VII SAB/Wa 30/21

PostanowienieWSA w Warszawie2021-05-27

Skład orzekający: Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego złożenia ponaglenia do organu wyższego stopnia, jeśli postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów o ponagleniu, ale skarga do sądu została wniesiona po tej dacie?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę na bezczynność organu, ponieważ skarżąca nie złożyła wymaganego ponaglenia przed wniesieniem skargi do sądu. Pomimo tego, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzającą ponaglenie, skarga do sądu została wniesiona po wejściu w życie tych przepisów, co oznacza, że miały one zastosowanie. Zgodnie z art. 52 § 1 PPSA, skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a ponaglenie jest takim środkiem w przypadku bezczynności organu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 2012 r. przez osiem lat. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że skarżąca nie domagała się podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie kopii ponaglenia, jednak skarżąca wyjaśniła, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów o ponagleniu i dlatego go nie złożyła.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H M na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. H. M. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w zakresie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. Skarżąca wskazała, że wniosek ten nie został rozpatrzony przez organ przez osiem lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca od momentu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia wydania decyzji przez organ, a więc do [...] lutego 2020 r., nie domagała się podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd w korespondencji z [...] marca 2021 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie kopii ponaglenia wniesionego zgodnie z dyspozycją art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia, przed złożeniem skargi do Sądu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów o ponagleniu. Stąd też ponaglenie w niniejszej sprawie nie zostało złożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym - to jest określenie jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Na gruncie art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuacje, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z powyższych rozważań wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 2056, dalej: "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność (przewlekłość) organu jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca nie złożyła ponaglenia przed wniesieniem skargi do Sądu. Odnosząc się do stwierdzenia strony skarżącej, zgodnie z którym w dniu nie istniało ustawowe umocowanie do wniesienia do organu ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. przed wniesieniem skargi do Sądu należy wskazać, że przepisy art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw mają różne zakresy normowania. Zgodnie z art. 16 tej ustawy, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie rozpoznawana sprawa administracyjna została – jak podnosi skarżąca - wszczęta wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r., a zatem przed wejściem w życie nowelizacji (1 czerwca 2017 r.). Jednakże rozpoznawaną sprawę sądowoadministracyjną wszczęła skarga strony z dnia [...] lutego 2020 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w którym to postępowaniu ostatnio wydanym rozstrzygnięciem była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], a zatem decyzja wydana już w czasie obowiązywania przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 2 powoływanej ustawy zmieniającej z dnia 7 kwietnia 2017 r. przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r. (por. postanowienie NSA z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1785/18, LEX nr 2581907). W świetle powyższych ustaleń należy uznać, że do skargi na bezczynność organu wniesionej w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy k.p.a. oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r. Stad też warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie było uprzednie złożenie ponaglenia do właściwego organu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło