VII SAB/Wa 177/24

WyrokWSA w Warszawie2025-01-28

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Waldemar Śledzik, Wojciech Białogłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uczelnia wyższa dopuściła się bezczynności w zakresie wydania dyplomu ukończenia studiów magisterskich oraz suplementu do dyplomu, a jeśli tak, czy bezczynność ta ma charakter rażący?
Ratio decidendi
Uczelnia dopuściła się bezczynności w zakresie wydania dyplomu ukończenia studiów magisterskich oraz suplementu do dyplomu, ponieważ przekroczyła ustawowy termin 30 dni na jego wydanie. Bezczynność ta ma charakter rażący ze względu na upływ czasu od terminu załatwienia sprawy, wymijające informacje udzielane skarżącej oraz brak reakcji na ponaglenie i skargę. Sąd zobowiązał uczelnię do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, wymierzył grzywnę w wysokości 5000 zł oraz zasądził od uczelni na rzecz skarżącej 9000 zł tytułem zadośćuczynienia i sankcji.
Stan faktyczny
Skarżąca N. K. wniosła skargę na bezczynność uczelni w sprawie wydania jej dyplomu ukończenia studiów magisterskich i suplementu do dyplomu, zarzucając naruszenie terminu 30 dni na ich wydanie. Uczelnia, reprezentowana przez zarządcę, wniosła o oddalenie skargi, kwestionując bezczynność i żądając zawieszenia postępowania. Skarżąca podtrzymała swoje żądania, domagając się wydania dokumentów, zasądzenia sumy pieniężnej i zwrotu kosztów. Sąd ustalił, że uczelnia nie wydała dyplomu i suplementu w ustawowym terminie, udzielała wymijających informacji i nie reagowała na ponaglenie, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności o charakterze rażącym.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono bezczynność Uczelni [...] [...] w W. w zakresie postępowania w przedmiocie wydania skarżącej dyplomu ukończenia studiów magisterskich oraz suplementu do dyplomu. 2. Stwierdzono, że bezczynność ta ma charakter rażący. 3. Zobowiązano Uczelnię [...] [...] w W. do załatwienia sprawy w terminie czternastu dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. 4. Wymierzono Uczelni [...] [...] w W. grzywnę w wysokości 5000 zł. 5. Zasądzono od Uczelni [...] [...] w W. na rzecz skarżącej N. K. sumę pieniężną w wysokości 9000 zł. 6. Zasądzono od Uczelni [...] [...] w W. na rzecz skarżącej N. K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Śledzik asesor WSA Wojciech Białogłowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r., na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi N. K. na bezczynność Uczelni [...] [...] w W. w sprawie wydania dyplomu ukończenia studiów magisterskich oraz suplementu do dyplomu, 1. stwierdza, że Uczelni [...] [...] w W. dopuściła się bezczynności w zakresie postępowania w przedmiocie wydania skarżącej dyplomu ukończenia studiów magisterskich oraz suplementu do dyplomu; 2. stwierdza, że bezczynność ta ma charakter rażący; 3. zobowiązuje Uczelni [...] [...] w W. do załatwienia sprawy w terminie czternastu dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 4. wymierza Uczelni [...] [...] w W. grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 5. zasądza od Uczelni [...] [...] w W. na rzecz skarżącej N. K. sumę pieniężną w wysokości 9000 (dziewięć tysięcy) złotych; 6. zasądza od Uczelni [...] [...] w W. na rzecz skarżącej N. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I 1. Pismem z 23 sierpnia 2024 r. N. K. (dalej: skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła za pośrednictwem Uczelni [...] w W[...] (dalej: uczelnia) skargę na bezczynność w sprawie wydania dyplomu ukończenia studiów magisterskich oraz suplementu do dyplomu, zarzucając uczelni obrazę art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, ze zm.) "w zakresie, w jakim przepis ten nakazuje wydać absolwentowi dyplom oraz suplement [dyplomu] ukończenia studiów, w terminie 30 dni od dnia zakończenia studiów". W konkluzji skarżąca wniosła o "[z]obowiązanie zarządcy przymusowego [uczelni] do niezwłocznego wydania dyplomu oraz suplementu [dyplomu] ukończenia studiów magisterskich". 2. W odpowiedzi na skargę, zawartej w piśmie procesowym z 25 września 2024 r., uczelnia reprezentowana przez zarządcę w osobie doradcy restrukturyzacyjnego, ustanowionego postanowieniem prokuratora prokuratury rejonowej delegowanego do Prokuratury Krajowej z 14 marca 2024 r. (sygn. akt 1001-109.Ds.9.2022), wniosła o: 1) oddalenie skargi na bezczynność w całości; 2) oddalenie wniosku o zobowiązanie zarządcy uczelni do niezwłocznego wydania dyplomu oraz suplementu dyplomu ukończenia studiów; 3) zawieszenie postępowania; 4) zwrócenie się do Śląskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w Katowicach o udzielenie informacji o treści zarzutu nr I zawartego w uzasadnieniu prokuratora prokuratury rejonowej delegowanego do Prokuratury Krajowej z 14 marca 2024 r. (sygn. akt 1001-109.Ds.9.2022), alternatywnie – o udzielenie informacji, czy w toku śledztwa prowadzonego pod sygn. akt 1001-109.Ds.9.2022 zostały postawione zarzuty związane z fałszowaniem dokumentów dotyczących przebiegu studiów oraz obrony prac magisterskich w postaci m.in. kart okresowych osiągnięć studenta i protokołów komisji egzaminu dyplomowego i wystawiania na tej podstawie dokumentów poświadczających ukończenie studiów w zamian za korzyści majątkowe; 5) przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w punkcie 5 petitum pisma uczelni. 3. Postanowieniem z 28 listopada 2024 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 177/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego. 4. Pismem procesowym z 21 listopada 2024 r. do sprawy zgłosił udział profesjonalny pełnomocnik procesowy skarżącej w osobie adwokata, który podtrzymując skargę wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności uczelni w zakresie niewydania dyplomu ukończenia studiów magisterskich przez skarżącą w ustawowym terminie; 2) zobowiązanie uczelni do wydania dyplomu oraz suplementu do dyplomu ukończenia studiów w terminie siedmiu dni od dnia wydania wyroku; 3) przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w punkcie 3 petitum pisma procesowego; 4) przyznanie od uczelni na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 35 777,40 zł; 5) zasądzenie od uczelni na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. 5. Pismem procesowym z 22 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że przewodniczący komisji do spraw weryfikacji ocen na uczelni potwierdził, iż skarżąca posiada w systemie teleinformatycznym uczelni komplet ocen dokumentujących jej przebieg studiów, a jednocześnie doręczono jej postanowienie uczelni z 27 grudnia 2024 r. o odmowie wydania karty przebiegu studiów. 6. Zarządzeniem z 27 stycznia 2025 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 177/24), na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.): 1) w celu wyjaśnienia wątpliwości odnośnie do stanu faktycznego sprawy dopuszczono dowody uzupełniające z: a) załączonych do skargi kserokopii i wydruków – na kartach 30-40 akt sądowych, b) załączonego do pisma procesowego pełnomocnika skarżącej z 21 listopada 2024 r. wydruku – na karcie 99 akt sądowych, c) załączonych do pisma procesowego pełnomocnika skarżącej z 22 stycznia 2025 r. wydruku i poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii – na kartach 121-124 akt sądowych; 2) odmówiono dopuszczenia dowodów uzupełniających z: a) załączonych do odpowiedzi na skargę kserokopii i wydruków – na kartach 74-83v akt sądowych, b) załączonych do pisma procesowego pełnomocnika skarżącej z 21 listopada 2024 r. wydruków – na kartach 100-100v akt sądowych. II Stosownie do art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. III Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, co następuje: 1. Skarżąca 1 października 2021 r. została przyjęta na magisterskie studia jednolite w formie niestacjonarnej na kierunku psychologia w C [...] w W[...] (obecnie pn. Uczelnia [...] w W[...] ). 2. W dniu 27 marca 2024 r. skarżąca złożyła egzamin dyplomowy magisterski i uzyskała tytuł zawodowy magistra psychologii. 3. W terminie trzydziestu dni od 27 marca 2024 r. uczelnia nie wydała skarżącej dyplomu ukończenia studiów wraz z suplementem do tego dokumentu. 4. W dniu 26 kwietnia 2024 r. uczelnia wydała skarżącej zaświadczenie o zakończeniu toku studiów, przystąpieniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego w dniu 27 marca 2024 r. oraz uzyskania tytułu zawodowego magistra psychologii. 5. Wiadomością e-mail z 23 maja 2024 r. koordynator do spraw studenckich praktyk zawodowych poinformował skarżącą, że dysponuje kompletem ocen skarżącej i przygotowuje suplement do dyplomu, który zostanie przedłożony rektorowi uczelni do podpisu. 6. Pismem z 13 czerwca 2024 r. specjalista do spraw obsługi studenta uczelni poinformował skarżącą, że dyplom ukończenia studiów i suplement do tego dyplomu został przygotowany przez Dział Dyplomowania uczelni i przekazany do podpisu władzom uczelni. 7. Pismem z 27 czerwca 2024 r. skarżąca złożyła do uczelni ponaglenie, wskazując na naruszenie odnośnie do niej art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, ze zm.) i jednocześnie żądając wydania jej dyplomu ukończenia studiów wraz suplementem w ciągu pięciu dni od otrzymania tego pisma. W piśmie tym skarżąca wskazała, że sprawę przedstawi Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz zainicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym. 8. Pismem z 23 sierpnia 2024 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność uczelni – za jej pośrednictwem – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 9. W dniu 27 grudnia 2024 r. uczelnia wydała skarżącej kartę przebiegu studiów, obejmującą sto dwadzieścia dwa przedmioty. 10. Postanowieniem z 27 grudnia 2024 r. uczelnia odmówiła wydania skarżącej karty przebiegu studiów w zakresie dwóch przedmiotów z roku V (semestru IX), tj. "Praca z grupą – ćwiczenia" oraz "Psychologia pozytywna – wykład" z uwagi na brak potwierdzenia udziału w zaliczeniu oraz brak oceny w uczelnianych systemach teleinformatycznych. 11. Wiadomością e-mail z 5 stycznia 2025 r. wykładowca uczelni poinformował pełnomocnika skarżącej, że "[w]szystkie oceny Pani studentka N. K. są uaktualnione w systemie". 12. Ponadto w okresie od 5 czerwca 2024 r. do 20 sierpnia 2024 r. skarżąca prowadziła korespondencję e-mailową z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, do którego zwróciła się o interwencję w jej sprawie. W wiadomości e-mail z 17 lipca 2024 r. radca Wydziału Nadzoru Uczelni Niepublicznych Departamentu Organizacji Uczelni, Kształcenia i Spraw Studenckich Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformował skarżącą, że w przedłożonych wyjaśnieniach władze uczelni wskazały, iż pozytywnie zweryfikowano przebieg studiów skarżącej i przygotowano do podpisu dyplom ukończenia studiów wraz z suplementem do niego. III Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a skonkretyzowane m.in. w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) oraz art. 3 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w tym w zakresie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. 2. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że dopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi w przedmiocie bezczynności uczelni w sprawie wydania dyplomu ukończenia studiów magisterskich oraz suplementu do dyplomu. Po pierwsze bowiem – stosownie do art. 48 a contrario ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, ze zm.; dalej: p.s.w.n.) przy prowadzeniu różnego rodzaju postępowań prowadzonych przez organy uczelniane bądź przez ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) z wyjątkiem art. 35-37, art. 79a oraz art. 96a-96n k.p.a., których nie stosuje się do postępowań w sprawach określonych w art. 16 ust. 6, art. 37 ust. 7, art. 41 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 7 i art. 47 pkt 1 p.s.w.n. (tak też np.: prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 3 listopada 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 170/20, Legalis; J. Roszkiewicz, [w:] W. Białogłowski, A. Bocheńska, P. Dańczak, P. Iżycki, A. Jakubowski, K. Kaleta, Ł. Kierznowski, T. Kocoł, J. Kosowski, A. Leszczyński, P. Pokorny, J. Roszkiewicz, M. Salamonowicz, P. Sitniewski, P. Sobotko, P. Waszkiewicz, K. Żywolewska, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, Warszawa 2023, s. 147 i 148). Po drugie – ustawodawca wprost określił w art. 77 ust. 4 p.s.w.n. postępowanie o nadanie tytułu zawodowego jako postępowanie administracyjne; ergo – sprawa dotycząca wydania dyplomu ukończenia studiów wyższych wraz z suplementem do tego dyplomu ma charakter sprawy administracyjnej. Po trzecie – w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznano dopuszczalność kontroli decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy wydania dyplomu ukończenia studiów wyższych (zob. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 348/19, Legalis oraz wyrok NSA z 28 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 3896/21, Legalis). A fortiori dopuszczalna jest zatem kontrola przez sąd bezczynności uczelni w sprawie dotyczącej wydania dyplomu ukończenia studiów. 3. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu na zasadzie art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżąca pismem z 27 czerwca 2023 r. wniosła ponaglenie w przedmiocie niewydania jej w terminie określonym w art. 77 ust. 2 p.s.w.n. dyplomu ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu. W tym stanie rzeczy przesłanka formalna warunkująca dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność uczelni wobec skarżącej została spełniona. 4. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest zasadna. 5. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do bezczynności uczelni, a wniosek jej zarządcy o oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności oraz zobowiązania do załatwienia sprawy nie ma usprawiedliwionych podstaw. 5.1. Sąd wyjaśnia, że z bezczynnością organu administracji publicznej (w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., czyli in casu także uczelni wyższej) mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. albo przepisie szczególnym, jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji albo innego prawem przepisanego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest więc wyjaśnienie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie sprawy na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie – czy organ uczynił to w przepisanym terminie, a dalej – czy ewentualne jego opóźnienie jest usprawiedliwione. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W myśl art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. 5.2. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego – w sposób niebudzący wątpliwości – wynika, że uczelnia znacznie przekroczyła określony w art. 77 ust. 2 p.s.w.n. (który jest przepisem, o którym mowa w art. 35 § 4 k.p.a.) termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego przedłożonych Sądowi oraz dowodów dopuszczonych przez Sąd na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. pokazują, że po przeprowadzeniu egzaminu dyplomowego magisterskiego w dniu 27 marca 2024 r. uczelnia wbrew wyraźnej dyspozycji art. 77 ust. 2 p.s.w.n. w przepisanym terminie nie wydała skarżącej dyplomu ukończenia studiów wraz z suplementem do tego dokumentu ani też rektor uczelni (ewentualnie – zarządca) nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie wydania rzeczonego dyplomu. Co dodatkowo należy odnotować, uczelnia najpierw oświadczała wobec skarżącej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, że skarżąca spełniła wszystkie prawem określone warunki do wydania jej dyplomu ukończenia studiów, a także wydała urzędowe zaświadczenie, iż skarżąca zrealizowała program studiów wyższych i uzyskała tytuł zawodowy magistra; nadto upoważnieni pracownicy uczelni zapewniali skarżącą, że dokumenty dyplomu i suplementu do niego oczekują na podpis rektora uczelni. Podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność prowadzenia przez prokuraturę postępowania wobec byłego rektora uczelni jest irrelewantna w tym sensie, że w świetle art. 77 ust. 2 p.s.w.n. uczelnia ma obowiązek wydania dyplomu ukończenia studiów, jeżeli student spełnił kumulatywnie przesłanki z art. 76 ust. 1 i 7 p.s.w.n.; natomiast w sytuacji, w której przesłanki z art. 76 ust. 1 p.s.w.n. nie zostały spełnione przez studenta (niezależnie od przyczyny faktycznej), rektor uczelni obowiązany jest wydać decyzję administracyjną w trybie art. 23 ust. 4 p.s.w.n., której przedmiotem będzie odmowa wydania dyplomu. Innymi słowy, w sprawie wydania dyplomu ukończenia studiów nie jest dopuszczalne "milczenie" przez uczelnię wyższą, zwłaszcza gdy student powołuje się na upływ terminu, o którym mowa w art. 77 ust. 2 p.s.w.n. Nadto należy zwrócić uwagę, że art. 77 ust. 4 p.s.w.n. przewiduje dwa administracyjne tryby nadzwyczajne, których celem jest weryfikacja nadania zgodnie z prawem tytułu zawodowego, tj.: wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie nadania tytułu zawodowego (pkt 1) oraz stwierdzenie nieważności dyplomu (pkt 2). 5.3. W ocenie Sądu niniejszej sprawie mamy całkowite zlekceważenie przez uczelnię wszelkich zasad proceduralnych, a mianowicie: – niezałatwienie sprawy skarżącej w terminie określonym w art. 77 ust. 2 p.s.w.n.; – do wniesienia rozpatrywanej skargi na bezczynność nieinformowanie skarżącej o rzeczywistym stanie sprawy; – brak reakcji na ponaglenie wystosowane przez skarżącą. Jest to sytuacja niedopuszczalna, albowiem godzi w zasadę legalizmu (art. 6 k.p.a.). 5.4. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że uczelnia dopuściła się bezczynności wobec skarżącej. Wziąwszy zaś pod uwagę: a) czas, który upłynął od terminu, w którym sprawa skarżącej powinna była zostać załatwiona (ukończenie studiów w rozumieniu art. 76 ust. 5 p.s.w.n. według zaświadczenia wydanego przez uczelnię nastąpiło 27 marca 2024 r., a więc najpóźniej 26 kwietnia 2024 r. powinien zostać wydany dyplom zgodnie z art. 77 ust. 2 p.s.w.n., ewentualnie – decyzja o odmowie wydania dyplomu), b) kierowane do skarżącej i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wymijające informacje uczelni odnośnie do powodów niewydania dyplomu w ustawowym terminie, c) brak jakiejkolwiek reakcji uczelni w formie prawem przepisanej na ponaglenie skarżącej ani tym bardziej na wniesioną przez skarżącą skargę do sądu administracyjnego – Sąd uznaje, że bezczynność uczelni w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd zauważa przy tym – co trzeba podkreślić w świetle przedłożonego Sądowi materiału procesowego – że stwierdzona bezczynność wynikała wyłącznie z postawy uczelni oraz że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczyniła się skarżąca. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, iż naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 2 września 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 662/20, Legalis oraz prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wa 183/23, jeszcze niepubl.). Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na jakiekolwiek załatwienie jej sprawy – przy jednoczesnym de facto "milczeniu" uczelni wobec skarżącej – jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie uczelni zasługuje na całkowitą dezaprobatę, zwłaszcza że w ogóle nie udowodniła (nie wykazała) ona, jakoby skarżąca miała jakikolwiek związek z prowadzonym postępowaniem prokuratorskim wobec byłego rektora uczelni, a tym bardziej, izby wobec samej skarżącej prowadzone było jakiekolwiek postępowanie na gruncie prawa karnego. 5.5. W związku z powyższym należało orzec: – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a – jak w punkcie 1 sentencji; – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – jak w punkcie 2 sentencji. 6. W tym stanie rzeczy uczelnia – po zwrocie akt postępowania wraz z odpisem prawomocnego wyroku – załatwi sprawę skarżącej, tj. albo wyda jej dyplom ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu (jeżeli skarżąca spełniła przesłanki z art. 76 ust. 1 i 7 p.s.w.n.), albo decyzję o odmowie wydania dyplomu (jeżeli skarżąca nie spełniła przesłanek z art. 76 ust. 1 i 7 p.s.w.n.). Termin czternastu dni jest przy tym – zdaniem Sądu – optymalny; ma mieć również charakter dyscyplinujący, wziąwszy bowiem pod uwagę to, że uczelnia po prostu nie przejawiała woli załatwienia sprawy od 27 marca 2024 r. w jakikolwiek prawem przepisany sposób. Nie ma przy tym żadnych uzasadnionych podstaw, aby uczelni zakreślić dłuższy termin. W związku z powyższym należało orzec – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – jak w punkcie 3 sentencji. 7. Sąd uznaje za zasadne wymierzyć uczelni grzywnę w wysokości 5000 zł, albowiem jest to kwota administracyjnej kary pieniężnej, którą – na zasadzie art. 431 ust. 1 pkt 3 p.s.w.n. minister właściwy do spraw nauki i szkolnictwa wyższego może nałożyć na uczelnię wyższą za niewydanie dyplomu ukończenia studiów w terminie określonym w art. 77 ust. 2 p.s.w.n. W związku z powyższym należało orzec – na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – jak w punkcie 4 sentencji. 8. Sąd uznaje także za zasadne przyznać skarżącej sumę pieniężną w kwocie 9000,00 zł, albowiem w istocie będzie ona adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wyżej postawy uczelni wobec skarżącej). W ocenie Sądu zasądzona kwota: – po pierwsze – zadośćuczyni skarżącej za bezczynność uczelni oraz naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; – po drugie – będzie stanowiła sankcję dla uczelni za jej niedopuszczalny sposób zajęcia się sprawą, a ściślej – zlekceważenie obowiązku z art. 77 ust. 2 p.s.w.n. oraz ponaglenia złożonego przez skarżącą; – po trzecie – jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na bezczynność, tj. zwalczania bezczynności uczelni oraz jej zdyscyplinowania. Przyznając skarżącej wskazaną wyżej sumę pieniężną – zdaniem Sądu – należy zwrócić uwagę również na kolejną wartość, jaką jest godność człowieka. Bezczynność organu czy przewlekłość postępowania może rodzić konsekwencje nie dające się pogodzić z zasadą wyrażoną w art. 30 Konstytucji. Sąd, przyznając skarżącej sumę pieniężną (niższą od wnioskowanej przez nią w piśmie procesowym jej pełnomocnika), stwierdza, że jakkolwiek ustawodawca w rozwiązaniach przyjętych w p.p.s.a. nie zdecydował się na wprowadzenie zasady obligatoryjnego zasądzania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi, tak jak to uczynił w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725), to jednak nie może budzić wątpliwości, iż negatywne odczucia strony związane z bezczynnością organu albo przewlekłym prowadzeniem postępowania są szczególnie dotkliwe w sytuacji, gdy bezczynność albo przewlekłość przybiera postać kwalifikowaną. Pogląd ten koreluje z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (zob. np. wyroki z: 10 listopada 2004 r., nr 64890/01, Apicella przeciwko Włochom oraz 23 stycznia 2007 r., nr 59738/00, Jagiełło przeciwko Polsce) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok 11 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 442/18, Legalis), według których – po pierwsze – istnieje silne domniemanie, iż nadmiernie długie postępowanie powoduje szkodę moralną i domniemanie to może być obalone tylko przy należytym uzasadnieniu takiego stanowiska przez sąd krajowy, a po drugie – konieczne jest zapewnienie stronie z tego tytułu słusznej rekompensaty. W związku z powyższym należało orzec – na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – jak w punkcie 5 sentencji. 9. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w punkcie 6 sentencji wynika z art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.) i obejmuje 597 zł, na którą to kwotę składają się: wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło