VII SAB/Wa 1550/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Szczepan Borowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. C. na bezczynność Uczelni [...] w W. w sprawie wyrażenia zgody na indywidualną organizację studiów postanowił : I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej B. C. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. W piśmie z 13 maja 2025 r. B. C. (dalej także jako skarżąca) złożyła kolną skargę na bezczynność Uczelni [...] (dawniej [...] w W. - dalej także jako Uczelnia lub organ) polegającą na braku wydania decyzji o indywidualnej organizacji studiów na kierunku Psychologia. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jej wniosku z 6 listopada 2024 r. o wydanie decyzji w sprawie indywidualnej organizacji studiów oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w związku z niemożnością studiowania w semestrze zimowym 2024/2025. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 6 listopada 2024 r. złożyła w Biurze Obsługi Studenta wniosek o wyrażenie zgody na indywidualną organizację studiów w semestrze zimowym 2024/2025 wraz z dokumentacją medyczną. Wobec braku reakcji Uczelni w dniu 9 grudnia 2024 r. złożyła ponaglenie. Uczelnia w odpowiedzi na skargę wniosła odrzucenie skargi z uwagi na zawisłość sprawy albowiem w WSA w Warszawie zarejestrowana jest już skarga na bezczynność w tożsamym przedmiocie (VII DK/Wa 62/25) ewentualnie o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy albowiem wniosek skarżącej został uwzględniony w dniu 23 maja 2025 r., zaś w pozostałym zakresie o oddalenie skargi. Tutejszy Sąd postanowieniem z 17 lutego 2026 r. odrzucił skargę skarżącej na bezczynność Uczelni [...] w W. w sprawie wyrażenia zgody na indywidualną organizację studiów, wszczętej wnioskiem skarżącej z 6 listopada (sygn. akt VII SA/Wa 1550/25) uznając, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Na wstępie należy zaznaczyć, że przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi na bezczynność organu należy ustalić czy taka skarga jest dopuszczalna poprzez ocenę czy opieszałość stanowiąca przedmiot skargi miała miejsce w postępowaniu, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ocena, czy sprawa jest tożsama z inną sprawą zawisłą przed sądem poprzedzona jest ustaleniem czy sprawa w ogóle należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu niniejsza sprawa podobnie jak sprawa, w której tutejszy Sąd postanowieniem z 17 lutego 2026 r. odrzucił skargę (sygn. akt VII SA/Wa 1449/25), nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zarówno skarga na bezczynność organu, jak też na przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu przede wszystkim ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższych przepisów wynika, że kognicji sądu administracyjnego nie podlega co do zasady skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy sprawa, której dotyczy skarga, nie jest załatwiana w formie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1- 4 (4a), lub która nie dotyczy innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustawy. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest brak załatwienia przez Rektora Uczelni [...] wniosku skarżącej o umożliwienie jej odbywania studiów w trybie indywidualnej organizacji studiów. Prawo studenta do odbywania nauki w trybie indywidualnej organizacji studiów ogólnie reguluje art. 85 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem student ma prawo do odbywania studiów według indywidualnej organizacji studiów. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie indywidualnej organizacji studiów nie stanowią decyzji administracyjnych, lecz należy je zaliczyć do aktów wewnątrzzakładowych, regulowanych przepisami wewnętrznymi. Poza tą ogólną regulacją (art. 85 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) nie formułuje żadnych szczegółowych wytycznych, np. konieczności wydawania decyzji administracyjnych, czy zasad udzielania studentowi zgody na odbywanie studiów w ramach indywidualnej organizacji. Rozstrzygnięcia w tym przedmiocie zostały objęte regulacją regulaminową (por. m.in. wyroki NSA z 6 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 7040/21 czy z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1998/15). W postanowieniu z 13 kwietnia 2022 r. NSA zwrócił uwagę, że "w dotychczasowym orzecznictwie NSA wskazuje się, że uczelnia wyższa jest podmiotem administracji działającym w formie zakładu administracyjnego. Organy zakładów administracyjnych kierują do swoich użytkowników akty administracyjne, określane w nauce prawa administracyjnego aktami władztwa zakładowego. Takie akty dzielą się na zewnętrzne i wewnętrzne. Akty zakładowe zewnętrzne decydują o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu zasadniczych elementów stosunku zakładowego. Ich podjęcie skutkuje stworzeniem nowej sytuacji prawnej adresata także w zewnętrznej sferze działania administracji. Natomiast akty zakładowe wewnętrzne są jednostronnymi działaniami prawnymi organów zakładu skierowanymi na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych w ramach stosunku zakładowego. Jako takie nie prowadzą jednak bezpośrednio do przekształcenia, nawiązania lub rozwiązania tego stosunku. Podkreślić przy tym należy, że akty zakładowe wewnętrzne wydawane są na podstawie wewnętrznych źródeł prawa, np. regulaminach, niemających charakteru powszechnie obowiązujących źródeł prawa, w związku z czym nie mogą ostatecznie przesądzać o sytuacji prawnej użytkowników zakładu. Skoro nie są to przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym, to mogą stanowić one podstawę prawną jedynie rozstrzygnięć związanych z tokiem studiów indywidualnie określonego studenta, które jednak nie przesądzają ostatecznie o jego sytuacji prawnej (nie mają charakteru zewnętrznego)." Takim aktem kierownictwa wewnętrznego, a nie decyzją administracyjną, jest zgoda lub odmowa zgody na studiowanie w trybie indywidualnej organizacji studiów. Skoro tego typu rozstrzygnięcie nie stanowi żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 (4a) p.p.s.a. to tym samym skarga do sądu administracyjnego na niezałatwienie wniosku o przyznanie indywidualnej organizacji studiów w terminie, nie przysługuje. Co nie oznacza, że kontrola tego typu aktu (np. o odmowie przyznania indywidualnej organizacji studiów) nie jest w ogóle możliwa. Kontrola sądowoadministracyjna w sprawie realizacji normy z art. 85 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym może mieć miejsce na przykład w ramach skargi na decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów, a więc skargi na akt organu uczelni o charakterze zewnętrznym, podjęty w przedmiocie rozwiązania stosunku zakładowego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt I sentencji). O zwrocie skarżącej wpisu od skargi w wysokości 100 zł orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.