VII SAB/Wa 34/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-14

Skład orzekający: Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, pomimo uzyskiwania znacznych dochodów, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo wysokich dochodów, po odliczeniu znaczących stałych wydatków związanych z ratami kredytów i innymi zobowiązaniami, skarżącej pozostaje niewielka kwota na utrzymanie, co uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sytuacja ta nie jest zawiniona przez skarżącą, a wynika z okoliczności niezależnych od niej, takich jak konieczność zakupu nieruchomości i problemy z deweloperem.
Stan faktyczny
Skarżąca A. F. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Skarżąca wykazała swoje dochody, wydatki, posiadany majątek oraz okoliczności, które doprowadziły do jej trudnej sytuacji finansowej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał skarżącej A. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie (ustanowienie pełnomocnika) wniosek oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 14 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Starosty [...] postanawia: 1. przyznać skarżącej A. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pismem datowanym na dzień 26 kwietnia 2009 r. skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca otrzymała od rodziców w drodze darowizny (z zastrzeżeniem na ich rzecz dożywocia) dom w S. o powierzchni 160 m², posiada kawalerkę w W. (ok. 30 m²), zrealizowała ponadto dom w miejscowości J., co do którego deweloper odmawia przeniesienia na skarżącą prawa własności. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 4351 zł netto miesięcznie. Wśród comiesięcznych wydatków skarżąca wymieniła m.in.: raty kredytów za kawalerkę i dom – 846 zł i 1670 zł, dodatkowe koszty kredytów – 279 zł, czynsz za kawalerkę ok. 300 zł, opłaty za gaz i prąd – ok. 110 zł, bilet komunikacji miejskiej – 78 zł, ratę pożyczki z pracy 508 zł. Skarżąca podniosła ponadto, iż deweloper odmawia przeniesienia na nią własności nieruchomości, zmuszona była więc zwrócić się o pomoc do profesjonalnego pełnomocnika w sprawie cywilnej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 lipca 2009 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie zauważyć należy, iż skarżąca wprawdzie uzyskuje znaczne dochody w wysokości 4351 zł netto miesięcznie, jednakże nie jest to jedyna okoliczność, która mogłaby świadczyć o sytuacji majątkowej skarżącej. Po odliczeniu ponoszonych przez skarżącą stałych wydatków, a przede wszystkim rat dwóch kredytów zaciągniętych na kupno kawalerki oraz budowę domu, skarżącej pozostaje na utrzymanie niewielka kwota. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, prawo pomocy przysługuje stronie, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z przyczyn od siebie niezależnych (postanowienie SN z dnia 20 października 1980 r. sygn. akt II CZ 126/80, LEX nr 8272; postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt I FZ 197/09), a w ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Nie do zaakceptowania jest stanowisko przedstawione w zakwestionowanym przez skarżącą postanowieniu, zgodnie z którym skarżąca sama pozbawiła się środków na utrzymanie. Jak bowiem skarżąca podniosła w sprzeciwie, a do której to argumentacji Sąd się przychyla, sytuacja finansowa w jakiej się znalazła nie jest przez nią zawiniona (konieczność zakupu nieruchomości w związku z przeniesieniem służbowym, zerwanie umowy przez dewelopera i koszty związane z toczącym się z tej przyczyny procesem cywilnym), natomiast wysokość kwoty, która pozostaje skarżącej po odliczeniu od otrzymywanego przez nią wynagrodzenia stałych miesięcznych wydatków, przesądza o tym, iż skarżąca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z tych przyczyn, na podstawie art. 146 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło