VII SAB/Wa 88/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. T. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy. W dniu 28 lutego 2012 r. M. B. złożyła, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze wskazała, iż w dniu [...]listopada 2011 r. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji tego organu z dnia [...]marca 2002 r., znak: [...] Wskazała także, że organ [...] wniosek ten w dniu [...] grudnia 2011 r. przekazał do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem skarżącej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął żadnych czynności nakazanych przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i sprawę załatwił pismem z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], nie rozpoznając przy tym istoty sprawy. W odpowiedzi na ww. skargę, wnosząc o jej odrzucenie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż skarga M. B. dotyczy jego bezczynności w sprawie wystąpienia skarżącej z dnia [...]listopada 2011 r., w którym skarżąca domagała się "wszczęcia z urzędu" postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002 r., znak: [...]. Uzasadniając wniosek procesowy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na regulację art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.) oraz art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm. – zwanej dalej k.p.a.) i zauważył, że skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w przypadku braku odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. M. B. wniosła przedmiotową skargę bez uprzedniego wezwania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zachodzą przesłanki do odrzucenia przedmiotowej skargi, zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W przypadku nie uwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi M. B. i podniósł, że w dniu [...]grudnia 2011 r., wpłynęło do organu przekazane przy piśmie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], pismo M. B. z dnia [...]listopada 2011 r., w którym skarżąca domagała się "wszczęcia z urzędu" postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002 r., znak: [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał skarżącą, do wskazania, czy pismo z dnia [...]listopada 2011 r., stanowi wniosek o uruchomienie jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (jeśli tak, to którego), czy też jest to kierowana do organu administracji sygnalizacja o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania z urzędu. W dniu [...]stycznia 2011 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo M. B., w którym skarżąca wskazała, "Organ GUNB w [...] ma obowiązek z urzędu dokonać wyeliminowania ostatecznej decyzji [...]". Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że wyrokiem z dnia 9 lipca 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 1231/02 Naczelny Sad Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002 r., [...], brak było zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002 r., znak: [...]. O powyższym skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] lutego 2012r., które zostało jej doręczone w dniu [...]lutego 2012r. Ponadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że wszystkie czynności procesowe dokonywane były przez organ z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.a. W związku z zakończeniem postępowania zainicjowanego pismem M. B. z dnia [...]listopada 2011 r. - w przypadku nie uwzględnienia ww. wniosków - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, stwierdził że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa i czy nosi ona znamiona rażącego naruszenia prawa. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Wskazać należy, iż bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do wskazanych terminów nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Okresy opóźnień spowodowane mogą być działaniem czynników, na które organ nie miał wpływu. Są to m.in. działania lub zaniechania innych organów, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, iż bezczynność organu jest stanem ciągłym w jakim on pozostaje po upływie terminu określonego na załatwienie sprawy. Istnieje ona wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie można czynić organowi tego zarzutu, bowiem podjął on działania zmierzające do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia [...]listopada 2011 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...]grudnia 2011 r., wpłynęło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - przekazane przy piśmie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., pismo M. B. z dnia [...]listopada 2011 r., w którym skarżąca domagała się "wszczęcia z urzędu" postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002 r. Z akt sprawy wynika także, że pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał skarżącą do wskazania, czy pismo z dnia [...]listopada 2011 r., stanowi wniosek o uruchomienie jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (jeśli tak, to którego), czy też jest to kierowana do organu administracji sygnalizacja o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania z urzędu. W dniu [...]stycznia 2011 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo M. B., w którym skarżąca wskazała, "Organ GUNB w Warszawie ma obowiązek z urzędu dokonać wyeliminowania ostatecznej decyzji [...]". Wobec tak określonego żądania M. B. trafnie przyjął Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż skarżąca domagała się wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002 r. Rację ma Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wprawdzie może być wszczęte z urzędu stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a., jednakże uprawniony do wszczęcia takiego postępowania organ samodzielnie przesądza, czy na podstawie wniosków przedłożonych przez zainteresowany podmiot, dokona wszczęcia postępowania. Kierowana do organu administracji sygnalizacja o okolicznościach wskazujących na nieważność danego aktu administracyjnego nie jest wiążąca. Organ administracji nie jest związany przedkładanymi wnioskami. Wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zależy wyłącznie od uznania właściwego organu administracji publicznej. A zatem jeśli M. B. wniosła o wszczęcie postępowania z urzędu a organ nie dostrzegł konieczności przeprowadzenia kontroli ostatecznej decyzji z punktu widzenia zaistnienia przesłanek nieważnościowych to nie ma obowiązku wydania aktu prawnego w przedmiocie wniosku skarżącej. Nie przesądzając zatem zasadności stanowiska organu zawartego w pismach z dnia [...] lutego 2012 r., i z dnia [...] marca 2012 r. wskazać należy, że skarżącej przysługuje prawo żądania wszczęcia ww. postępowania na jej wniosek, który winien zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia w formie postanowienia lub decyzji, a w przypadku nie przyznania jej przez organ administracji przymiotu strony – do zwrócenia się do prokuratora o wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie takiego postępowania. Konkludując - instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawie niniejszej Sąd nie ma takiej możliwości, skoro organ administracji nie pozostawał w bezczynności. Celem skargi na bezczynność nie jest bowiem samo stwierdzenie, iż organ administracji pozostawał w bezczynności, lecz spowodowanie ustania stanu bezczynności. W niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które pozwoliłyby uwzględnić skargę. Nieuzasadniony jest także wniosek organu o odrzucenie skargi. Wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przed złożeniem skargi M. B. skierowała do organu pismo z dnia [...]lutego 2012 r. (data wpływu [...].02.2012 r.) zatytułowane "skarga na bezczynność" stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.