VII SAB/Wa 1948/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Jarecka Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko asesor WSA Marcin Maszczyński (spr.). po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. w przedmiocie bezczynności Uczelni [...] z siedzibą w W. w sprawie wydania karty przebiegu studiów postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić K. L. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 24 czerwca 2025 r. pod pozycją 23435. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia 23 czerwca 2025 r., K. L. (dalej: "skarżąca") złożyła skargę na bezczynność Uczelni [...] z siedzibą w W[...] (dalej: "Uczelnia" lub "organ") w sprawie wydania karty przebiegu studiów. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wskutek bezczynności Uczelni naruszono: 1) § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2787) w zakresie jakim stanowi, że odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Odpisy lub wydruki wydaje się w zakresie, w jakim dotyczą wnioskodawcy; 2) art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") w zakresie jakim organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 3) art. 8 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; 4) art. 12 w zakresie w jakim organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stawiając powyższe zarzuty wniosła o: 1) zobowiązanie Uczelni do załatwienia wniosku o wydanie karty przebiegu studiów w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie, że Uczelnia dopuściła się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie karty przebiegu studiów; 3) stwierdzenie, że bezczynność Uczelni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) przyznanie od Uczelni na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł; 5) zasądzenie od Uczelni na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi z dnia 14 lipca 2025 r. na skargę Uczelnia wniosła o odrzucenie skargi albowiem nie została ona poprzedzona ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a., ewentualnie – w przypadku gdyby Sąd skargi nie odrzucił – o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Natomiast przepis art. 52 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1) oraz że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). W orzecznictwie NSA podnosi się, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia (poprzednio - zażalenia) przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie, które jest w tej kwestii jednolite, dla dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, istotne jest jedynie wyczerpanie tego trybu przez stronę, tj. wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne ponaglenie/zażalenie do organu wyższego stopnia. Nie ma znaczenia sposób rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia/ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., w szczególności zaś to, czy zostało ono uwzględnione, a nawet to, czy organ wyższego stopnia wypowie się w sprawie (zob. np. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2020 r. II GSK 1502/19). Mając na uwadze ww. przepisy oraz stanowisko orzecznictwa, należy stwierdzić, że do skutecznego wniesienia skargi w zakresie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ niezbędne jest uprzednie złożenie ponaglenia w tym zakresie, rozumiane jako środek zaskarżenia wymieniony w art. 52 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie warunek ten jest spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu wyższego stopnia, do którego kierowane jest ponaglenie. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przedkładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że w niniejszej sprawie do organu nie wpłynęło ponaglenie dotyczące bezczynności w sprawie wydania karty przebiegu studiów. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na przestrzeni kilkunastu miesięcy poprzedzających wydanie skarżącej karty przebiegu studiów, kierowała ona do organu liczne e-maile, w których z jednej strony próbowała uzyskać informację kiedy zostanie jej doręczona przedmiotowa karta, a z drugiej strony wskazywała na negatywne konsekwencje, które ją dotknęły, z uwagi na niewydanie jej tej karty. Sąd dostrzega przy tym, że na powyższe e-maile Uczelnia odpowiadała zdawkowo, kierując przy tym do skarżącej "zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia". Z akt spawy wynika ponadto, że złożony mailowo w dniu 24 kwietnia 2024 r. pierwotny wniosek, skarżąca następnie ponowiła – pismami z dnia 9 października 2024 r. i z dnia 11 kwietnia 2025 r., wskazując przy tym w ostatnim piśmie podstawę prawną swojego żądania – m.in. "Ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85 z późn.zm.). Sąd zauważa przy tym jednak, co jest kluczowe w tej sprawie, że z tego pisma (jak i poprzednich) nie wynika, aby stanowiły one ponaglenie Uczelni w rozpatrzeniu uprzednio złożonego wniosku. W ocenie Sądu, rozpoznającego skargę w składzie trzyosobowym, powyższe pisma należy potraktować jako kolejne (nowe) wnioski a nie jako ponaglenie, które jak już wyżej wspomniano, jest niezbędnym wymogiem formalnym, po którego złożeniu można dopiero zainicjować skargę do sądu administracyjnego związaną z przewlekłością lub bezczynnością organu. Reasumując, przed wniesieniem przedmiotowej skargi, strona skarżąca powinna była wyczerpać tryb przewidziany w art. 37 § 1 i § 3 k.p.a., czego, jak wynika z powyższej analizy, nie uczyniła. Niezłożenie takiego ponaglenia przed wniesieniem skargi skutkuje jej odrzuceniem, albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego, jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, dlatego Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.