VII SAB/Wa 223/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R R na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] w przedmiocie podjęcia czynności kontrolno-sprawdzających postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej R R ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W dniu 24 sierpnia 2021 r. R.R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] w sprawie dotyczącej podjęcia czynności kontrolno-sprawdzających wobec nieruchomości położnej w M., róg [...] i ul. [...], na której urządzono plac zabaw, graniczącej z nieruchomością skarżącej (znak: [...], [...]) Pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego do podjęcia czynności kontrolno-sprawdzających wobec nieruchomości położnej w M., róg [...] i ul. [...], służącej jako plac zabaw dla dzieci, graniczącej z nieruchomością skarżącej lub zobowiązanie organu do wydania postanowienia/decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie kontroli placu zabaw z urzędu w terminie 1 miesiąca oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że w dniu 9 listopada 2020 r. skarżąca złożyła do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wniosek o podjęcie czynności kontrolno-sprawdzających wobec nieruchomości położnej w M., róg [...] i ul. [...] służącej jako plac zabaw dla dzieci, graniczącej z jej nieruchomością. Pismem z dnia 8 lutego 2021 r. organ odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w tej sprawie. Wobec powyższego skarżąca - pismem z dnia 6 marca 2021 r. - wniosła o wydanie decyzji/postanowienia w przedmiotowym zakresie. Pismem z dnia 30 marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wskazał, iż nie zachodzi podstawa prawna wydania decyzji/postanowienia w przedmiocie czynności materialno-technicznych. Wobec powyższego w dniu 20 kwietnia 2021 r. skarżąca złożyła skargę/zażalenie na bezczynność organu do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Pismem z dnia 17 czerwca 2021 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził bezzasadność skargi. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż wniosek skarżącej dotyczył "czynności kontrolno-sprawdzających wobec nieruchomości położonej w M., róg [...] i ul. [...] służącej jako plac zabaw dla dzieci", czyli czynności o charakterze materialno-technicznym. Takie czynności organ przeprowadził w dniu 3 lutego 2021 r., a o fakcie tym oraz poczynionych ustaleniach skarżąca została poinformowana pismem z dnia 8 lutego 2021 r. Czynności organu wskazywały na legalność skarżonego obiektu oraz nie dawały podstaw do twierdzenia o nieodpowiednim stanie technicznym zamontowanych urządzeń. W stosunku zaś do wniosku o wydanie decyzji/ postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie kontroli placu zabaw organ zajął stanowisko w piśmie z dnia 30 marca 2021 r., wyraźnie wskazując, iż w obecnym stanie prawnym art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego pozwala na wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie przepisów Rozdziału 5a ustawy (Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy) wyłącznie z urzędu. Przepisy procedury administracyjnej nie znają instytucji wydawania rozstrzygnięć administracyjnych w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei według art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi natomiast, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem formalnym wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej jest złożenie ponaglenia. Wprawdzie ponaglenie nie jest stricte środkiem zaskarżenia (takim jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), ponieważ nie uruchamia trybu instancyjnego, jednak warunkuje wszczęcie incydentalnego (wpadkowego) postępowania w przedmiocie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. Celem wprowadzenia wymogu wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność organu do sądu jest doprowadzenie do załatwienia sprawy na drodze postępowania administracyjnego. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po złożeniu ponaglenia do właściwego organu; nie jest wymagany upływ terminu potrzebny na zajęcie stanowiska lub podjęcie rozstrzygnięcia przez organ w przedmiocie ponaglenia (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2019 r., II OSK 2012/19 oraz z 21 stycznia 2020 r., II OSK 2497/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sprawie pełnomocnik skarżącej złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo z dnia 20 kwietnia 2021 r. zatytułowane "Skarga/zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego". W piśmie tym opisał dotychczasowe czynności podjęte przez organ I instancji oraz uzasadnił żądanie skarżącej przeprowadzenia czynności kontrolnych w sprawie przedmiotowego placu zabaw. W części końcowej pisma wskazał, że wobec powyższego zasadne jest zobowiązanie organu I instancji do podjęcia czynności kontrolno-sprawdzających wobec nieruchomości, na której znajduje się plac zabaw, graniczącej z nieruchomością wnioskodawczyni lub zobowiązanie organu do wydania postanowienia/decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie kontroli placu zabaw z urzędu w terminie 1 miesiąca. Pismo to zostało przekazane do organu wyższego stopnia, który - zawiadomieniem z dnia 17 czerwca 2021 r. - wydanym na podstawie art. 237 § 3 i art. 238 § 1 k.p.a. stwierdził bezzasadność skargi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego potraktował pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 20 kwietnia 2021 r. jako skargę powszechną wniesioną w trybie art. 227 k.p.a. Organ wskazał, że nie znalazł podstaw do podjęcia działań dyscyplinujących wobec Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] i pouczył stronę o treści art. 239 k.p.a. W związku z powyższym, Sąd uznał, że wniesionego w tej sprawie przez pełnomocnika skarżącej pisma z dnia 20 kwietnia 2021 r. zatytułowanego "Skarga/zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego" nie można uznać za ponaglenie, o którym mowa w art. 52 § 2 i art. 53 § 2b p.p.s.a. Pismo to zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, bez powołania podstawy prawnej jego złożenia. Zostało ono zakwalifikowane przez organy nadzoru budowlanego jako skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. i zostało przez organ wyższego stopnia rozpatrzone na podstawie art. 237 § 3 i art. 238 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Celem ponaglenia (art. 37 k.p.a.) jest natomiast spowodowanie wypełnienia przez organ obowiązku urzędowego polegającego na przeprowadzeniu czynności postępowania i ich zakończeniu wydaniem decyzji albo postanowienia. Pełnomocnik skarżącej nie zakwestionował trybu rozpatrzenia skargi z dnia 20 kwietnia 2021 r. przyjętego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie domagał się też wydania postanowienia przez ten organ na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. Należy więc uznać, że zaakceptował on zakwalifikowanie tego pisma jako skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. i tryb jej załatwienia przyjęty przez organ wyższego stopnia. W konsekwencji Sąd uznał, że pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 20 kwietnia 2021 r. nie stanowiło ponaglenia, o którym mowa w art. 52 § 2 i art. 53 § 2b p.p.s.a. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze brak ponaglenia poprzedzającego wniesienie przez skarżącą skargi na bezczynność w rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.