VII SAB/Wa 2/19

WyrokWSA w Warszawie2019-04-26

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Tomasz Janeczko, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o podjęcie niezbędnych czynności związanych z przywróceniem zjazdu publicznego, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ organ w pierwszej fazie postępowania zwlekał z podjęciem czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Jednakże, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ podejmował czynności wyjaśniające po wydaniu postanowienia przez SKO, a czynności te nie miały charakteru pozornego. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie, stwierdził przewlekłość postępowania, ale oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o podjęcie działań w związku z rozebraniem fragmentu drogi dojazdowej, uniemożliwiającym korzystanie z wybudowanych zjazdów. Organ (ZDM działający w imieniu Prezydenta Miasta) przez kilka miesięcy nie podejmował konkretnych działań, co skutkowało złożeniem ponaglenia przez stronę. Po ponagleniu organ zaczął podejmować czynności wyjaśniające, w tym zwracał się do innych jednostek o informacje. Skarżąca domagała się stwierdzenia przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa i przyznania odszkodowania. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując, że wniosek skarżącej ma charakter cywilnoprawny.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania, stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałej części skargę oddalił i zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...]sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania I. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku [...]sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt do organu; II. stwierdza, że w tej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...]; III. stwierdza, iż przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałej części skargę oddala; V. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] zezwoliło [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na lokalizację dwóch zjazdów publicznych usytuowanych w pasie drogowym ul. M. na dz. ew. nr [...], [...] z obrębu [...], na teren działki ew. nr [...] z obrębu [...], na której projektowany jest budynek biurowy oraz budynek magazynowy. W dniu 24 stycznia 2018 r. do działającego w imieniu Prezydenta [...] Zarządu Dróg Miejskich w [...] (dalej "ZDM") wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "strona skarżąca") w sprawie ww. zjazdu publicznego w pasie drogowym ul. M. w W. na dz.ew. Nr [...], [...] z obr. [...] na teren dz.ew. Nr [...] obr. [...]. Jak podała strona skarżąca, wykonane zostały dwa zjazdy publiczne na podstawie udzielnego przez ZDM ww. zezwolenia z dnia 21 stycznia 2015 r. Zjazdy funkcjonowały do grudnia 2017 r., kiedy to najemca przyległego terenu (stacja gazu płynnego) zakończył dzierżawę terenu i rozebrał istniejący fragment drogi dojazdowej uniemożliwiając skarżącej wyjazd na ul. M. Ze względu na zaistniałą sytuację zjazd nr [...] obecnie nie funkcjonuje i nie można go użytkować. Skarżąca wniosła o podjęcie przez ZDM działań w kwestii obsługi komunikacyjnej ich działki w liniach rozgraniczających ul. M., której ZDM jest zarządcą. W dniu 5 czerwca 2018r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. ponaglenie strony skarżącej wniesione w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a."). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. (dalej "SKO w [...].") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], powołując na art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a., wskazało, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności i wyznaczył 30-dniowy termin do załatwienia sprawy od dnia doręczenia postanowienia. Wskazano, że z przedmiotowego żądania nie wynika, jakich czynności skarżąca de facto żąda i w jakim trybie. Z wniosku nie wynika, czy domaga się podjęcia czynności faktycznych mających na celu wykonanie odbudowy brakującego odcinka drogi czy też jej wniosek jest skargą w trybie przepisów skarg i wniosków tj. art. 221- 226 k.p.a., czy może żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61 k.p.a. wobec sprawcy naruszenia w zakresie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego w trybie przepisów ustawy o drogach publicznych. Nadesłane akta, sprowadzające się wyłącznie do nadesłania samego wniosku skarżącej z dnia 24 stycznia 2018 r. i korespondencji e-mailowej w sprawie spotkania z przedstawicielami organu w niniejszej sprawie, nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie powyższego. Organ I instancji winien był zażądać w oznaczonym czasie od skarżącej precyzyjnego sformułowania żądania, a następnie podjąć adekwatne żądaniu czynności. ZDM pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. zwrócił się do Urzędu Dzielnicy [...] [...] o udzielenie niezbędnych informacji w przedmiocie decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku strony skarżącej wraz z budową omawianych zjazdów. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] pismem z dnia 2 sierpnia 2018 r udzielił informacji, że ww. decyzja nie wygasła, a inwestycja została przyjęta do użytkowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Ponadto ZDM pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. zwrócił się do strony skarżącej o wskazanie, czy przedmiotowy wniosek z dnia 24 stycznia 2018 r. należy traktować jako wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, czy też skarżąca żąda innych czynności przewidzianych w tej ustawie. Pismem z dnia 19 lipca 2018 r. skarżąca poinformowała ZDM, że jej wystąpienie nie jest wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 29 ustawy o drogach publicznych. Skarżąca podkreśliła, że wnosiła o "podjęcie działań, w wyniku których Spółka będzie mogła ... korzystać z wybudowanych w oparciu o wydaną...decyzję [...], zjazdów w pasie ul. M."; a także wskazała, że "została ona bez swojego udziału i jakiegokolwiek wpływu pozbawiona możliwości korzystania ze zjazdu nr [...] i tym samym korzystania ze swej nieruchomości gdzie jest prowadzona działalność gospodarcza." . Pismem z 20 września 2018 r. ZDM poinformował stronę skarżąca, że ze względu na wysoki stopień skomplikowania postępowania oraz konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń i wyjaśnień co do okoliczności faktycznych, nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku w terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a. Pismem z dnia 27 września 2018 r. ZDM zwrócił się również do Urzędu Miasta [...] o udzielenie informacji, co do okoliczności zawarcia umowy dzierżawy gruntu opisanego we wniosku skarżącej, tj. wygaśnięcia umowy dzierżawy działki [...] i nr [...] na cele związane z potrzebami stacji auto-gaz, terminie zwolnienia przez dzierżawcę, a także obowiązkach ciążących na nim po zwolnieniu terenu. Pismem z dnia 24 października 2018 r. Biuro Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu Miasta [...] poinformowało, że m.in. strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o dzierżawę dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz dz. ew. nr [...] z obrębu [...], opisanych w przedmiotowych pismach, jednak z uwagi na braki wniosku skarżącej nie rozpatrzono tegoż wniosku i wezwano do uzupełnienia, czego skarżąca nie uczyniła. Po uzyskaniu powyższych informacji, Zarząd Dróg Miejskich w [...], reprezentujący Prezydenta [...], zwrócił się do skarżącej z pismem z dnia 2 listopada 2018 r. Opisując przebieg sprawy ZDM podniosło, że w istocie wniosek skarżącej dotyczy żądania wykonania czynności faktycznych, do których realizacji zarządca drogi (ZDM) nie jest zobowiązany, gdyż nie stanowią obowiązku, o którym mowa art. 29 ustawy o drogach publicznych. Pismem z dnia 31 października 2017 r. [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, której przedmiotem uczyniła przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w [...], za którego działa Zarząd Dróg Miejskich w [...] w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej wywołanej pismem [...] z dnia 24 stycznia 2018 roku, w którym skarżąca zwróciła się do ZDM o podjęcie niezbędnych czynności w związku z rozebraniem fragmentu drogi dojazdowej do nieruchomości położonej przy ul. M. i tym samym uniemożliwieniem skarżącej wyjazd na ulicę M. Wniosła o stwierdzenie przez sąd przewlekłości postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od Prezydenta [...] na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. kwoty w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Skarżąca podniosła, że od dnia 24 stycznia 2018 roku do dnia 15 maja 2018 r. ZDM nie podjął żadnych czynności w sprawie, w wyniku czego skarżącą skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ponaglenie na niezałatwienie sprawy. Podkreśliła, że od dnia złożenia wniosku sytuacja skarżącej nie uległa zmianie. Mimo poniesienia przez skarżącą znacznych wydatków na wybudowanie wspomnianych wyżej zjazdów, w grudniu 2017 roku została ona bez swojego udziału i jakiegokolwiek wpływu pozbawiona możliwości korzystania ze zjazdu nr [...] i tym samym korzystania ze swej nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza. Jest oczywistym, że skarżąca ponosi z tego powodu wymierne straty finansowe, o czym informowała ZDM w piśmie z dnia 19 lipca 2018 roku. Zachowanie ZDM świadczy o celowym i świadomym wydłużaniu postępowania, co niewątpliwie narusza powołane w niniejszej skardze zasady ogólne postępowania administracyjnego. Postępowanie Prezydenta [...] w [...], za którego działa ZDM jest, zdaniem [...], wyrazem lekceważenia prawa, stąd wniosek o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz o przyznanie [...] od Prezydenta [...] w [...], za którego działa ZDM kwoty w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Zdaniem organu wniosek skarżącej to istocie żądanie o charakterze cywilnoprawnym, zaś skarżąca - jak wskazuje w swym piśmie z 19 lipca 2018 r.- nie żąda wszczęcia postępowania z art. 29 ustawy o drogach publicznych, jak też nie wskazuje innej podstawy swego żądania z ustawy o drogach publicznych. Wobec powyższego nie można twierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi żądanie z wniosku w indywidualnej sprawie o charakterze administracyjnym, a tym samym skarga, jako taka, jest niedopuszczalna. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że organ prowadził przewlekle postępowanie, wskazano, że, jak wynika z akt sprawy, zarządca drogi podejmował szereg czynności zarówno w celu dokładnego wyjaśnienia zakresu żądania skarżącej i samych okoliczności faktycznych. Kierował przy tym wskazaniami SKO w, które również podnosiło, że skarżąca sformułowała swój wniosek niejasno. Kierując się wskazaniami SKO w Warszawie zarządca drogi dokonał stosownych czynności i poinformował skarżącą pismem z dnia 2 listopada 2018 r. o podjętych ustaleniach wraz ze wskazaniem przepisów prawa i uzasadnieniem swego stanowiska, wobec jednoznacznego wskazania przez skarżącą że nie żąda ona wydania decyzji w oparciu o przepisu ustawy o drogach publicznych. Również w samej skardze skarżąca nie wskazuje podstawy przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby uznanie, że przedmiotowy wniosek jest wnioskiem w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Nie można więc uznać, że doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania i to w stopniu rażącym. Zarządca drogi poinformował bowiem skarżącą o rozstrzygnięciu jego żądania przytaczając okoliczności sprawy i uzasadniając swoje stanowisko w piśmie z dnia 2 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podnieść należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w [...], za którego działa Zarząd Dróg Miejskich w [...] w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej wywołanej pismem [...] z dnia 24 stycznia 2018 roku, w którym skarżąca zwróciła się do ZDM o podjęcie niezbędnych czynności w związku z rozebraniem fragmentu drogi dojazdowej do nieruchomości położonej przy ul. M. i tym samym uniemożliwieniem skarżącej wyjazd na ulicę M. Zdaniem Sądu z przewlekłością organu mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Jako najczęstszy przypadek przewlekłego prowadzenia postępowania podaje się przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Przewlekle jest również postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wyd. 5, Warszawa 2012 str. 44). Zatem zachowanie organu z puntu widzenia ewentualnej przewlekłości jest ocenne, podobnie jak ocenna jest waga stwierdzonej przewlekłości (rażąca albo nie). Warto zauważyć, że również w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny zdefiniował postępowanie prowadzone w sposób przewlekły, jako "postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy". Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje zatem przypadki opieszałego, niesprawnego i nieskutecznego działania organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (podobnie: R. Kędziora /w/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, teza 2 komentarza do art. 37 k.p.a.) Z kolei w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), NSA podkreślił, że w stanie przewlekłości postępowania czynności procesowe podejmowane przez organ nie posiadają cechy koncentracji niezbędnej w świetle art. 12 Kpa., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Podkreślić należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca pismem z dnia 24 stycznia 2018 roku zwróciła się do ZDM o podjęcie niezbędnych czynności w związku z rozebraniem fragmentu drogi dojazdowej do nieruchomości położonej przy ul. M. i tym samym uniemożliwieniem skarżącej wyjazd na ulicę M. Badając przebieg postępowania w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do wniosku, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], pomimo podejmowanych przez organ działań, jest zasadna, ponieważ organ w pierwszej fazie postępowania zwlekał z podjęciem czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że od momentu wpływu wniosku strony skarżącej (24 stycznia 2018 r.) aż do skierowanego do skarżącej pisma organu z dnia 28 czerwca 2018 r.. daje się zauważyć brak konkretnych działań organu zmierzających do zakończenia sprawy. W tym okresie, tj. przez okres prawie 6 miesięcy, trudno dostrzec, aby w sprawie były podejmowane jakiekolwiek czynności. Dopiero ZDM pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. zwrócił się do strony skarżącej o wskazanie, czy przedmiotowy wniosek z dnia 24 stycznia 2018 r. należy traktować jako wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, czy też skarżąca żąda innych czynności przewidzianych w tej ustawie. Jednakże podkreślenia wymaga, że skierowanie ww. pisma do skarżącej było konsekwencją wydania przez SKO w [...] postanowienia dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], w którym wskazano, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania omawianego wniosku i wyznaczono 30-dniowy termin do załatwienia sprawy od dnia doręczenia postanowienia. SKO w [...] w uzasadnieniu postanowienia podniosło, że Prezydent [...] winien był zażądać w oznaczonym czasie od skarżącej precyzyjnego sformułowania żądania, a następnie podjąć adekwatne żądaniu czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto zgodnie z art. 149 § 1a tej ustawy, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przystępując do oceny, czy przewlekłość organu miała charakter rażący, wskazać należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W omawianej sprawie organ w trakcie postępowania, od momentu wydania przez SKO w [...] postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r., dokonał szeregu czynności, które zmierzały do ustalenia, jaki charakter ma przedmiotowy wniosek strony skarżącej z dnia 24 stycznia 2014 r. Tym samym powyższe działania organu nie miału charakteru czynności pozornych. Mając na względzie okoliczność, iż czynności zmierzające do załatwienia sprawy jednak były przez organ wykonywane, Sąd przyjął, iż stwierdzone przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu na podstawie art. 149 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 24 stycznia 2018r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt do organu (pkt I sentencji wyroku). Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie organ przeprowadził obszerne postępowanie wyjaśniające, zakończone skierowaniem do strony skarżącej pisma informacyjnego z dnia 2 listopada 2018 r., w którym wskazano, że wniosek skarżącej dotyczy żądania wykonania czynności faktycznych, do których realizacji zarządca drogi nie jest zobowiązany, gdyż nie stanowią obowiązku, o którym mowa art. 29 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem Sąd, nie przesądzając jakim rozstrzygnięciem powinno zakończyć się przedmiotowe postępowanie, nie jest to bowiem przedmiotem niniejszego postępowania w sprawie przewlekłości organu, winno się ono zakończyć rozstrzygnięciem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawierają instytucje prawne (np. art. 61a § 1 k.p.a. który stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego; art. 66 § 3 k.p.a. regulujący zwrot podania, z którego wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny; czy art. 64 § 2 k.p.a. – pozostawienie podania bez rozpoznania) pozwalające organowi na wydanie rozstrzygnięcia opartego na przepisach postępowania administracyjnego, pomimo przeświadczenia organu, iż sporny wniosek dotyczy żądania wykonania czynności faktycznych czy też stanowi żądanie o charakterze cywilnoprawnym. Tym samym bezpodstawny jest też zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek organu o odrzucenie skargi. Zdaniem Sądu należało oddalić skargę w zakresie żądania przyznania od Prezydenta [...] na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. kwoty w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". W świetle tego ostatniego przepisu przyznana na rzecz skarżącego suma pieniężna może maksymalnie wynieść pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Podkreślić jednak trzeba, że ocena czy zachodzi konieczność przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej lub zastosowania grzywny pozostawiona jest uznaniu Sądu, który ma w tym zakresie do wyboru dwa środki o charakterze finansowym, mające na celu dyscyplinowanie organu. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, ale nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność czy przewlekłość, zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/165). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, wobec stwierdzenia, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a do tego obejmowała jedynie pierwszy etap postępowania, nie zachodzi konieczność przyznana na rzecz skarżącej ww. sumy pieniężnej. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2, orzekł jak w pkt I i II, III oraz IV sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi – 100 zł, wynagrodzenie adwokata - 480 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło