VII SAB/Wa 19/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi Ł. Ć. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych I. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych do wydania aktu w wyniku rozpoznania wniosku Ł. Ć. z dnia [...] grudnia 2012r. w przedmiocie udostępnienia danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; II. stwierdza że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz Ł. Ć. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej przez Ł. Ć. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych polegająca na nie rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji o właścicielu pojazdu. Skarżący zarzucił organowi, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie jego wniosku winno zapaść w drodze decyzji. Organ rozpoznając wniosek przekroczył ustawowe terminy, do których zachowania był zobowiązany zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podał następujący stan faktyczny sprawy. W dniu [...] listopada 2012 r. za pośrednictwem platformy [...], skarżący złożył wniosek o udostępnienie z centralnej ewidencji pojazdów danych właściciela pojazdu o nr rej. [...]. Za pośrednictwem [...] odpowiedź na wniosek została przesłana do wnioskodawcy [...] listopada 2012r., w której przekazano dane osobowe - imię i nazwisko obecnego właściciela pojazdu. W dniu [...] stycznia 2013 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych wpłynęło, oznaczone datą [...] grudnia 2012r., skierowane przez skarżącego, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poprzez uzupełnienie danych właściciela pojazdu, o dane adresowe. W dniu [...] stycznia 2013 r. organ wysłał odpowiedź na wniosek skarżącego, informując, że uzasadnienie pozyskania danych, przedstawione przez skarżącego jest zdaniem organu niewystarczające oraz, że sprawę ze względu na podejrzenie popełnienia przestępstwa należałoby zgłosić Policji. Organ podał ponadto, iż ustawa Prawo o ruchu drogowym, która reguluje kwestie związane z udostępnianiem danych i informacji, zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów i centralnej ewidencji kierowców wyraźnie wskazuje w art. 80c krąg podmiotów oraz zasady, zgodnie z którymi tym wskazanym podmiotom udostępniane są dane lub informacje z centralnej ewidencji pojazdów. Ust. 4 przywołanego artykułu przewiduje udostępnianie danych podmiotom niewskazanym w ust. 1-3, w tym osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadąjącym osobowości prawnej, jeżeli wykażą swój uzasadniony interes. Zgodnie z treścią przytoczonego artykułu to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia potrzeby pozyskania danych z ewidencji. Konstrukcja przepisu wyraźnie wskazuje, że organ może, ale nie musi po zapoznaniu się z uzasadnieniem strony, wskazującym istnienie interesu w pozyskaniu danych, biorąc pod uwagę całokształt danej sprawy, udostępnić dane lub wydać decyzję odmowną. W przedmiotowej sprawie udostępniono dane osobowe nowego właściciela pojazdu oraz wysłano pismo z informacją o możliwości podjęcia przez wnioskodawcę pewnych kroków prawnych w sprawie, w której istniało prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego (jak wskazał sam skarżący doszło do podrobienia jego podpisu na dokumencie, którym była umowa kupna - sprzedaży pojazdu). Fakultatywność udostępnienia danych wynikająca z przedstawionego przepisu oznacza, iż po wykazaniu uzasadnionego interesu przez wnioskodawcę Minister może, ale nie musi, udostępniać żądane dane i informacje. Nie oznacza to jednak zupełnej dowolności przy ocenie wniosku. Minister bowiem nie będzie miał wątpliwości w kwestii udostępnienia określonych danych, jeżeli uzasadnienie wniosku nie będzie budziło żadnych wątpliwości, okoliczności opisane we wniosku zostaną poparte właściwymi dokumentami, a w konsekwencji nie będzie żadnych wątpliwości w zakresie właściwej ochrony danych osobowych osób, do których ochrony Minister jako administrator danych zgromadzonych w CEP jest obowiązany. Odpowiedź organu z dnia [...] stycznia 2013 r. nie zawierała ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, nie była decyzją administracyjną, gdyż Minister nie chciał na tym etapie postępowania przesądzać ostatecznie o udostępnieniu lub nie wnioskowanych danych. Biorąc powyższe pod uwagę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W przedmiotowej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi na bezczynność, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Zgodnie z art. 149 ustawy ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (w brzmieniu przepisu obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, iż Minister Spraw Wewnętrznych w podpowiedzi na wniosek skarżącego pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. działając w oparciu o art. 80 c ust 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyjaśnił, iż nie stwierdził spełnienia przez wnioskodawcę uzasadnionego interesu w pozyskaniu danych, informując jednocześnie, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy jest policja. Zgodnie z powołanym art. 80 c ust 4 Prawa o ruchu drogowym minister właściwy do spraw wewnętrznych może udostępnić dane lub informacje zgromadzone w ewidencji innym podmiotom niż wymienione w ust. 1-3, w tym osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, jeżeli wykażą swój uzasadniony interes. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu organu, iż dopuszczalne było w niniejszej sprawie rozstrzygniecie sprawy w sposób negatywny poprzez wydanie pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 10 października 2003 r., sygn. akt II SAB 4/03 (LEX nr 149475), w którym stwierdzono, iż przepisy art. 80c ust. 4 ustawy o ruchu drogowym, wskazując na możliwość udostępnienia danych nie określają takiej formy. Zwrot "dane można udostępnić" wskazuje jednak, że w przypadku ich udostępnienia mamy do czynienia z czynnością materialno-techniczną. Nie następuje ona w trybie zaświadczeniowym, wynikającym z art. 217 i n. Takiego potwierdzenia danych z ewidencji nie wymaga żaden przepis prawa, nie zobowiązuje on bowiem organu do wydania zaświadczenia, a podstawą wniosku strony ubiegającej się o informację jest przepis szczególny art. 80c ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Również żaden z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926), a do udzielenia przedmiotowej informacji stosuje się zasady tej ustawy, nie upoważnia administratora danych do prowadzenia postępowania w trybie zaświadczeniowym. O ile jednak udzielenie takiej informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o tyle odmowa jej udostępnienia powinna zapaść w formie decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał bowiem, że formą odmowy dokonania czynności materialno-technicznych jest decyzja, np. wyrok NSA z 25 lutego 1983 r., II SA 2083/82, ONSA 1983 r. nr 1, poz. 14, czy wyrok z 14 czerwca 1983 r., SAB Wr 6/83. Stanowisko takie zajmował również Sąd Najwyższy - por. uchwała SN Izba Cywilna i Administracyjna z 5 lutego 1988 r., III AZP 1/88, OSPiKA 1989 r. nr 3, poz. 59, w szczególności s. 134-135. Sąd oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w kpa, bezczynność organu, nie nosi cech rażącego naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.