VII SAB/Wa 52/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S R na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie robót budowlanych przy budynku zlokalizowanym w [...] przy [...] I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; II. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywnę w kwocie 1000 zł (jeden tysiąc złotych); I. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz S R kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze z dnia 14 marca 2014r., skierowanej do tutejszego Sądu, S R zarzucił Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego przewlekłość w prowadzonym postępowaniu dotyczącym przeprowadzenia robót budowlanych przy budynku zlokalizowanym w [...] przy ul. [...] . Wskazał na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jakie wystosował w dniu [...] lutego 2014r., do organu . Skarżący wniósł o podjęcie przez Sąd czynności dyscyplinujących organ, nałożenie na organ grzywny, oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że opisane wyżej postępowanie zakończył wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2014r., [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze. Czteromiesięczny termin załatwienia sprawy związany był z jej skomplikowanym charakterem, oraz tym, że prowadził w 2013r., 1600 spraw. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje . Analiza przebiegu przedmiotowego postępowania dokonana na podstawie akt sprawy wskazuje, że decyzja organu pierwszej instancji zapadła w dniu [...] października 2013r. Akta sprawy wraz ze złożonym od tej decyzji odwołaniem trafiły niezwłocznie do organu drugiej instancji, jeszcze w październiku 2013r. Strona odwołująca się pismem z dnia [...] lutego 2013r., zwróciła się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i podanie przyczyn niezałatwienie sprawy w terminie. Organ drugiej instancji w dniu [...] marca 2013r., wydał decyzje w przedmiocie rozpoznania odwołania. Organ po tym jak wpłynęło ww. odwołanie nie informował stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Sąd stwierdza, że skarżący wypełnił wymóg formalny związany z niniejsza skargą, a wynikający z art. 37 k.p.a. - wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać należy, że zgodnie z przepis art. 35. k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Jak wynika z akt sprawy, decyzja w przedmiocie rozpoznania odwołania zapadła, po ponad czterech miesiącach od dnia w którym organ drugiej instancji dysponował już aktami sprawy wraz z odwołaniem. W toku postępowania drugoinstancyjnego nie było żadnych okresów uzasadniających ich odliczenie od terminów ustawowo właściwych dla rozpoznania sprawy. Organ z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 36. § 1 k.p.a., nie zawiadomił stron o przyczynie zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Zgodnie z przepisem art. 149. p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012r., w sprawie o sygnaturze akt I OSK 2626/12,LEX nr 1247155). Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Przewlekłość postępowania odmiennie od bezczynności organu w sprawie, jest zatem pojęciem względnym, albowiem przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W ocenie Sądu, organ niniejsze postępowanie odwoławcze prowadził w sposób przewlekły, co uzasadnia podjęcie orzeczenia stwierdzającego to. Nie zaistniały żadne obiektywne okoliczności do rozpoznawania odwołania przez tak długi okres., wskazany przez organ argument o skomplikowanym charakterze sprawy nie znajduje potwierdzenia już choćby w świetle uzasadnienia decyzji, którą organ wydał. Kwestia wpływu spraw do organu w roku 2013, też nie może stanowić usprawiedliwienia, powinna bowiem wymuszać tylko na organie konieczność szczególnego zorganizowania jego działania. Zdaniem Sądu, stwierdzona przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W toku postępowania odwoławczego organ dopuścił się oczywistego naruszenia przepisów art. 35 oraz art. 36 k.p.a., czterokrotnie przekroczył termin ustawowy właściwy do rozpoznania sprawy, bez zaistnienia przesłanek obiektywnych uzasadniających to. Sąd, uznał także za zasadne wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. i miarkowanie jej w opisanych powyżej okolicznościach sprawy na kwotę w wysokości 1000 zł. Wobec wydania decyzji rozpoznającej odwołanie, Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu w tym przedmiocie, co uzasadnia umorzenie postępowania w tej części żądania. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. art. 149 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)