VII SAB/Wa 2385/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Ścieszka Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska asesor WSA Lucyna Staniszewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Rektora Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "[...]" z siedzibą w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "[...]" w W. do rozpoznania wniosku L.K. o wydanie karty przebiegu studiów, II. stwierdza, że Rektor Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "[...]" w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku jak w pkt I., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Rektora Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "[...]" w W. na rzecz L. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pismem z 15 sierpnia 2025 r. L. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Uczelni [...] (dawniej [...] w W.) w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów. Skarżący zarzucił ww. Uczelni naruszenie m.in. przepisów ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz wniósł o zobowiązanie organu do wydania skarżącej karty przebiegu studiów w terminie 7 dni; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. W odpowiedzi na skargę, Rektor Uczelni wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania karty przebiegu studiów (wydanej stronie 29 sierpnia 2025 r.), a w pozostałym zakresie o jej oddalenie. W ocenie Rektora skarga na bezczynność Uczelni wobec dokonania czynności, w odniesieniu do której skarga została wniesiona oraz w świetle przedstawionych niżej okoliczności winna zostać oddalona jako nieuzasadniona. Wydanie karty przebiegu studiów wymaga posiadania bazy danych zawierającej rzetelne informacje o stanie faktycznym danej sprawy, z której dokument ten mógłby być wygenerowany. Wydanie tego dokumentu bez uprzedniej weryfikacji informacji, które miałby być w nim zawarte, mogłoby stanowić przestępstwo. Władze Uczelni podejmują działania mające na celu wydanie wszystkich żądanych przez studentów dokumentów, o ile jednak ich wydaniu nie będą sprzeciwiają się przepisy prawa. Tym niemniej, z przyczyn niezależnych nie można było wydać Skarżącemu karty przebiegu studiów w momencie, gdy o to wnosiła, lecz dokument ten został wydany niezwłocznie, gdy to stało się możliwe tj. po przeprowadzonej przez zarządcę przymusowego Uczelni weryfikacji informacji i dokumentów dotyczących przebiegu kształcenia Skarżącej. Rektor wyjaśniła, że z uwagi na prowadzone wobec poprzednich władz Uczelni śledztwo, w którym przedstawiono dotychczas 75 zarzutów, w tym dotyczące fałszowania dokumentów dotyczących przebiegu studiów oraz obrony prac magisterskich w postaci m.in. kart okresowych osiągnięć studenta i protokołów komisji egzaminu dyplomowego i wystawiania na tej podstawie dokumentów poświadczających ukończenie studiów dyplomowych w zamian za korzyści majątkowe, konieczne stało się uprzednie zweryfikowanie przebiegu studiów i efektów uczenia przed wystawieniem danego dokumentu. Dopiero po przeprowadzeniu tych czynności dokument taki będzie dokumentem autentycznym, którym student będzie mógł się posługiwać bez obawy, że wartość dokumentu zostanie podważona, zakwestionowana lub w przyszłości unieważniona. Pracownicy Uczelni ogromnym nakładem pracy starają się dokonać weryfikacji przebiegu ich kształcenia, aby możliwe było wystawienie dokumentów, którymi bez obaw będą mogli się legitymować w dalszej ścieżce naukowej i zawodowej. Procesem weryfikacji objęty jest przebieg kształcenia ponad 17 000 studentów. W ramach weryfikacji badane są dokumenty zarówno papierowe, jak i elektroniczne, w tym dane zgromadzone w systemach POLon, BAZUS i SOKRATES. Dodatkowo wydano polecenie służbowe pracownikom naukowym, aby przesłali zarządcy prace etapowe potwierdzające uzyskanie wyników kształcenia przez studentów. Zwrócono się także do studentów o złożenie oświadczeń, w jakich zaliczeniach brali udział i jakie osiągnęli wyniki przesyłając im stosowne formularze. Proces weryfikacyjny jest procesem wymagającym czasowo i skomplikowanym, niemniej jednak - co należy podkreślić - jest to proces przejściowy, a po jego zakończeniu bez zbędnej zwłoki zostają podjęte, stosownie do wyników procesu weryfikacji, dalsze czynności, co w przedmiotowej sprawie oznaczało wydanie Skarżącej karty przebiegu studiów oraz postanowienia o odmowie wydania karty przebiegu studiów w żądanym zakresie. Uczelnia wyjaśniła, że z uwagi na niespotykaną dotychczas skalę nadużyć oraz liczbę studentów dotkniętych przestępczym procederem, a także braki kadrowe wynikające z rezygnacji pracowników administracyjnych Uczelni po aresztowaniu jej poprzedniego Rektora - mimo podejmowanych starań - nie ma fizycznej i technicznej możliwości udzielenia odpowiedzi na wszystkie próby komunikacji ze strony studentów, prowadząc jednocześnie bardzo czasochłonną i angażującą procedurę weryfikacyjną. Dlatego też publikowane są w tym zakresie komunikaty na stronie internetowej Uczelni, w tym "Informacja dotycząca wydawania kart przebiegu studiów, zaświadczeń o ukończeniu studiów, dyplomów ich ukończenia". Organ podniósł, że wystawianie dokumentów, które poświadczają nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne stanowi przestępstwo stypizowane w art. 271 k.k., z kolei nakłanianie do wydania takich dokumentów wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 271 k.k., a wyłudzenie podstępem poświadczenia nieprawdy znamiona przestępstwa z art. 272 k.k. Przestępstwem jest także używanie dokumentów określonych w art. 271 k.k. lub 272 k.k. Wydanie dokumentów, których żąda Skarżący, bez uprzedniej weryfikacji informacji dot. przebiegu kształcenia i ustalenia ponad wszelką wątpliwość, iż informacje, które mają być zawarte w dyplomie ukończenia studiów oraz suplemencie są prawdziwe, naraziłoby nie tylko Organ, ale i Skarżącą na odpowiedzialność kamą. Organ wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w celu wykazania, że karta przebiegu studiów została wydana skarżącej w najszybszym możliwym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów, odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, o których mowa w ust. 2, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Zawarte w powyższym akcie wykonawczym przepisy dotyczące dokumentowania przebiegu studiów, stanowią doprecyzowanie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zobowiązującego uczelnie do dokumentowania przebiegu studiów. Wymaga wyjaśnienia, że karta przebiegu studiów (tzw. transkrypt indeksu), to oficjalny wyciąg z indeksu zawierający wszystkie informacje dotyczące przebiegu studiów. Jest to dokument wymagany np. w niektórych krajach do uznania wykształcenia i w określonych sytuacjach przez inne uczelnie czy pracodawców. Skoro istnieją przepisy materialnego prawa administracyjnego nakładające na uczelnie określony obowiązek – dokumentowania przebiegu studiów oraz odpowiadające mu uprawnienie studenta do otrzymania takich dokumentów – to niewątpliwie w przedmiotowej sprawie przysługiwała skarga na bezczynność, gdyż dotyczy ona innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej odnoszących się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego - art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Bezczynność postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2019 r., I OSK 891/19). Przedmiotowa skarga była też formalnie dopuszczalna, gdyż nie jest sporne, że skarżący wniósł ponaglenie do Uczelni i domagała się wydania karty przebiegu studiów. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII k.p.a. Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Co istotne, zgodnie z art. 217 § 3 k.p.a., zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 k.p.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 k.p.a., następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się uproszczoną procedurą. Obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ może zaświadczyć tylko o tym, co wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę określony w art. 217 § 3 k.p.a. stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. Oznacza to, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowne nawet odpowiednio (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., I OSK 2/14). Pojęcie bezczynności wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca określa bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, czy w zaistniałym stanie faktycznym, na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek dokonania czynności, a następnie, czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., I OSK 1296/17). Uwzględniając ustawowy 7-dniowy termin załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia, stwierdzić trzeba, że Uczelnia dopuściła się kilkumiesięcznej bezczynności, przekraczającej termin załatwienia wniosku skarżącej, wyznaczony w art. 217 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżący 10 grudnia 2024 r. złożył do Uczelni wniosek o wydanie karty przebiegu studiów. Do dnia złożenia skargi, pomimo wniesienia ponaglenia, Uczelnia nie wydała karty przebiegu studiów. Oryginał zaświadczenia skarżący otrzymał dopiero w dniu 29 sierpnia 2025 r., a zatem ponad 8 miesiącach po złożeniu wniosku jak i po wniesieniu skargi. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, jednakże przyjął, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Opóźnienie organu musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W realiach badanej sprawy, zwłoka organu w załatwieniu sprawy nie miała charakteru kwalifikowanego. Sąd uwzględnił, że po znanym powszechnie fakcie aresztowania Rektora [...] w W. , ustanowiony przez prokuratora Zarządca, a następnie nowe władze Uczelni zmuszone zostały do wnikliwego sprawdzenia prawidłowości danych ujawnionych w prowadzonych na Uczelni rejestrach dotyczących osiągnięć studentów, co niewątpliwie miało wpływ na terminowe realizowanie wniosków studentów o wydanie karty przebiegu studiów. Przed wystawieniem żądanego dokumentu konieczne było bowiem uprzednie weryfikowanie przebiegu studiów i efektów uczenia. Wydanie zaświadczeń o ukończeniu studiów, kart przebiegu studiów czy dyplomów i suplementów do dyplomów wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego i weryfikacji danych, a proces weryfikacyjny był długotrwały i skomplikowany. W sprawie tej bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do wydania w określonym terminie karty przebiegu studiów (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), skoro organ załatwił już sprawę wydając skarżącemu wnioskowany dokument. Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało umorzyć w części dotyczącej zobowiązania Uczelni do załatwienia sprawy. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., które obejmują uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji