VII SAB/Wa 35/11

Dnia 12 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanawia: przywrócić skarżącemu – W. S. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt VII SAB/Wa 35/11. Wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W dniu 22 lipca 2011 r. W. S. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W formularzu PPF skarżący wniósł, czyniąc stosowne zakreślenie, o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. A zatem jeszcze przed biegiem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez m.in. ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W tym miejscu należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., wniesienie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. "przymusem adwokackim". Następnie, po rozpoznaniu ww. wniosku postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie przyznał W. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 września 2011 r. doręczono skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Ponadto z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia 24 października 2011 r. wynika, że dla skarżącego wyznaczono pełnomocnika z urzędu - radcę prawnego M. D. W dniu 7 listopada 2011 r. ze sprawą zapoznał się pełnomocnik z urzędu, a następnie w dniu 25 listopada 2011 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. W uzasadnieniu ww. wniosku pełnomocnik z urzędu zakwestionował prawidłowość doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wskazując, że co prawda przesyłkę odebrał dorosły domownik, ale w aktach sprawy brak jest jego oświadczenia złożonego doręczającemu o zobowiązaniu się do doręczenia przesyłki adresatowi. Ponadto pełnomocnik wskazał, że w dniu 2 listopada 2011 r. otrzymał informację z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie o wyznaczeniu jego osoby jako pełnomocnika z urzędu dla W. S., w dniu 9 listopada 2011 r. wystosował pismo do skarżącego w przedmiocie niezwłocznego kontaktu, a w dniu 21 listopada 2011 r. skarżący udzielił mu informacji niezbędnych do zdecydowania o zasadności złożenia środka zaskarżenia. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 610/10, LEX nr 742669) wskazał, że rzeczywista możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej -w ramach prawa pomocy- wraz z dokonaniem czynności mających na celu usunięcie braków formalnych skargi winna uwzględniać ww. okoliczności. Zdaniem pełnomocnika, wszelkie jego czynności zostały podjęte z należytą starannością, a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony w terminie oraz jest zasadny i usprawiedliwiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, iż odpis wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony skarżącemu, w trybie tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 72 p.p.s.a. Korespondencja została doręczona dorosłemu domownikowi (o którym mowa w tym przepisie), a taki sposób doręczenia oparty jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Obalenie tego domniemania jest możliwe, ale należy wykazać w tym celu, że korespondencja nie została doręczona adresatowi. W ocenie Sądu, skarżący okoliczności tej w sprawie nie wykazał. Z tego względu podniesiona w rozpoznawanym wniosku okoliczność związana ze skutecznością doręczenia orzeczenia Sądu wraz z uzasadnieniem, nie stanowi o przyczynie uchybienia terminu, jak również nie ma wpływu na zasadność przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy zatem przyjąć, że w okolicznościach niniejszej sprawy odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu skutecznie w dniu 29 września 2011 r. A zatem wobec wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 25 listopada 2011 r. doszło niewątpliwie do uchybienia terminu do jej wniesienia, bo termin ten upływał z dniem 31 października 2011 r. Następnie, wskazać należy, iż zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4). W rozpoznanej sprawie należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w terminie, spełnia wszystkie wymogi formalne i zasługuje na uwzględnienie. Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie przywołane we wniosku okoliczności faktyczne, a mianowicie to, że w dniu 2 listopada 2011 r. pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu jego osoby jako pełnomocnika dla skarżącego oraz, że w dniu 7 listopada 2011 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, a w dniu 9 listopada 2011 r. skierował do skarżącego pismo z prośbą o kontakt (co wykazał załącznikami do wniosku), nadto – w dniu 21 listopada 2011 r. pełnomocnik uzyskał od skarżącego niezbędne informacje do zdecydowania o zasadności złożenia środka zaskarżenia. Sąd miał też na uwadze wskazane we wniosku stanowisko NSA zawarte w postanowieniu z dnia 16 grudnia 201 r. sygn. akt II FZ 610/10. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/2006, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/ oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II UZ 72/04 lub OSNP 2005/20/325, LEX nr 156659), a zgodnie z nim w wypadku ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 2 listopada 2011 r., a skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wniósł przed upływem 30 dni od tej daty. W związku z powyższym, mając na uwadze realizację konstytucyjnej zasady "prawa do sądu", wyrażonej w art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.), w zaistniałych okolicznościach niniejszej sprawy należano orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w postanowieniu.