VII SAB/Wa 45/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-11
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Bogusław Cieśla, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania, ponieważ od dnia otrzymania prawomocnego wyroku WSA minęło ponad 16 miesięcy, a sprawa nie została rozpatrzona. Bezczynność tę oceniono jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na znaczne i niezaprzeczalne przekroczenie terminów, brak racjonalnego uzasadnienia dla zwłoki oraz priorytetowy charakter postępowania. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania odwołania w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność i jej rażący charakter, przyznał skarżącej sumę pieniężną oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca R. M. wniosła skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Decyzja ta została wydana w 2018 r., a odwołanie złożono w czerwcu 2018 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednak WSA uchylił decyzję Wojewody. Po otrzymaniu prawomocnego wyroku WSA we wrześniu 2019 r., Wojewoda przez ponad 19 miesięcy nie rozpoznał odwołania, co spowodowało trudności w sprzedaży nieruchomości przez skarżącą. Wojewoda argumentował opóźnienie koniecznością zebrania dokumentów oraz wpływem pandemii COVID-19.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]– w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że w tej sprawie miała miejsce bezczynność Wojewody [...], 3. stwierdza, iż bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R M sumę pieniężną w wysokości 5000 zł, 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R M kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi R M na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]– w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że w tej sprawie miała miejsce bezczynność Wojewody [...], 3. stwierdza, iż bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R M sumę pieniężną w wysokości 5000 zł (pięć tysięcy złotych), 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R M kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W przedmiotowej sprawie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] w [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w zakresie branży drogowej, elektroenergetycznej i oświetlenia w [...] na działkach: - z obrębu [...] ew. [...] - z obrębu [...] ew. nr [...] - z obrębu [...] ew. nr [...]- z obrębu [...] ew. nr [...], - z obrębu [...] ew. nr [...] Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. M. K. i M. K. złożyli odwołanie od powyższej decyzji.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] uchylił w całości ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Sprzeciw od powyższej decyzji złożył inwestor – Prezydent [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie) prawomocnym wyrokiem z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1284/19, uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...].
Pismem z dnia 29 sierpnia 2019 r. WSA w Warszawie przekazał odpis powyższego wyroku wraz z aktami przedmiotowej sprawy. Następnie, w dniu [...] września 2019 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo WSA w Warszawie z dnia 12 września 2019 przekazujące odpis ww. wyroku z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1284/19 wraz ze stwierdzeniem prawomocności.
R. M. (dalej jako "skarżąca") pismem z dnia [...] marca 2020 złożyła do Ministra Infrastruktury, w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") ponaglenie na bezczynność Wojewody [...] w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]. Skarżąca podniosła, że wraz z mężem K. M. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zrealizowali celem sprzedaży inwestycję budowlaną na terenie, który został objęty przedmiotowym postępowaniem. W chwili rozpoczęcia postępowania nie sprzedali wszystkich domów objętych zainwestowaniem. Brak działań ze strony organu i niepewność stanu prawnego blokuje sprzedaż wybudowanej nieruchomości.
Wojewoda [...] pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] na podstawie art. 136 k.p.a. wezwał inwestora, tj. Prezydenta [...] do przedłożenia dokumentów niezbędnych do dalszego wyjaśnienia sprawy.
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. R. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, której przedmiotem uczyniła bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...],
Wniosła o:
1. zobowiązanie Wojewody [...] do wydania decyzji w sprawie realizacji ww. inwestycji drogowej w terminie dwóch tygodni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie,
2. stwierdzenie, że Wojewoda [...] w [...] dopuścił się bezczynności,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych,
4. przyznanie od organu na rzecz skarżącej na zasadzie art. 149 § 2 (j.t. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sumy pieniężnej w wysokości 20.000,00 złotych,
5. stwierdzenie, że bezczynność ma charakter rażący z uwagi na znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy,
6. dopuszczenie dowodu z dokumentu, dołączonego do pisma, na okoliczność szkody skarżącej.
Skarżąca wskazała, że pomimo wydania wyroku z dnia 31 lipca 2019 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1284/19 przez WSA w Warszawie oraz jasnych zaleceń dla Wojewody [...] zawartych w uzasadnieniu wyroku, organ ten do dziś nie wydał rozstrzygnięcia. Wobec upływu ustawowych terminów do załatwienia sprawy, skarżąca złożyła ponaglenie z dnia [...] marca 2020 r. na bezczynność Wojewody [...] wnosząc o wyznaczenie terminu załatwienia spawy. Do dziś sprawa nie została rozpoznana. Zdaniem skarżącej naruszone zostały art. 12 §1, art. 35 § 1 oraz art. 36 §1 k.p.a. oraz art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej jako "ustawa ZRID").
Skarżąca podniosła także, że mieszka przy ul. [...], a jej mąż, K. M. prowadzi działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą nieruchomości w tym rejonie. Małżonkowie mają wspólność majątkową małżeńską obejmującą nieruchomość przy ulicy [...] w [...]. K. M. [...] lipca 2020 r. zawarł przedwstępną warunkową umowę sprzedaży, przedmiotem której jest przyszła nieruchomość odpowiadająca projektowanej w ww. decyzji Prezydenta [...] działce ewidencyjnej nr [...] o obszarze 312 m2 z obrębu [...] położona w [...] przy ul. [...], która miała powstać w wyniku podziału działek w ramach realizowanej inwestycji. Decyzja Prezydenta zawierała bowiem zatwierdzenie podziału między innymi [...] oznaczonej w ewidencji jako działka [...] z obrębu [...] na działkę nr [...] o powierzchni 175 m2 pod projektowaną ulicę oraz działkę [...] o powierzchni 312 m2 pozostającą własnością skarżącej.
Umowa została zawarta pod warunkiem uprawomocnienia się decyzji w sprawie podziału geodezyjnego wskazanej działki. Termin do zawarcia umowy przyrzeczonej został wyznaczony do dnia [...] stycznia 2021 r. Strony podpisując umowę sprzedaży działały z przeświadczeniem, że okres sześciu miesięcy (biorąc pod uwagę terminy ustawowe do załatwiania spraw administracyjnych przez organ) jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...].
Z uwagi na bezczynność Wojewody [...], do dziś nie została wydana decyzja w sprawie realizacji inwestycji drogowej polegającej na budowie i rozbudowie drogi gminnej ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] w [...], tym samym podział działek wskazanych pierwotnie w decyzji Prezydenta nie został zatwierdzony. Jedna z tych działek dotyczy nieruchomości, która jest przedmiotem umowy przedwstępnej sprzedaży, a brak podziału uniemożliwia zawarcie umowy przyrzeczonej. Nie ma bowiem jednocześnie możliwości przeprowadzenia innego podziału. Kupujący z oczywistych przyczyn nie jest zainteresowany kupowaniem działki, przeznaczonej w podziale pod inwestycję drogową.
Skarżąca podkreśliła, że nieruchomość, którą nabywają kupujący finansowana jest ze środków pochodzących z kredytu hipotecznego przez co każda zmiana terminu zawarcia umowy przyrzeczonej wiąże się z dodatkowymi kosztami oraz aneksowaniem umów kredytowych. Brak wydania decyzji już spowodował niemożność zawarcia umowy przyrzeczonej i skutkować będzie obowiązkiem zwrotu zaliczki oraz zadatku wpłaconego przez kupującego. Brak zawarcia umowy przyrzeczonej we wskazanym terminie konsekwentnie powoduje znaczną szkodę w majątku skarżącej z uwagi na brak możliwości realizacji zysków z prowadzonej działalności oraz konieczność poszukiwania innego kontrahenta na nieruchomość, co w dobie zagrożenia epidemicznego COVID-19 jest szczególnie utrudnione.
Jako dowód na zaistnienie powyższych okoliczności skarżąca załączyła akt notarialny z dnia [...] lipca 2020 r. rep. [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że z uwagi całokształt zebranego materiału dowodowego, jak również uzasadnienie powyższego wyroku, pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wezwał inwestora, tj. Prezydenta [...] do przedłożenia dokumentów niezbędnych do dalszego wyjaśnienia sprawy. W celu wszechstronnego rozpatrzenia sprawy organ administracji publicznej ma, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Tym samym, zdaniem Wojewody, odwołanie w przedmiotowej sprawie może być uwzględnione i rozpatrzone dopiero po zebraniu niezbędnych dokumentów i wyjaśnień.
Ponadto organ wskazał, że od dnia 20 marca 2020 r. (do odwołania) w związku zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 wprowadzono rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 433 ze zm.) stan epidemii, czyli szczególny stan prawny wprowadzony na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r., poz. 1239 ze zm.), w celu podjęcia określonych działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych dla zminimalizowania skutków epidemii w Polsce.
Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej "ustawa COVID") w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Dodatkowo, zgodnie z zapisami art. 15zzs ust. 8 ww. ustawy, wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminu w tym okresie dotyczy również: milczącego załatwienia przez organ sprawy; innej sprawy, w której brak wyrażenia przez organ sprzeciwu, wydania decyzji, postanowienia albo innego rozstrzygnięcia uprawnia stronę lub uczestnika postępowania do podjęcia działania, dokonania czynności albo wpływa na zakres praw i obowiązków strony lub uczestnika postępowania; wyrażenia przez organ stanowiska.
W art. 15zzr ust. 1 ww. ustawy, wskazano również, iż w okresie tym bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem; 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki; 3) przedawnienia; 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie; 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Ponadto zdaniem Wojewody [...] należy mieć na uwadze panującą od ponad roku sytuację związaną z COVID-19 i wynikające z niej braki kadrowe wśród pracowników Wydziału Infrastruktury [...] Urzędu Wojewódzkiego, głównie spowodowane zakażeniami pracowników wirusem SARS-CoV-2, przymusową kwarantanną osób będących w bezpośrednim kontakcie z zakażonymi, czy też nieobecnościami dotyczącymi opieki nad dziećmi, w związku z zawieszeniem pracy placówek oświatowych i opiekuńczych. Powyższe czynniki doprowadziły do opóźnień w rozpatrzeniu niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podnieść należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi R. M. jest bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania odwołania M. K. i M. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], zezwalającej na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] w [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...].
Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Należy zauważyć, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają legalnej definicji "bezczynności" organu.
Bezczynność jest kategorią obiektywną, zachodzi zawsze wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie jednego miesiąca (sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania), lub gdy nie rozpoznał odwołania w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania lub w terminach wskazanych w przepisach szczególnych (art. 35 k.p.a.). Wynika z tego, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedyne upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) a chwilą orzekania przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280).
Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.
Podkreślić należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie podkreślić należy, że, jak wyżej wskazano, Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania M. K. i M. K., decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1284/19, uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Następnie, w dniu [...] września 2019 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo WSA w Warszawie z dnia 12 września 2019 przekazujące odpis ww. wyroku z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1284/19 wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Tym samym od dnia [...] września 2019 r. biegł dla Wojewody [...] termin do ponownego rozpoznania odwołania M. K. i M. K. od ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]. Do dnia złożenia przedmiotowej skargi na bezczynność, tj. do dnia [...] lutego 2021, przez okres ponad 16 miesięcy, ww. odwołanie nie zostało rozpoznane. Także w dacie wydania niniejszego wyroku, po upływie 19 miesięcy, Sąd nie uzyskał informacji, żeby odwołanie zostało rozpatrzone.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego, zasadna jest skarga na bezczynność Wojewody [...] w zakresie rozpoznania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] (pkt II sentencji).
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Ponadto zgodnie z art. 149 § 1a tej ustawy, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przystępując do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, wskazać należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W omawianej sprawie w ocenie Sądu przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy jest znaczne i niezaprzeczalne. Jak już wyżej wskazano, organ do dnia wydania niniejszego wyroku, przez okres 19 miesięcy, nie rozpoznał ponownie omawianego odwołania. Podkreślić należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że jedyną czynnością jaką organ wykonał w tym czasie było wezwanie pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. inwestora, tj. Prezydenta [...] do przedłożenia dokumentów niezbędnych do dalszego wyjaśnienia sprawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd przyjął, iż stwierdzona bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji).
Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że podnoszone przez organ przepisy art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 8 oraz art. 15 zzr ust. 1 ustawy COVID obowiązywały jedynie w okresie [...] marca 2020 r. – [...] maja 2020 r., a okres bezczynności organu wynosił ponad 19 miesięcy. Tak znacznego opóźnienia w rozpoznaniu odwołania nie usprawiedliwiają także braki kadrowe organu oraz absencje związane z zakażeniami pracowników COVID-19. W tym miejscu podkreślić należy, że szczególny charakter postępowania w sprawie wydania decyzji zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polega m.in. na skróceniu i uproszczeniu postępowania wyjaśniającego. Brak ostatecznej decyzji Wojewody [...] powoduje niepewność stanu własnościowego nieruchomości objętych omawianym zamierzeniem inwestycyjnym. Omawiany tryb wydania decyzji i przyśpieszone terminy m.in. wydania decyzji pierwszej instancji czy rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjnych wskazują na priorytetowy charakter postępowania. Tym bardziej w świetle powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie bezczynność miała rażący charakter.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". W świetle tego ostatniego przepisu przyznana na rzecz skarżącej suma pieniężna może maksymalnie wynieść pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Podkreślić jednak trzeba, że ocena czy zachodzi konieczność przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej lub zastosowania grzywny pozostawiona jest uznaniu Sądu, który ma w tym zakresie do wyboru dwa środki o charakterze finansowym, mające na celu dyscyplinowanie organu. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, ale nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność czy przewlekłość, zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/165). Ponadto wskazać należy, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter fakultatywny. W orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym wskazuje się, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącą argumentacją. Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez Sąd sumy pieniężnej także z urzędu.
Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko skarżącej, że nierozpoznanie odwołania M. K. i M. K. od decyzji I instancji przez Wojewodę [...], w świetle zawartej przez jej męża K. M. w dniu [...] lipca 2020 r. przedwstępnej warunkowej umowy sprzedaży, przedmiotem której jest przyszła nieruchomość odpowiadająca projektowanej w ww. decyzji Prezydenta [...] działce ewidencyjnej nr [...] o obszarze 312 m2 z obrębu [...] położona w [...] przy ul. [...], która miała powstać w wyniku podziału działek w ramach realizowanej inwestycji, znacznie utrudnia dokonane ostatecznej sprzedaży omawianej nieruchomości. W ocenie Sądu strony podpisując umowę sprzedaży miały prawo działać z przeświadczeniem, że okres sześciu miesięcy, wskazany w umowie, jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...]. Brak wydania decyzji przez Wojewodę [...] spowodował niemożność zawarcia umowy przyrzeczonej. Jednakże w ocenie Sądu w świetle brzmienia § 4 ust. 3 pkt i) omawianej umowy zbyt daleko idący jest wniosek skarżącej, że brak wydania decyzji przez Wojewodę [...] skutkować będzie obowiązkiem zwrotu zaliczki oraz zadatku wpłaconego przez kupującego. Dlatego też w ocenie Sądu przyznanie na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł jest wystarczające, żeby zdyscyplinować organ do rozpoznania omawianego odwołania (pkt IV sentencji).
Ponadto konieczne jest zobowiązanie organu do rozpatrzenia omawianego odwołania w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.) – pkt I sentencji.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I, II, III oraz IV sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi – 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego - 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło