VII SAB/Wa 231/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w E. postanawia: odrzucić skargę. A. D. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w E. w przedmiocie uzyskania odpowiedzi z Companies House w W. (miejscowy odpowiednik Krajowego Rejestru Sądowego - agencja rządowa prowadząca m.in. Rejestr podmiotów gospodarczych), z siedzibą w C. Treść skargi, wskazuje na niezadowolenie skarżącego z działalności Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w E. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 - dalej p.p.s.a). kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na mocy art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w E. w przedmiocie uzyskania odpowiedzi z Companies House w W. (miejscowy odpowiednik Krajowego Rejestru Sądowego - agencja rządowa prowadząca m.in. Rejestr podmiotów gospodarczych), z siedzibą w C. Treść żądania skarżącego i jego skarga na bezczynność związane są ze skargą przewidzianą w art. 227 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej jako "k.p.a."), Dział VIII k.p.a. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu art. 227 k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Jak wynika z akt sprawy złożona skarga na bezczynność organu dotyczy braku uzyskania odpowiedzi z Companies House w W. Skarga ta jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstawy do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Z tego względu skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Nadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 k.p.a., przepisów kodeksu nie stosuje się do postępowania w sprawach należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Ustawa z 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 389 ze zm. dalej jako "ustawa o funkcjach konsulów") określa zakres funkcji konsulów między innymi odnośnie do pewnych funkcji administracyjnych. Art. 31 ust. 2 ww. ustawy odsyła jedynie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. dotyczących skarg i wniosków, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu tego kodeksu jest Minister Spraw Zagranicznych. Z kolei art. 31 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że szczegółowy tryb postępowania przed konsulem określa Minister Spraw Zagranicznych. Mając na uwadze przepisy ustawy o funkcjach konsulów oraz dział VIII k.p.a. regulujący sprawy z zakresu skarg i wniosków, należy wskazać, że każdy może złożyć skargę lub wniosek do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Mogą one być składane w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą. Przedmiotem skargi, zgodnie z art. 227 k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Rezultatem przeprowadzonego postępowania skargowego jest zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. W sprawie niniejszej, pismo skarżącego z 2 sierpnia 2021 r. stanowiło skargę złożoną w trybie skarg i wniosków i dotyczyło niezadowolenia skarżącego z działalności Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w E. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest więc przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy i zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania (por. postanowienie WSA w Łodzi z 12 lipca 2019 r. sygn. akt III SAB/Łd 15/19, LEX nr 2695426). Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie, bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach skargi obywatelskiej jest od lat jednolite i jednoznaczne (por. np. postanowienie NSA z 14 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2091/16, postanowienie WSA w Białymstoku z 5 października 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 637/18). Sąd administracyjny nie jest właściwym do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a. Z tego również wynika, że sądy administracyjne nie rozpoznają skarg na bezczynność organu w związku z ich działaniem stanowiącym podstawę do wniesienia skargi w trybie art. 227 k.p.a. i następnych, dlatego skarga taka podlega odrzuceniu. W powyższym stanie rzeczy stwierdzić należy, że sprawa ze skargi na bezczynność Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w E. w przedmiocie uzyskania odpowiedzi z Companies House w W. (miejscowy odpowiednik Krajowego Rejestru Sądowego - agencja rządowa prowadząca m.in. Rejestr podmiotów gospodarczych), z siedzibą w C nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. .................................. Wojciech Sawczuk