II GSK 1502/19

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-17

Skład orzekający: Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli strona nie poprzedziła jej ponagleniem wniesionym w formie przewidzianej przepisami prawa?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co w przypadku skargi na bezczynność oznacza konieczność wcześniejszego wniesienia ponaglenia. Ponaglenie musi być wniesione w formie przewidzianej przepisami prawa (pisemnie, elektronicznie przez ePUAP, ustnie do protokołu), a zwykła korespondencja mailowa nie spełnia tych wymogów. Niewniesienie ponaglenia w prawidłowej formie skutkuje odrzuceniem skargi na bezczynność.
Stan faktyczny
Strona J.O. wniosła skargę na bezczynność Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie wniosku o wpis na listę radców prawnych. Sąd pierwszej instancji (WSA w Warszawie) odrzucił skargę, uznając, że strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, ponieważ nie wniosła ponaglenia w formie przewidzianej przepisami prawa, a jedynie wysłała wiadomość e-mail. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących wyczerpania środków zaskarżenia oraz formy składania pism.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi kasacyjnej J.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2019 r. sygn. akt VI SAB/Wa 45/19 w sprawie ze skargi J.O. na bezczynność Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie wniosku o wpis na listę radców prawnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną postanowieniem z 6 września 2019 r., sygn. akt VI SAB/Wa 45/19, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę J.O. na bezczynność Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie wniosku o wpis na listę radców prawnych. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: J.O. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie wniosku o wpisanie skarżącej na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w Z. W skardze i jej uzasadnieniu podniosła szereg zarzutów naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2069 ze zm., dalej cyt. jako: k.p.a.) regulujących terminy załatwiania spraw. W odpowiedzi na skargę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wniosło o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia warunkujących dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to jest niepoprzedzenie skargi ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Uzasadniając odrzucenie skargi J.O. sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. tj. nie wniosła ponaglenia zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wnosząc skargę na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu administracji strona obowiązana jest wykazać, że skorzystała z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. W ocenie sądu warunku tego nie spełnia wystosowanie przez skarżącą korespondencji mailowej, bowiem takiej formy wniesienia podania/wniosku nie przewiduje art. 63 § 1 k.p.a. W tych okolicznościach WSA stwierdził, że niewyczerpanie przez skarżącą środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, w tym przypadku – niewniesienie ponaglenia – czyni skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. J.O. w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia w całości, rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania i jej uwzględnienie; ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a w każdym przypadku zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: 1. błędną wykładnię art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2115 ze zm.; dalej cyt. jako: ustawa o radcach prawnych), a wskutek tej błędnej wykładni – niewłaściwym jego zastosowaniu, polegającym na niczym nieuzasadnionym przyjęciu, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia (tj. ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a.) w sytuacji, gdy jedynym środkiem przewidzianym w tym konkretnym przepisie, będącym niewątpliwie lex specialis w stosunku do odpowiednio tylko stosowanych na gruncie ustawy o radcach prawnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jest skarga do sądu administracyjnego; 2. błędną wykładnię art. 60 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1495 ze zm.; dalej cyt. jako: k.c.) w związku z art. 63 k.p.a. i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca w sposób dostateczny i zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami złożyła oświadczenie woli w postaci elektronicznej, tj. wezwała Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych do usunięcia naruszenia prawa i podjęcia uchwały na najbliższym posiedzeniu; II. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: 1. art. 149 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych mimo wykazania, że organ nie załatwił sprawy w terminie, o którym mowa w art. 35 k.p.a., nie informował ani O przyczynach zwłoki ani o nowym terminie sprawy, a postępowanie prowadził i prowadzi dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy; 2. art. 3 § 1 pkt 8 i art. 52 p.p.s.a. przez niczym nieuzasadnione przyjęcie, że wniesione przez skarżącą w dniu 12 czerwca 2019 r. w formie dokumentu elektronicznego podanie nie jest wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa czy ponagleniem w sytuacji, gdy jego treść nie pozostawia wątpliwości co do jej intencji; 3. art. 3 § 1 pkt 8 i art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 31 ust. 3 ustawy o radcach prawnych oraz art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. przez nieuwzględnienie bezczynności organu prowadzącego postępowanie wpisowe w sposób przewlekły; 4. art. 3 § 1 pkt 8 i art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a. polegające na niewłaściwej kontroli legalności działalności organu samorządu zawodowego i niezastosowaniu środków określonych w ustawie, mimo że postępowanie prowadzone było i jest z naruszeniem zasad ogólnych postępowania. Zdaniem skarżącej zarzucone naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w przypadku ich dostrzeżenia sąd stwierdziłby przewlekłość i zobowiązał organ samorządu zawodowego do podjęcia uchwały w określonym terminie, dając tym samym skarżącej gwarancję rozpoznania wniosku o wpis na listę radców prawnych bez nieuzasadnionej zwłoki. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślono, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie termin załatwienia sprawy wpisu na listę radców prawnych określa art. 31 ust. 3 ustawy o radcach prawnych i przekroczenie tego terminu oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Ponadto w ocenie skarżącej nieuprawnione było przyjęcie przez sąd, że skarżąca nie wystosowała ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a., bowiem treść oświadczenia woli z 12 czerwca 2019 r. nie pozostawia wątpliwości, że stanowi ono wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Prezydium KRRP nie udzieliło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Za nieuzasadnione należy uznać podniesione w pkt I ppkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak również powiązane z nimi zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt II ppkt 1-4). Ich komplementarny charakter uzasadniał ich łączne rozpoznanie, na co zresztą zwracała uwagę sama skarżąca kasacyjnie wskazując, że "w niniejszej sprawie istotą sporu pozostaje kwestia interpretacji przepisów prawa materialnego, zaś sformułowane zarzuty procesowe w istocie korelują z zarzutami naruszenia prawa materialnego" (str. 3 skargi kasacyjnej). W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, tzn. powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Także formułując zarzut naruszenia prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. wyroki NSA: z 16 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 861/10, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18). Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. W ten sposób realizowany jest obowiązek, nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. o sygn. akt I OPS 10/09 oraz wyrok NSA z 9 listopada 2011 r. o sygn. akt II FSK 776/10). Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych ale i ich uzasadnienie. Przytoczenie powyższych uwag natury ogólnej było konieczne wobec stwierdzonych przez NSA wad rozpatrywanej skargi kasacyjnej, tak w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Przede wszystkim należy uznać, że sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 31 ust. 3 ustawy o radcach prawnych w sposób, jaki zarzucono w skardze kasacyjnej (pkt I.1 oraz pkt II.3 petitum skargi kasacyjnej), bowiem WSA odrzucając skargę na bezczynność z powodów formalnych ani nie dokonywał wykładni tego przepisu, ani też przepis ten nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepis ten przewiduje, że "W wypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie 30 dni od złożenia wniosku o wpis, lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 30 dni od doręczenia odwołania, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego". Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, przepis ten nie stanowi lex specialis w stosunku do wynikających z k.p.a. wymogów formalnych dotyczących zaskarżania bezczynności i przewlekłości. Prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że przesłanki dopuszczalności wniesienia skargi w tej sprawie kształtuje treść art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. oraz w zw. z art. 37 § 1 k.p.a., które obligowały skarżącą do poprzedzenia skargi do sądu wniesieniem ponaglenia do organu. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłość postępowania, takim środkiem zaskarżenia jest – po 1 czerwca 2017 r. – ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Z treści przywołanych przepisów jasno wynika, że dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Warunek ten dotyczy zarówno skargi na bezczynność, jak i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., obowiązującego od 1 czerwca 2017 r., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność (zob. np. wyrok NSA z 29 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2012/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Także i w poprzednim stanie prawnym w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmowano, że wniesienie skargi w przedmiocie bezczynności lub przewlekłości nie jest ograniczone żadnym terminem, ale musiało być poprzedzone zażaleniem (por. System Prawa Administracyjnego, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Tom 10, wyd. C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2014, s. 316). Wobec powyższego należy przyjąć, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia (poprzednio – zażalenia) przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie, które jest w tej kwestii jednolite, dla dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, istotne jest jedynie wyczerpanie tego trybu przez stronę, tj. wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne ponaglenie/zażalenie do organu wyższego stopnia. Nie ma znaczenia sposób rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia/ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., w szczególności zaś to, czy zostało ono uwzględnione, a nawet to, czy organ wyższego stopnia wypowie się w sprawie (np. wyrok NSA z 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 512/17). Nie jest zasadny także drugi z podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. zarzut naruszenia art. 60 k.c. w związku z art. 63 k.p.a. i powiązane z nim zarzuty procesowe (punkty I.2 i II.2 petitum skargi kasacyjnej). Art. 60 k.c. przewiduje, że "Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli)". Przepis art. 63 k.p.a. natomiast reguluje wymogi podania wskazując m.in. w § 1, że "Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne". Ze skargi kasacyjnej nie wynika, na czym zdaniem skarżącej kasacyjnie miałoby polegać naruszenie tych przepisów przez sąd. Skarżąca kasacyjnie ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że "w sposób dostateczny i zgodny z obowiązującymi przepisami złożyła oświadczenie woli w postaci elektronicznej, tj. wezwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej Radców Prawnych do usunięcia naruszenia prawa i podjęcia uchwały na najbliższym posiedzeniu". Należy uznać, że sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 60 k.c., przepis ten nie był bowiem przedmiotem wykładni przez sąd w rozpoznawanej sprawie. Przepis ten nie był też i nie mógł być w tej sprawie zastosowany. Odnosząc się zaś do zasadności zarzutu naruszenia art. 63 k.p.a. należy zgodzić się z oceną sądu pierwszej instancji, że dołączony do skargi wydruk wiadomości e-mail z 12 czerwca 2019 r., wysłanej przez skarżącą na adres organu, nie stanowi ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Treść tej wiadomości wskazuje, że skarżąca wezwała organ do wykonania prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 20 grudnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1684/18, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Treść tego maila dotyczyła wniesienia skargi na niewykonanie wyroku, nie zarzucała natomiast bezczynności lub przewlekłości. Przede wszystkim zaś, jak trafnie podniósł sąd pierwszej instancji, wskazanej wiadomości mailowej nie można uznać za ponaglenie, bowiem takiej formy nie przewidują przepisy prawa jako właściwej do kierowania wobec organów administracji żądań wywołujących skutki prawne. Z kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że ponaglenie można wnieść wyłącznie w sposób właściwy dla podania, a więc korzystając z przewidzianych przepisami prawa możliwości, tak co do formy, jak i sposobu złożenia. W myśl art. 63 § 1 k.p.a. można to uczynić w formie pisemnej, w tym w postaci dokumentu elektronicznego, zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a., bądź ustnej do protokołu. Z kolei zawierające podanie pismo może zostać złożone osobiście bądź przesłane tradycyjnie lub telegraficznie, telefaksem, bądź też z wykorzystaniem innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 700) lub nośnika elektronicznego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Skarżąca z żadnej z tych możliwości nie skorzystała, ograniczając się do nieprzewidzianej przez k.p.a. formy "zwykłej" korespondencji mailowej, nie wniesionej za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej utworzonej na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art.149 p.p.s.a. (pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej). Wskazać należy, że art.149 p.p.s.a. dzieli się na dalsze jednostki redakcyjne. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Jak już wyżej wskazano, warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżąca miała na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (np. wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12). W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że doszło do naruszenia art. 149 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania pomimo wykazania, że organ nie załatwił sprawy w terminie o którym mowa w art. 35 k.p.a. Skoro bowiem wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wymogiem formalnym umożliwiającym wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, a w tej sprawie skarżąca tego wymogu nie spełniła, gdyż wiadomości mailowej z 12 czerwca 2019 r. nie można zakwalifikować jako ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a., za zasadne należało uznać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w pkt II ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed sądem pierwszej instancji. Przez "wpływ" należy zaś rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu środka prawnego, a wydanym w sprawie orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 17 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2486/18). Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny (por. np. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11). Odnosząc powyższe wymogi do postawionych zarzutów procesowych należy stwierdzić, że w rozpoznawanej skardze kasacyjnej w ogóle ich nie uzasadniono, co nie pozwala na ustalenie, na czym w istocie miało polegać zarzucane uchybienie tym przepisom przez sąd pierwszej instancji. Skarżąca kasacyjnie zarzuca sądowi naruszenie art. 3 § 1 pkt 8 i art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a. przez "niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu samorządu zawodowego i niezastosowaniu środków określonych w ustawie mimo, że postępowanie prowadzone było i jest z naruszeniem zasad ogólnych postępowania", nie precyzuje jednak w czym upatruje naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu podjęcie polemiki ze skarżącą kasacyjnie w tym zakresie. Wprawdzie w skardze kasacyjnej podniesiono, że "zarzucone naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w przypadku ich dostrzeżenia sąd stwierdziłby przewlekłość i zobowiązał organ samorządu zawodowego do podjęcia uchwały w określonym terminie, dając tym samym skarżącej gwarancję rozpoznania wniosku o wpis na listę radców prawnych bez nieuzasadnionej zwłoki", jednakże w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie rozwinięto tego wątku, a w szczególności nie wykazano, jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Tak sformułowane zarzuty nie mogły przynieść oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie rezultatu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Z tego powodu orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło