VII SAB/Wa 140/21
PostanowienieWSA w Warszawie2021-11-24
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji RP mieści się w kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie określonym przez przepisy prawa, w tym przez art. 3 § 2 PPSA. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, jako organ konstytucyjny, nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu PPSA, a jego działalność nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W związku z tym skarga na bezczynność Prezydenta RP w zakresie czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji RP jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący M. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzucił Prezydentowi RP bezczynność w zakresie czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji RP, w tym w kontekście powołania Rzecznika Praw Obywatelskich oraz podpisywania ustaw niezgodnych z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. w sprawie bezczynności Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z [...] lipca 2021 r. M. Ł. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w sprawie bezczynności Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
W skardze skarżący podniósł, że bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej polega na uchybieniu obowiązku jaki spoczywa na Prezydencie RP w zakresie nieczuwania nad przestrzeganiem Konstytucji przez Sejm RP w zakresie powołania Rzecznika Praw Obywatelskich. Ponadto w drugim piśmie zarzucił bezczynność w zakresie czuwania przez Prezydenta RP nad przestrzeganiem Konstytucji RP poprzez podpisywanie ustaw niezgodnych z Konstytucją RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także
w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę
i stosują środki określone w tych przepisach.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu
w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Rozpoznając przedmiotową skargę M. Ł. należało w pierwszej kolejności ustalić, co jest jej przedmiotem. W tym miejscu należy zaznaczyć, że o tym, w jakim przedmiocie pismo rozpozna Sąd decyduje jego treść. Niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, pismo inicjujące postępowanie przed sądem powinno być bowiem rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma (por. postanowienia NSA z dnia: 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 530/09, LEX nr 580779; 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 833/11, LEX nr 1069194).
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. W tak wyznaczonym zakresie właściwości sądów administracyjnych nie mieści się skarga M. Ł. na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 145 Konstytucji RP za naruszenie Konstytucji, ustawy lub za popełnienie przestępstwa może być pociągnięty do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Postawienie Prezydenta RP w stan oskarżenia może nastąpić uchwałą Zgromadzenia Narodowego, podjętą większością co najmniej 2/3 głosów ustawowej liczby członków Zgromadzenia Narodowego na wniosek co najmniej 140 członków Zgromadzenia Narodowego. Z powyższych zapisów ustawy zasadniczej wynika, że Prezydent RP za swoją działalność nie podlega odpowiedzialności przed sądami, w tym sądami administracyjnymi.
W ocenie Sądu skarga M. Ł. na bezczynność Prezydenta RP jest niedopuszczalna, gdyż sądy administracyjne nie sprawują kontroli nad organami konstytucyjnymi, w znaczeniu jakie przyjmuje Skarżący. Takiej kontroli nie przewiduje Konstytucja RP, ani żaden inny akt prawny. Skoro żaden akt prawny nie daje sądom administracyjnym podstaw do kontrolowania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, tym bardziej sąd administracyjny nie może orzekać w zakresie działalności wykonywanej przez Prezydenta RP. Prezydent RP jest najwyższym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej i gwarantem ciągłości władzy państwowej (art.. 126 Konstytucji RP). Nie jest, ani nie pełni funkcji, jakie można przypisać organowi administracji publicznej.
Reasumując, skoro złożona przez M. Ł. skarga nie dotyczy bezczynności przy wykonywaniu zadań administracji publicznej w formach prawnych poddanych przez ustawodawcę kontroli sądu administracyjnego, należało stwierdzić, że jest niedopuszczalna, co obligowało sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło