VII SAB/Wa 118/14

WyrokWSA w Warszawie2016-10-26

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest zasadna, jeśli organ podjął rozstrzygnięcie w sprawie przed złożeniem skargi, mimo że skarżący kwestionują jego prawidłowość merytoryczną?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie może zostać uwzględniona, jeśli organ podjął rozstrzygnięcie w sprawie przed złożeniem skargi. Celem takiej skargi jest przerwanie bezczynności i doprowadzenie do wydania aktu przez organ, a nie kontrolowanie merytorycznej prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć. Sąd bada konkretne postępowanie i ocenia, czy organowi można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie aktu mimo ustawowego obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucali organowi szereg zaniechań i błędów w kilkunastoletnim postępowaniu dotyczącym ich działki i inwestycji sąsiednich. GINB wniósł o oddalenie skargi, wskazując na podjęte działania, w tym wszczęcie i zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie jego podjęcie i umorzenie po uzyskaniu informacji o prawomocnym wyroku uchylającym decyzję. Organ przyznał, że pozostawał w zwłoce w podjęciu postępowania po uprawomocnieniu się wyroku WSA, ale uznał zarzut bezczynności za bezzasadny w świetle późniejszego umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi D. W. i M. W. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. oddala skargę Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. D.W. i M.W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] 01.2004r.,znak:[...]. W skardze na bezczynność skarżący podnieśli zarzuty odnoszące się do szeregu rozstrzygnięć różnych organów (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.), wydawanych w postępowaniach dotyczących działki skarżących oraz dotyczących inwestycji realizowanych na działkach sąsiednich. Wyrazili niezadowolenie z działań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz organów nadzoru budowlanego niższych szczebli i sądów administracyjnych w okresie kilkunastu lat, nieuwzględniających ich zdaniem, interesu skarżących, naruszających praworządność, działających na korzyść ich przeciwników procesowych. Przytaczali sygnatury różnych spraw administracyjnych, sądowoadministracyjnych, jakie toczyły się na przestrzeni wielu lat, wskazywali na szereg ogólnie określonych zaniechań i błędów organów administracji państwowej w tym Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. We wskazanej skardze, D.W. i M.W. kilkakrotnie stwierdzili, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności i nie chciał wszcząć postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi D.W. i M.W. na własną bezczynność w sprawie wniosku D.W., M.W., J.W. i M.W. z dnia [...] marca 2004r. w którym wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].01.2004 r., uchylającej decyzję PINB w T. nr [...] z dnia [...] 09.2003 r. (nakazującą B. i J. Z. i E.Z. - współwłaścicielom działki nr [...] w N. i obiektów budowlanych położonych na tej działce wykonanie inwentaryzacji budowlanej i oceny technicznej zbiornika bezodpływowego na ścieki w sposób, który doprowadzi go do stanu zgodnego z przepisami, z uwzględnieniem wniosków i zaleceń zawartych w ocenie oraz wykonanie przebudowy zgodnie z projektem, w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania decyzji) w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczającej nowy termin na 3 miesiące od daty doręczenia decyzji, a w pozostałej części utrzymującej decyzję organu powiatowego w mocy. Pismem z dnia [...] 04.2004 r., GINB zwrócił się do [...]WINB o przesłanie akt administracyjnych organu I i II instancji, wraz z relacją w przedmiotowej sprawie i informacją czy decyzja stała się przedmiotem skargi do WSA. [...] WINB pismem z dnia [...]06.2004 r., poinformował, że kwestionowana decyzja stała się przedmiotem skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. do WSA w [...]. GINB pismem z dnia [...]07.2004 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...]01.2004 r., na wniosek D. i M.W., M.W. oraz J.W. Następnie postanowieniem z dnia[...].07.2004 r., GINB zawiesił z urzędu ww. postępowanie administracyjne, z uwagi na wniesienie do WSA w [...] skargi na decyzję [...] WINB nr[...] z dnia [...] 01.2004 r. Postanowieniem z dnia [...]07.2004r., GINB, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia[...].07.2004 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. WSA w Warszawie wyrokiem dnia 21.07.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1378/04, oddalił skargę na postanowienie GINB z dnia [...] 07.2004 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. NSA wyrokiem z dnia 19.10.2006 r., sygn. akt II OSK 1213/05 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21.07.2005 r. Postanowieniem GINB z dnia [...] 02.2007r., odmówiono podjęcia postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem GINB z dnia [...]07.2004 r., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...]01.2004 r. Postanowieniem GINB z dnia[...].04.2007 r., utrzymano w mocy postanowienie GINB z dnia[...].02.2007r., w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem GINB z dnia [...].05.2007r., odmówiono uzupełnienia postanowienia GINB z dnia[...].02.2007 r., w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem GINB z dnia[...].06.2007r., odmówiono uzupełnienia postanowienia GINB z dnia [...] 04.2007 r. Po złożeniu przez D.W., M.W., J.W. i M.W. pism z dnia[...].10.2014 r. oraz z dnia[...].10.2014 r., stanowiących wezwanie "o usunięcie stanu naruszenia prawa do sprawy [...]" pismem z dnia[...].11.2014 r., organ naczelny wystąpił do [...]WINB o informację czy postępowanie prowadzone przez WSA w [...] w sprawie skargi skarżących na decyzję [...] WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r., zostało zakończone. W przypadku zakończenia postępowania sądowego wskazano na konieczność przesłania zapadłego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, celem podjęcia stosownych czynności. W dniu[...].11.2014 r. do GINB wpłynął przesłany faxem przez [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, prawomocny wyrok WSA w [...] z dnia 8.10.2009r., sygn. akt II SA/Wr 178/04, uchylający decyzję [...] WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Postanowieniem GINB z dnia[...].11.2014 r., podjęto z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r. Następnie decyzją GINB z dnia[...].11.2014r., umorzono w całości postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r. Ponadto pismem GINB z dnia [...]11.2014 r., poinformował skarżących o przebiegu sprawy i podjętych czynnościach. W świetle powyższego organ wskazał , że podniesiony przez skarżących zarzut bezczynności jest bezzasadny. Niemniej jednak GINB stwierdził, że pozostawał bezczynny i prowadził sprawę przewlekle od momentu uprawomocnienia się wyroku WSA w [...] do czasu podjęcia postępowania, tj. do dnia [...]11.2014 r. Wskazał, że niepodjęcie zawieszonego postępowania spowodowane było brakiem informacji o zakończeniu postępowania sądowego i wyjątkowo dużą ilością prowadzonych spraw zainicjowanych przez skarżących. Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez WSA w [...], spowodowało że badanie decyzji w trybie nieważnościowym stało się niemożliwe z przyczyn przedmiotowych. Dlatego niepodjęcie zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...] 01.2004 r. niezwłocznie po wydaniu wyroku, nie miało wpływu na wynik sprawy oraz nie poniosło za sobą negatywnych skutków dla stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W takich sytuacjach, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyjaśnienia wymaga, iż celem postępowania sądowego ze skargi na bezczynność jest zobligowanie organu administracji publicznej do załatwienia sprawy, przy czym przez "załatwienie sprawy administracyjnej" należy rozumieć - w świetle art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - wydanie decyzji kończącej postępowanie, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu nie samo stwierdzenie, iż organ administracji pozostaje w bezczynności, lecz przerwanie tej bezczynności i przymuszenie organu do podjęcia rozstrzygnięcia. Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania orzeczenia. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarga D.W. i M.W. z dnia [...] grudnia 2014 r. wniesiona na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogła zostać uwzględniona. Zauważyć trzeba, że D.W. i M.W. wnosząc skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...]01.2004r., nie sprecyzowali w sposób jednoznaczny i konkretny, w czym upatrują bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w jakim postępowaniu ta bezczynność zachodzi i na czym polega. Zarzucali ogólnie, że postępowanie GINB było i jest wadliwe, powoduje stan bezprawia, poprzez nękanie i szykanowanie skarżących, a jednoczesne preferowanie ich przeciwników procesowych małżonków Z.. D.W. i M. W. podnosili w skardze szereg zarzutów odnoszących się do różnych rozstrzygnięć wydawanych przez organy nadzoru budowlanego i prowadzonych przez te organy postępowań. Dopiero z udzielonej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiedzi na skargę oraz z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że D.W. i M.W. wśród wielu inicjowanych postępowań domagali się między innymi wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...]01.2004r. Zauważyć wobec tego trzeba, że w reakcji na wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia[...].04.2004 r., zwrócił się do [...] WINB o przesłanie akt administracyjnych organu I i II instancji, wraz z informacją czy decyzja stała się przedmiotem skargi do WSA. [...] WINB pismem z dnia[...].06.2004 r., poinformował, że kwestionowana decyzja stała się przedmiotem skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. do WSA w [...]. GINB pismem z dnia [...]07.2004 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r., na wniosek D. i M. W., M.W. oraz J.W. Następnie postanowieniem z dnia [...] 07.2004 r., GINB zawiesił z urzędu ww. postępowanie administracyjne, wobec wniesienia do WSA w [...] skargi na decyzję [...]WINB z dnia[...].01.2004 r. Postanowieniem z dnia[...].07.2004 r. GINB, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] 07.2004 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. WSA w Warszawie wyrokiem dnia 21.07.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1378/04, oddalił skargę na postanowienie GINB z dnia [...] 07.2004r., w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. NSA wyrokiem z dnia 19.10.2006 r., sygn. akt II OSK 1213/05 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21.07.2005r. Postanowieniem GINB z dnia[...].02.2007r., odmówiono podjęcia postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem GINB z dnia [...]07.2004r., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia[...].01.2004r. Postanowieniem z dnia[...].04.2007r. GINB, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]02.2007 r., w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem GINB z dnia[...].05.2007r., odmówiono uzupełnienia postanowienia z dnia[...].02.2007 r., w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem GINB z dnia[...].06.2007r., odmówiono uzupełnienia postanowienia GINB z dnia[...].04.2007r. Po złożeniu przez D.W., M.W., J.W. i M.W. pism z dnia[...].10.2014 r. oraz z dnia[...].10.2014 r., stanowiących wezwanie "o usunięcie stanu naruszenia prawa do sprawy [...]" pismem z dnia[...].11.2014 r., organ wystąpił do [...]WINB o informację czy postępowanie prowadzone przez WSA w [...] w sprawie skargi skarżących na decyzję [...] WINB nr [...] z dnia [...] 01.2004 r., zostało zakończone. W przypadku zakończenia postępowania sądowego wskazano na konieczność przesłania zapadłego wyroku wraz z aktami administracyjnymi przedmiotowej sprawy, celem podjęcia stosownych czynności. W dniu[...].11.2014 r. do GINB wpłynął przesłany faxem przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawomocny wyrok WSA w [...] z dnia 8.10.2009r., sygn. akt [...], uchylający decyzję [...] WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Postanowieniem GINB z dnia [...] 11.2014 r., podjęto z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r. Następnie decyzją GINB z dnia[...].11.2014r., umorzono w całości postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia[...].01.2004 r. Ponadto pismem GINB z dnia[...].11.2014 r., poinformował skarżących o przebiegu sprawy i podjętych czynnościach. Rozstrzygnięcia wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżących z dnia [...] marca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...]01.2004r., zapadły bezspornie przed złożeniem skargi (z dnia [...] grudnia 2014r.) na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przypomnieć wobec tego trzeba, że podstawowym celem skargi na bezczynność organu jest ochrona strony przed nieuzasadnioną zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania przez organ w tejże sprawie stosownego aktu. Sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ustawy). Wobec wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięć w postępowaniu z wniosku skarżących z dnia [...] marca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...]01.2004r., nie istnieje prawna możliwość zobowiązania organu do wydania aktu, a w konsekwencji skarga na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako oczywiście bezzasadna, podlega oddaleniu. Podkreślić przy tym należy, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, iż wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcia nie są nadal zgodne z oczekiwaniami skarżących. Wyjaśnienia wymaga, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu przymuszenie organu do załatwienia sprawy, przerwanie bezczynności, nie służy natomiast kontrolowaniu merytorycznej prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć. Podobnie do uwzględnienia skargi nie mogły prowadzić zarzuty odnoszące się do rozstrzygnięć w innych postępowaniach prowadzonych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przed innymi organami jak również wyrażane przez skarżących niezadowolenie z działań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na przestrzeni kilkunastu lat. Kontrola sądowa w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej prowadzona jest w odniesieniu do konkretnego postępowania prowadzonego przez organ w danej sprawie i sprowadza się do oceny, czy w tym postępowaniu organowi wskazanemu w skardze można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, decyzji, postanowienia, względnie innych aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy. Wobec wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięć w postępowaniu z wniosku skarżących z dnia [...] marca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...]WINB nr [...] z dnia[...].01.2004r., nie można zarzucić organowi bezczynności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło