VII SAB/Wa 94/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.D na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały postanawia: odrzucić skargę. W dniu 26 kwietnia 2023 r. T.D. (dalej: skarżący) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy [...] z [...]listopada 2022 r. nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pn. "[...]", w części dotyczącej działek nr [...]i [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej odrzucenie zauważając, że jako organ nadzoru nad działalnością organów samorządu terytorialnego nie posiada uprawnień do podejmowania interwencji w związku z naruszeniami interesu prawnego osób trzecich. Ochronę taką zapewnia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została natomiast m.in. w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Katalog skarg na określone powyżej działania organów administracji rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione szczegółowo w art. 3 § 2 pkt 1–4a. W myśl zaś art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Analizując przepisy określające właściwość sądów administracyjnych stwierdzić należy, że skarga T.D. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego jest niedopuszczalna, gdyż nie mieści się ona w zakresie przedmiotowym przywołanego wyżej przepisu art. 3 p.p.s.a. Jak wynika z treści skargi oraz z analizy akt sprawy skarżący domaga się wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji administracyjnej w odniesieniu do zgłoszonych przez skarżącego nieprawidłowości, jakie wystąpiły w związku z podjętą przez Gminę [...]uchwałą z dnia [...]listopada 2022 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wypada zatem podkreślić, że postępowanie nadzorcze nad jednostkami samorządu terytorialnego prowadzone przez wojewodę regulowane jest przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40), która określa sposób działania wojewody jako organu nadzoru nad działalnością uchwałodawczą organów stanowiących gminy. Przepisy te nie przewidują wszczęcia przed wojewodą procedury administracyjnej w zakresie tak rozumianego nadzoru z wniosku mieszkańca gminy. Wnioski mieszkańców o wszczęcie postępowania nadzorczego wobec nieprawidłowości, jakie pozostały przez nich dostrzeżone w ramach działalności uchwałodawczej rady gminy nie skutkują tym samym powstaniem obowiązku po stronie organu nadzoru do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania. Wynika to z tego, że postępowanie nadzorcze wojewody jest szczególnym typem postępowania, nie mającym charakteru postępowania administracyjnego, nie dotyczy bowiem załatwienia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej, lecz jest formą nadzoru rozumianego jako stosunek prawny łączący dwa organy. Działalność nadzorcza wojewody ma charakter odmienny od działalności orzeczniczej organu administracji publicznej. Odmienność ta przejawia się przez brak wyraźnie wskazanego obowiązku wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, w konsekwencji nie można skutecznie domagać się dokonania takiej czynności, bowiem postępowanie nadzorcze wszczynane jest z urzędu, a nie na wniosek, zaś ewentualne pisma zawierające takie żądania traktowane są jedynie jako informacje o ewentualnych nieprawidłowościach. Sposób reakcji na te informacje zależy od decyzji wojewody. Skoro zatem pismo, w którym autor domaga się wszczęcia postępowania nadzorczego nie powoduje wszczęcia żadnego postępowania, a sam wojewoda nie jest związany terminami procesowymi z k.p.a. na udzielenie stosownej odpowiedzi, to w świetle treści art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., nie jest możliwe stwierdzenie w tym zakresie bezczynności organu, także przejawiającej się niezałatwieniem sprawy w terminie (niezajęciem przez wojewodę stanowiska, niewydaniem żądanego przez wnioskodawcę aktu nadzoru, czy też niewydaniem decyzji w odniesieniu do wniosku mieszkańca gminy o podjęcie działań w zakresie dostrzeżonych wadliwości uchwały). Z tych względów Sąd uznał skargę za niedopuszczalną z innych przyczyn, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.