VII SAB/Wa 158/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi T. K. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o uchylenie w trybie art. 161 kpa decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...]sierpnia 1983r., Nr [...] I. stwierdza, że postępowanie administracyjne było prowadzone przez Wojewodę [...] przewlekle i że przewlekłe prowadzenie postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. wymierza Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości 3.500 (trzy tysiące pięćset) złotych; III. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). T. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie rozpatrzenia złożonego przez nią wniosku o uchylenie w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r., nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia na działce nr ew [...] przy ul. [...] w [...]. Jednocześnie wniosła o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa co uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu wniósł także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2011r., Nr [...] rozstrzygająca sprawę wniosku uchylona została decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. i sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Akta sprawy zostały przekazane Wojewodzie [...] w dniu [...] stycznia 2012 r. i od tego czasu organ z rażącym naruszeniem prawa nie rozpatrzył sprawy, przewlekle prowadząc postępowanie i nie informując o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu wniosku (pismo z dnia [...] września 2012 r.). Skarżąca wskazała, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. wniosła do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (Departament Skarg i Wniosków) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiotowej sprawie, która została uznana za zasadną, a Wojewoda [...] został zobowiązany do zakończenia postępowania w możliwie najkrótszym terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwrócił się w dniu [...] kwietnia 2012 r. do Prezydenta [...] o ustalenie stanu prawnego – w tym aktualnego właściciela nieruchomości nr ew [...]przy ul. [...] oraz o nadesłanie kompletnych akt administracyjnych sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją. Wezwał także skarżącą do przedłożenia odpisu księgi wieczystej i aktu notarialnego potwierdzającego jej tytuł prawny do nieruchomości nr ew [...] przy ul. [...] w [...]. Wojewoda [...] przyznał, iż otrzymał już brakujące dokumenty za wyjątkiem ustalenia stanu prawnego nieruchomości nr ew [...] co uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania. W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę informując jednocześnie, że Wojewoda [...] rozpatrzył sprawę wniosku decyzją z dnia [...] października 2012 r. o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona. Możliwość wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest nowym rozwiązaniem prawnym wprowadzonym w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18), która weszła w życie dnia 11 kwietnia 2011 r. Zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wywiązała się z obowiązku wynikającego z 52 § 1 p.p.s.a. bowiem wniesienie skargi poprzedziła zażaleniem (określonym jako skarga), wniesionym do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (Departament Skarg i Wniosków) pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Rozpatrzenie wniosku skarżącej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. wydaną po wniesieniu skargi nie powoduje bezprzedmiotowości i nie kończy postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela tezę wywiedzioną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, a także w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 ( LEX nr 1219576 ), iż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. Rozpoznając wniesioną skargę sąd uznał, iż skarga nie tylko jest dopuszczalna ale także jest zasadna. Z analizy akt sprawy wynika, że akta sprawy wraz z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia zostały przekazane Wojewodzie [...] w dniu [...] stycznia 2012 r. Od tego dnia Wojewoda [...] z naruszeniem terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie podjął w sprawie żadnych czynności i nie załatwił sprawy oraz nie zawiadomił strony skarżącej o przyczynach zwłoki wskazując nowy termin załatwienia sprawy stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2012 r. podjął pierwsze czynności wzywając skarżącą do uzupełnienia wniosku o wzruszenie w trybie art. 161 k.p.a. poprzez przedłożenie odpisu księgi wieczystej i aktu notarialnego potwierdzającego jej tytuł prawny do nieruchomości nr ew [...]przy ul. [...] w [...]. Natomiast w dniu [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] skierował do Prezydenta [...] wniosek o ustalenie stanu prawnego – w tym aktualnego właściciela nieruchomości nr ew [...]przy ul. [...]oraz wystąpił o nadesłanie kompletnych akt administracyjnych w sprawie inwestycji zatwierdzonej kwestionowaną decyzją. Pomimo uzupełnienia wniosku oraz otrzymania kompletnych akt administracyjnych Wojewoda [...] nie podjął dalszych czynności mających na celu zakończenie postępowania. Z wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że przeszkodą do dalszego prowadzenia postępowania jest brak odpowiedzi na wniosek skierowany do Prezydenta [...]o ustalenie stanu prawnego – w tym aktualnego właściciela nieruchomości nr ew [...]przy ul. [...]w [...]. Brak informacji ze strony Prezydenta [...]nie może być uznany za uzasadnioną przeszkodę w załatwieniu sprawy w terminie ustawowym. W warunkach strukturalnej jedności organów administracji rządowej bezczynność lub zwłoka jednego z ogniw struktury tych organów, przyczyniające się do niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie nie może być zakwalifikowana jako przyczyna niezależna od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 25 lutego 1999 r., IV SAB 43/98, LEX nr 48732). Nie było przeszkód, aby Wojewoda [...]ustalił we własnym zakresie stan prawny, w tym aktualnego właściciela zainwestowanej nieruchomości zwracając się do właściwego urzędu gminy prowadzącego rejestr gruntów o numer księgi wieczystej, a następnie właściwy sąd prowadzący księgę wieczystą o jej zwykły odpis (dodatkowo elektroniczne księgi wieczyste są dostępne dla każdego na stronie internetowej Ministra Sprawiedliwości). Pomimo, że przepisy prawa nie zawierają definicji "przewlekłości postępowania" to niewątpliwie pojęcie to ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność". Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] prowadził postępowanie w sposób przewlekły, podejmując czynności wstępne polegające na uzupełnieniu wniosku i zwróceniu się o nadesłanie kompletnych akt administracyjnych już po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 35 k.p.a. do załatwienia sprawy. Pomimo zobowiązania przez organ nadrzędny do zakończenia postępowania w możliwie najkrótszym terminie Wojewoda [...] nie podejmował czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy. Jak już wcześniej wskazano Wojewoda [...] nie ustalił we własnym zakresie stanu prawnego, w tym aktualnego właściciela zainwestowanej nieruchomości. Postępowanie prowadzone było przewlekle pomimo, że jego materia nie należy do skomplikowanych. Rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego, które wszczęte zostało w dniu [...] stycznia 2012 r. nastąpiło w przedmiotowej sprawie dopiero w dniu [...] października 2012 r. decyzją o umorzeniu postępowania z uwagi na brak przymiotu strony. Wydanie rozstrzygnięcia po 10 miesiącach trwania postępowania administracyjnego bez zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie rażąco narusza prawo. Przedstawiony wyżej stan oraz okoliczności sprawy upoważniają do stwierdzenia, że Wojewoda [...] prowadził przedmiotowe postępowanie nie tylko w sposób przewlekły ale także, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uwzględnił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Ustalając wysokość grzywny sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. nie był związany wnioskiem skarżącej o wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości. W ocenie sądu grzywna w wysokości 3.400 zł odpowiadająca przeciętnemu wynagrodzeniu w gospodarce narodowej w 2011 r. będzie na tyle dolegliwa, że spełni swoje zadanie jako środek dyscyplinujący. Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w związku z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).