VII SAB/Wa 167/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. P. w przedmiocie przewlekłości w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2012r., znak: [...] skargę oddala Pismem z dnia [...] października 2011r. D P. wniósł na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2000r. o Krajowym Rejestrze Karnym oraz art. 51 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia z Krajowego Rejestru Karnego nieprawidłowych zapisów dotyczących jego karalności. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] stycznia 2012r., znak [...] na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 24 maja 2000r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. Z 2008r. Nr 50, poz. 292 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu ww. wniosku D. P., odmówił sprostowania danych przetwarzanych w Kartotece Karnej oraz Kartotece Osób Pozbawionych Wolności oraz Poszukiwanych Listem Gończym Krajowego Rejestru Karnego w zakresie wyroków: Sądu Okręgowego w [...] o sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] o sygn. akt [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2012r. D. P. wniósł o ponowne rozparzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. Minister Sprawiedliwości, pismem z dnia [...] lutego 2012 r., poinformował D. P. o zwłoce w załatwieniu sprawy, spowodowanej koniecznością dokonania analizy stanowiska przedstawionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2012 r. Następnie, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2012r., znak [...] na podstawie art. 11 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 2 w zw. z art. 9 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku D. P.z dnia [...] stycznia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012r. D. P. złożył za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy w dniu [...] maja 2012r. Wobec ujawnionych w treści skargi wątpliwości, co do zakresu zaskarżenia zwrócono się do skarżącego w dniu [...]czerwca 2012r. o sprecyzowanie treści pisma przez wskazanie czy stanowi ono skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2012r., znak: [...], czy jest to skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący poinformował w piśmie z dnia [...] czerwca 2012r., że skarży przewlekłość postępowania w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie skarżącego, w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, ponieważ nie było konieczności przeprowadzania wniosków dowodowych, ani innych skomplikowanych działań, a wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy powinien być rozpoznany w terminie 30 dni zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ opisał przebieg postępowania i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego paragrafu. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postępowaniu prowadzonemu przez Ministra Sprawiedliwości nie można postawić zarzutu przewlekłości. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy i podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący powyższy wymóg wyczerpał. Przed wniesieniem skargi do Sądu wniósł do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Dodatkowo należy wskazać, że terminy do wniesienia skargi do Sądu przewidziane w przepisie art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dotyczą skargi na bezczynność jak i przewlekłość postępowania. Strona skarżąca po uprzednim wyczerpaniu trybu zaskarżenia może wnieść skargę na przewlekłość w każdym czasie (J.P. Tarno – op. cit., s. 187-188, uw. 6, P. Brzozowski, Glosa do postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 68/10, baza orzeczeń NSA). Pośród szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego szczególne znaczenie z punktu widzenia jego sprawności odgrywa wyrażona w art. 12 k.p.a. zasada szybkości i prostoty postępowania. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ustawodawca przewidział jednocześnie, iż do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 k.p.a. wymagane jest, by o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Gwarancją terminowego załatwienia sprawy jest wskazane już wcześniej, a przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym ustawą lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przewlekłość jest instytucją wprowadzoną do kodeksu postępowania administracyjnego od dnia 11 kwietnia 2011 r. na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18, zm. Nr 76, poz. 409). Ustawodawca modyfikując instytucję bezczynności i dodając w obrębie przepisów ją normujących nieznane poprzedniemu stanowi prawnemu pojęcie przewlekłości, nie zdecydował się na sformułowanie jego definicji legalnej. W uzasadnieniu wskazanego wyżej projektu ustawy nowelizującej poprzestano jednie na określeniu przewlekłości jako prowadzenia postępowania w sposób "długotrwale nieuzasadniony", "wykonywaniu szeregu czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych". W doktrynie wskazuje się, że przedmiotem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest podejmowanie w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 44, uw. 38; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2011, s. 69-70, nb 70, 71). Do elementów obiektywnych przewlekłości postępowania doktryna zalicza mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck 2011, s. 238, nb 4). Przewlekłe prowadzenie postępowania może zostać również określone jako nieefektywne. W ten sposób jest ono pojmowane również w orzecznictwie sądowym, gdzie wskazuje się, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Bezczynność natomiast oznacza brak jakiejkolwiek aktywności organu administracji w danej sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 42/11; z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Po 13/12, baza orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie było prowadzone przez Ministra Sprawiedliwości przewlekle, co oznacza, że organ wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżącego o sprostowanie danych przetwarzanych w Kartotece Karnej oraz Kartotece Osób Pozbawionych Wolności oraz Poszukiwanych Listem Gończym Krajowego Rejestru Karnego w zakresie wyroków: Sądu Okręgowego w [...] o sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] o sygn. akt [...] został rozpoznany, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ww. decyzją. Wniosek ten wpłyną do organu w dniu [...] stycznia 2012 r. i został rozpoznany decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Ze skargi złożonej do tutejszego Sądu wynika, iż skarżący przewlekłość postępowania upatruje w samym sposobie rozpoznawania przez Ministra Sprawiedliwości jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącego, nie było konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego. Dla prawidłowej oceny tego etapu postępowania niezbędne jest prześledzenie wszystkich podejmowanych czynności i ich terminowości w kontekście ww. przepisów prawa. I tak: wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłyną do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] stycznia 2012 r. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Minister Sprawiedliwości poinformował D. P. o zwłoce w załatwieniu sprawy, spowodowanej koniecznością dokonania analizy stanowiska przedstawionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2012 r. Decyzja rozpoznająca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy została wydana w dniu [...] marca 2012 r. Z powyższego zestawienia dat wynika, że zgodnie z art. 35 § 3 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. termin miesięczny na rozpoznanie wniosku upływał w dniu [...] lutego 2012 r. Właśnie w tym dniu w związku z nie załatwieniem sprawy w terminie pismem z dnia [...] lutego 2012 r. poinformowano skarżącego o tym fakcie, jednocześnie wskazując nowy termin. Zatem organ nie rozpoznawszy sprawy w terminie prawidłowo wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., tj. zawiadomił wnoszącego wniosek o niezałatwieniu sprawy w terminie, podał przyczynę zwłoki – konieczność dokonania analizy stanowiska przedstawionego we wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. i wskazał nowy termin załatwienia sprawy – do dnia [...] marca 2012r. Decyzja kończąca postępowanie została wydana w dniu [...] marca 2012 r., a więc w termie wskazanym w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przedstawił tok dotychczasowego postępowania oraz szczegółowo ustosunkował się do wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. Analiza przedstawionego postępowania nie może prowadzić do uznania go za prowadzonego przewlekle. Podkreślmy jeszcze raz, Minister Sprawiedliwości rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa dotyczących terminów załatwiania spraw. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd na podstawia art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.