gdy rzeczywiście poddana ich kognicji kwestia tej materii dotyczy. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej odnosi się jedynie do udzielania informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje zatem prawo żądania udzielenia informacji publicznej o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. W sytuacji natomiast, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, iż żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą. Na koniec wyjaśnić trzeba, że wśród spraw objętych kognicją sądu administracyjnego nie jest wymieniona kategoria skargi powszechnej, o której mowa w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221 - 256 k.p.a.), co jednoznacznie przesądza o tym, że w niniejszej sprawie wniesienie skargi w zakresie bezczynności organu w udostępnieniu materiałów zgromadzonych w toku postępowania skargowego w rozumieniu działu VIII k.p.a. również było niedopuszczalne. Warto w tym miejscu przywołać postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2000 r. sygn. akt III SAB 108/99 (LEX nr 48017), w którym Sąd stwierdził, że skargą do sądu nie jest objęte uproszczone postępowanie o charakterze administracyjnym dotyczące skarg i wniosków uregulowane w dziale VIII k.p.a. (art. 221 - 256). W takim postępowaniu nie rozstrzyga się bowiem konkretnej sprawy administracyjnej. Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również skarga na bezczynność. Z wymienionych powodów Sąd uznał, iż merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność Szefa Kontrwywiadu Wojskowego nie jest możliwe, albowiem skarga dotyczy bezczynności nieobjętej zakresem właściwości sądów administracyjnych. W przedstawionej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. O zwrocie wpisu rozstrzygnięto na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.