VII SAB/Wa 38/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-10
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Grzegorz Rudnicki, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przewlekle prowadził postępowanie administracyjne dotyczące stanu technicznego kanałów spalinowych i instalacji gazowej, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przewlekle prowadził postępowanie administracyjne, ponieważ organ wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów spalinowych ponad 4 miesiące po złożeniu wniosku przez skarżącego, a następnie umorzył postępowanie bez należytego wyjaśnienia sprawy. Jednakże, sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące obciążenia pracą i wielowątkowości postępowań, a także brak dowodów na celowe działanie organu.Stan faktyczny
Skarżący F. G. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie stanu technicznego kanałów spalinowych i instalacji gazowej w jego lokalu. Skarżący zarzucił organowi naruszenie terminów do załatwienia sprawy. PINB uznał, że załatwienie sprawy w terminie ustawowym nie było możliwe z uwagi na wielowątkowość postępowań i braki kadrowe. Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania, ale stwierdził, że nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądził od PINB na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi F. G. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania znak: [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] na rzecz skarżącego F. G. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie.
Pismem datowanym na [...] kwietnia 2016 r. F. G. wniósł skargę "na bezczynność i przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]", domagając się:
1. zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;
2. dokonania kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga i zobowiązania PINB w [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
3. orzeczenia na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że mogą zaistnieć podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;
4. wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
5. zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu sygn. [...], dotyczącym stanu zgodności wykonania instalacji gazowej z warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego oraz [...], dotyczącym stanu technicznego kanałów spalinowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.
F. G. wskazał, że administrator i członek zarządu Wspólnoty nie zlecili zbadania stanu technicznego kanałów spalinowych, stanowiących, zdaniem skarżącego, nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali.
W związku zaś z tym, że kanały spalinowe zostały zajęte przez innych członków Wspólnoty, użytkowników z wyższych pięter, uniemożliwiło to podłączenie w lokalu skarżącego pieca gazowego, nawet gdyby instalacja gazowa została wykonana.
Skarżący powołał się na następujący, dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, uzasadniający – w jego ocenie – żądania skargi, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu 14 września 2015 r. F. G. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") pismo, nazwane "skargą", zawierające wniosek o zbadanie przyczyny pominięcia przez inwestora jego lokalu przy realizacji inwestycji budowlanej, polegającej na doprowadzeniu instalacji gazowej do kamienicy wielorodzinnej przy ul. [...] w [...], a ponadto przyczyny braku kanałów spalinowych i wentylacyjnych w tym lokalu.
W dniu [...] grudnia 2015 r. ponownie skierował do organu pismo dotyczące ww. skargi, ze wskazaniem, że skargę z dnia [...] września 2015 r. należy traktować, jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i z żądaniem wydania decyzji administracyjnej w przedstawionych sprawach. Skarżący poinformował też PINB, że nie otrzymał żadnej informacji o wyniku wszczętego postępowania wyjaśniającego, informując organ, a ponadto, że w wypadku braku odpowiedzi w terminie 7 dni złoży zażalenie na bezczynność w trybie art. 37 k.p.a. do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "[...]WINB").
Skarżący, dnia 28 grudnia 2015 r., w trybie art. 37 § 1 k.p.a. złożył do [...]WINB zażalenie na bezczynność i przewlekłość organu I instancji w załatwianiu skargi.
W dniu 30 grudnia 2015 r. skarżący otrzymał do wiadomości pismo WINB, skierowane do PINB z wnioskiem o przesłanie w ciągu 7 dni relacji z podejmowanych czynności w sprawie dotyczącej wentylacji, kanałów spalinowych, instalacji gazowej w przedmiotowym lokalu.
11 stycznia 2016 r. skarżący złożył do WINB kolejne zażalenie na nienależyte wykonanie obowiązków przez PINB, wnosząc m. in. o orzeczenie, czy "niezałatwienie przez PINB sprawy w terminie, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa".
W wyniku zażaleń skarżącego, organ nadzoru wydał w dniu [...] stycznia 2016 r. postanowienie nr [...], w którym uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył PINB dodatkowy, 45 dniowy, termin na zakończenie sprawy w części dot. instalacji gazowej i kanałów spalinowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul [...] w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w prowadzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji, co do wniosku z dnia 14 września 2015 r. w części dotyczącej instalacji gazowej oraz kanałów spalinowych w ww. budynku, doszło do naruszenia terminów ustawowych.
W dniu [...] marca 2016 r. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] odbyła się rozprawa administracyjna w sprawie, ale PINB nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co według skarżącego oznacza, że do dnia złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jego "wniosek o podjęcie postępowania" nie został rozpoznany. W ocenie F. G., powyższy stan uzasadnia wniosek o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę F. G, PINB wniósł w piśmie z 24 maja 2016 r. o jej oddalenie. Uzasadniając swój wniosek organ wskazał, że wszczął z urzędu postępowanie w związku z wnioskiem skarżącego z 14 września 2015 r., w sprawie stanu technicznego kanałów spalinowych w przedmiotowym budynku.
Organ podkreślił, że podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] marca 2016 r., pełnomocnik skarżącego, I. T. została poinformowana przez zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, iż sprawa przewodów spalinowych zostanie zbadana łącznie ze sprawą przewodów wentylacyjnych w zleconej Wspólnocie przez organ ekspertyzie technicznej. Ekspertyza ta, w wersji przedstawionej organowi, nie spełniała – zdaniem organu – wymagań oceny technicznej; właściwa ekspertyza przedstawiona została organowi w dniu 19 kwietnia 2016 r.
PINB podnosi ponadto w odpowiedzi na skargę, że [...] maja 2016 r. wydał decyzję nr [...] umarzając postepowanie w sprawie stanu technicznego kanałów spalinowych w przedmiotowym budynku, natomiast w dniu [...] maja 2016 r. wydał decyzję nr [...] w kwestii doprowadzenia przewodów wentylacyjnych – spalinowych do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Organ przyznaje jednak, że załatwienie sprawy w terminie ustawowym nie było możliwe, a to z uwagi na "szeroki zakres i wielowątkowość prowadzonych 9 postępowań w sprawie przedmiotowego budynku, które są ze sobą ściśle powiązane w zakresie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego". Powodem niezałatwienia sprawy w terminie ma być również – zdaniem organu – zbyt mała ilość osób z uprawnieniami budowlanymi w Inspektoracie i zbyt duża ilość prowadzonych spraw. Zdaniem organu, zarzuty skarżącego są bezpodstawne, a wszystkie czynności były podejmowane bez zbędnej zwłoki, zaś opóźnienia były od organu niezależne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest częściowo zasadna. Orzekając w sprawie niniejszej, Sąd rozważył, co następuje.
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), rozpoznaje skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów administracji w wypadkach wskazanych w pkt. 1 – 4a ww. przepisu.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa i może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Sprawa, dotycząca skargi F. G. w przedmiocie stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania organu dotyczącego instalacji gazowej w lokalu, stanowiącym odrębną własność skarżącego w budynku przy ul. [...] w [...], jest przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w odrębnym postępowaniu o sygn. akt VII SAB/Wa 39/16.
Rozpoznając skargę F. G. w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego kanałów spalinowych w lokalu, stanowiącym odrębną własność skarżącego w budynku przy ul. [...] w [...], Sąd zwrócił uwagę, że jej wniesienie poprzedzone zostało zażaleniem skarżącego, złożonym dnia [...] grudnia 2015 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na bezczynność i przewlekłość organu I instancji w załatwianiu sprawy, zaś organ nadzoru [...] stycznia 2016 r., postanowieniem nr [...], uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] dodatkowy, 45 dniowy, termin na zakończenie sprawy w części dot. instalacji gazowej i kanałów spalinowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul [...] w [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ponadto, że w prowadzeniu przez organ pierwszej instancji, co do wniosku z dnia [...].09.2015 r. w części dotyczącej instalacji gazowej oraz kanałów spalinowych w ww. budynku, doszło do naruszenia terminów ustawowych.
Sąd wziął pod uwagę następujący stan faktyczny.
W związku ze skargą F. G. z [...] września 2015 r., skierowaną do organu, na zaniechanie obowiązków przez zarządcę wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości w zakresie doprowadzenia do lokalu skarżącego kanałów wentylacyjnych i spalinowych oraz "gazowej inwestycji budowlanej" już w dniu [...] września 2015 r. PINB wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentacji technicznej. Powołał się przy tym na przedmiot ww. skargi. W dniu [...] października 2015 r. organ przesłuchał zarządcę na okoliczność stanu budynku, zaś [...] października 2015 r. wyznaczył na [...] listopada 2015 r. termin kontroli budynku w sprawie stanu technicznego, w trybie art. 81-81c pr. bud. W dniu 10.XI.15 dokonana została kontrola budynku.
Jak wynika z pisma wyjaśniającego PINB w [...], skierowanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz stanu faktycznego, opisanego w postanowieniu nr [...]odmawiającego uznania postępowania w sprawie dotyczącej wentylacji w budynku za przewlekłe, w dniu [...] listopada 2015 r. nastąpiło wszczęcie z urzędu postępowania przez organ w sprawie stanu wentylacji grawitacyjnej.
W dniu [...] grudnia 2015 r. organ zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową postanowieniem nr [...] do sporządzenia oceny technicznej wentylacji; tego samego dnia skarżący wystąpił o wydanie decyzji w sprawie zobowiązania Wspólnoty do dokończenia instalacji gazowej poprzez jej doprowadzenie do lokalu stanowiącego jego własność wraz z przewodami spalinowymi i wentylacyjnymi. Organ udzielił – zgodnie z ww. pismem wyjaśniającym z [...] grudnia 2015 r. i opisem stanu faktycznego w uzasadnieniu ww. postanowienia nr [...] – skarżącemu odpowiedzi na pismo; w aktach administracyjnych brak takiej odpowiedzi.
Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił skarżącego pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. (brak takiego pisma w aktach, ustalenie wynika z pisma wyjaśniającego PINB w [...], skierowanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz stanu faktycznego, opisanego w postanowieniu nr [...] odmawiającym uznania przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wentylacji w budynku) o toczącym się postępowaniu [...] w sprawie stanu technicznego wentylacji.
Dnia [...] grudnia 2015 r. skarżący złożył do [...] WINB zażalenie na bezczynność i przewlekłość organu, uzupełniając je pismami z [...] i [...] stycznia 2016 r.
W dniu [...] stycznia 2016 r. PINB w przesłał skarżącemu odpis postanowienia, wydanego przez ten organ [...] grudnia 2015 r., nr [...], zobowiązującego Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] w [...] do sporządzenia i przedstawienia organowi opinii technicznej instalacji wentylacyjnej w przedmiotowym budynku z wyszczególnieniem zakresu robót, niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia tej instalacji do stanu zgodnego z prawem.
Organ pismem z [...] lutego 2016 r. zawiadomił ponadto o wszczęciu postepowania w sprawie stanu technicznego przewodów spalinowych, zaś w dniu [...] marca 2016 przeprowadzona została przed organem rozprawa w sprawie stanu technicznego kanałów spalinowych. Z protokołu rozprawy wynika, że "z protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych z [...].XI.2015, nr [...] wynika, że lokale użytkowe należy umówić na wykonanie wentylacji grawitacyjnej". Przedstawicielka zarządu Wspólnoty oświadczyła ponadto w trakcie rozprawy, że w ocenie technicznej żądanej przez PINB postanowieniem nr [...] ujęta będzie kwestia przewodów spalinowych.
[...] maja 2016 r., organ zawiadomił skarżącego o zakończeniu postepowania dowodowego w sprawie stanu technicznego przewodów spalinowych, a następnie decyzją nr [...] z [...] maja 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów spalinowych z uwagi na pozytywny stan, wynikający z przeglądu technicznego z kwietnia 2014 r., ww. ekspertyzę, przekazaną organowi przez Wspólnotę Mieszkaniową w dniu [...] kwietnia 2016 r. oraz protokół kontroli z [...] stycznia 2016 r.
F. G. od ww. decyzji odwołał się [...] maja 2016 r., zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił decyzję [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przed wydaniem w ww. postepowaniu odwoławczym decyzji przez organ nadzoru, decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] organ I instancji nakazał ponadto wykonanie przez Wspólnotę w lokalu skarżącego określonych prac dotyczących instalacji wentylacyjnej, nie wskazując terminu wykonania prac.
Skarżący odwołał się od ww. decyzji w dniu [...] czerwca 2016 r. W aktach brak jest informacji o sposobie załatwienia odwołania.
Biorąc pod uwagę ww. chronologię czynności podjętych przez organ w trakcie postępowania administracyjnego, począwszy od dnia złożenia przez skarżącego wniosku, aż po [...] maja 2016 r., kiedy to organ umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów spalinowych decyzją nr [...], a ponadto ustalenia dokonane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. i w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] należy uznać, że istotnie Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działał opieszale w zakresie postępowania z wniosku skarżącego, dotyczącego przewodów spalinowych.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w sprawie stanu wentylacji grawitacyjnej wszczęte zostało już w dniu [...] listopada 2015 r., natomiast dopiero pismem z [...] lutego 2016 r., a więc ponad 4 miesiące po złożeniu wniosku przez skarżącego, organ zawiadomił o wszczęciu postepowania w sprawie stanu technicznego przewodów spalinowych. Jak ponadto wynika z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy sądowej oraz w aktach administracyjnych, dołączonych do nin. sprawy, pierwszą czynnością organu w sprawie stanu technicznego przewodów spalinowych było wszczęcie w lutym 2016 r. postepowania, kolejną przeprowadzenie rozprawy administracyjnej [...] marca 2016 r., po czym nastąpiło umorzenie przez organ postępowania, decyzją nr [...] z [...] maja 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wziął pod uwagę, że w doktrynie przyjmuje się, że przez "przewlekłe prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. J. P. Tarno "Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", Warszawa 2011, s. 238) . Przewlekłość postępowania polega więc na opieszałym, nieefektywnym działaniu organu, powodującym, że czas załatwienia sprawy przez organ jest dłuższy, niż w okolicznościach konkretnej sprawy być powinien. Dlatego też obowiązkiem sądu administracyjnego jest badanie czy podjęte w toku postępowania przez organ czynności rzeczywiście zmierzały do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu były podejmowane, a także, czy nie były to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 05.06.2014 r. sygn. akt II O5K 2854/13, wskazując przy tym, że sąd nie ocenia merytorycznego sposobu rozpatrywania sprawy przez organ administracyjny.
Organa administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Z art. 35 § 1 k.p.a. wynika wprost obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Celem ww. przepisów jest wyznaczenie organom administracji publicznej rozsądnych ram czasowym załatwienia sprawy. Przekroczenie przez organ tych ram jest równoznaczne z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ - i to zarówno w wypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również niezałatwienia jej w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.
Nie sposób - na gruncie ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy - uznać, że organ wszczynając postępowanie po upływie ponad 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez skarżącego, działał zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami prawa. Nie sposób też uznać, że decyzja organu o umorzeniu postepowania wydana została w związku z takimi działaniami organu, które w sposób możliwie najszybszy i najprostszy zmierzały do należytego wyjaśnienia sprawy, gdyż takich czynności, za wyjątkiem przeprowadzenia rozprawy, w zasadzie nie stwierdzono. W ocenie Sądu należy zgodzić się z argumentacją [...]WINB, zawartą w decyzji uchylającej z [...] lipca 2016 r., nr [...], że decyzja Nr [...] z [...] maja 2016 r. i jej uzasadnienie nie wskazuje na to, iż - wbrew stanowisku organu – dokonał on ustaleń, pozwalających orzec, co do meritum sprawy, jak w decyzji nr [...] z [...] maja 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie zarzucanej organowi przez F. G. bezczynności, wyjaśnia, co następuje.
Bezczynność organu prowadzącego postępowanie ma miejsce głównie wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, a w szczególności nie wydaje rozstrzygnięcia bez racjonalnego usprawiedliwienia, pozwalającego na poprawne przesunięcie ustawowego terminu. W wypadku wydania przez organ orzeczenia po wniesieniu skargi na bezczynność, stan bezczynności przestaje jednak istnieć, a ponadto zbędnym staje się też orzekanie zgodnie z żądaniem skarżącego o zobowiązaniu organu do wydania aktu.
W związku z tym, że użyte w ustawie pojęcia "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie sprawy" nie zostały prawnie zdefiniowane, do zakresu kognicyjnego sądu meriti należy każdorazowe dokonanie oceny stanu faktycznego i dokonanie subsumpcji poprzez ustalenie, z którą z ww. okoliczności sąd ma do czynienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela prezentowany w literaturze pogląd, że bezczynność organu tym różni się od przewlekłego prowadzenia sprawy, "iż o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów KPA, przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia" (por. R. Hauser, M. Wierzbowski
(red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 4, CH Beck Warszawa 2017).
Ponadto, jak przekonywująco wyjaśnił to NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15 (Legalis Nr 1455986), i który to pogląd Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela: "Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Inaczej niż w przypadku przewlekłości postępowania, kiedy z reguły nie dochodzi do załatwienia sprawy, ale z uwagi na podejmowanie czynności procesowych niezmierzających ku temu, a więc najczęściej tzw. czynności pozornych, w przypadku bezczynności badaniu zasadniczo nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak) w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy.".
Sąd wziął pod uwagę również, że "(...) bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego" – tak np. WSA w Warszawie w wyroku z 7 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 669/16 (publ.: baza CBOiS).
Niewątpliwie, znaczenie przy klasyfikacji rodzaju zaniedbania organu miał również fakt, że [...]WINB w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] stwierdził, iż w dacie orzekania przez ten organ PINB przekroczył ustawowe terminy do załatwienia sprawy. Co więcej, PINB przekroczył też dodatkowy termin, wyznaczony przez organ nadzoru.
Sąd zwrócił uwagę również na fakt, że organ, który w odpowiedzi na skargę, kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzasadnia opóźnienie w załatwieniu sprawy dużą ilością prowadzonych (nie tylko w związku z budynkiem, w którym skarżący posiada odrębną własność lokalu) spraw i małą ilością osób posiadających uprawnienia budowlane, nie wykonał obowiązku, przewidzianego w art. 36 k.p.a.: "§ 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie wprost
określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. § 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.".
Takie działanie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzasadnia uznanie, że postępowanie w sprawie organ prowadził przewlekle. Brak jednak przyczyn, nakazujących zakwalifikowanie takiego przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie, jako mającego miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Brak jest w sprawie dowodów, wskazujących na to, że organ w sposób zamierzony prowadził postępowanie opieszale; brak też powodów do uznania, że przewlekłe prowadzenie sprawy związane było z lekceważeniem skarżącego, charakteryzowało się działaniami pozorowanymi lub celowo zmierzało do ograniczenia przysługujących skarżącemu praw. Organ, co Sąd brał również pod uwagę, wskazał na braki kadrowe i konieczność prowadzenie wielowątkowych postępowań w zakresie budynku, w którym skarżący ma lokal stanowiący odrębną własność. Takie wyjaśnienie nie może być wprawdzie skuteczną obroną przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ale jako element rozważań może – zdaniem Sądu – wpływać na to, czy zachowanie organu ocenić należy, jako celowe i noszące znamiona rażącego naruszania prawa.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., w wypadku, o którym mowa w § 1 tego artykułu, sąd może orzec – z urzędu albo na wniosek strony – o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywna ma charakter prewencyjny, zaś sąd orzekając o jej wymierzeniu i wysokości ustalonej grzywny powinien brać pod uwagę przede wszystkim rażąco długotrwały okres niezałatwienia sprawy, stanowiący przekroczenie wielokrotne terminów ustawowych. W ocenie Sądu, ukaranie organu grzywną powinno następować tylko w takiej sytuacji, w której szczególne okoliczności sprawy przemawiają za tym, że samo stwierdzenie w drodze orzeczenia sądowego o przewlekłym prowadzeniu postępowaniu w sprawie przez organ może nie być wystarczające dla jego zdyscyplinowania, co przecież jest celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej zaś sprawie, takie szczególne okoliczności - w ocenie Sądu - nie wystąpiły.
Odnośnie żądania zobowiązania PINB w [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca uwagę, że właściwość sądów administracyjnych wynika z art. 3 § 1 – 3 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest więc właściwym organem do wymierzania kar dyscyplinarnych pracownikom organów administracji publicznej lub zobowiązywania organów do takiego działania.
W zakresie żądania skarżącego "orzeczenia na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 nr 153, poz. 1270 ze zm.), czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że mogą zaistnieć podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że zgodnie z art. 4 cyt. ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych, do odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, a nie k.p.a., zaś postępowanie sądowe w sprawie o odszkodowanie toczy się według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (art. 8 pkt.1 cyt. ustawy). Z art. 7 pkt. 1 – 5 powołanej ustawy wynika stosowny tryb postępowania w sprawach odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa.
Sąd administracyjny nie jest sądem właściwym do rozpoznania spraw w trybie ww. ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, nie mieszczą się one ponadto w katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych (art. 3 § 1 – 3 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał jednak tę kwestię, ale wyłącznie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., uznając, że poniesionymi przez skarżącego i wykazanymi kosztami niezbędnymi do celowego dochodzenia jego praw jest kwota uiszczonej opłaty sądowej 100 (sto) zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło