VII SAB/Wa 95/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 6 października 2014 r. S.M. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wyegzekwowania nakazu rozbiórki ogrodzenia na działce nr ew [...] obręb [...], zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...]. Zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przez przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniósł o: 1) zobowiązanie PINB w [...] do podjęcia stosownej czynności w zakresie rozbiórki ogrodzenia w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi. 2) zobowiązanie PINB w [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. 3) w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do podjęcia stosownej czynności, jeśli taka czynność została podjęta przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazał, że mocą decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. nakazał K. M.całkowitą rozbiórkę ogrodzenia działki nr ew. [...] z siatki mocowanej do słupków metalowych od strony ul. [...] w [...]. Upomnieniem Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. nakazał zobowiązanej wykonanie ww. obowiązku rozbiórki. Po zmianie właściciela ww. działki w celu wyegzekwowania rozbiórki ogrodzenia ww. działki została nałożona na nowego właściciela – M.W. M. grzywna w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł (mocą postanowienia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.). Powyższa grzywna została skierowana tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] celem jej wyegzekwowania. Środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia nie skutkował podjęciem przez zobowiązanego działań mających na celu wypełnienie dyspozycji egzekwowanej decyzji w związku z tym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. PINB w [...] wobec uchylenia się obowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku zastosował kolejny środek egzekucyjny gwarantujący skuteczne wykonanie w postaci wykonania zastępczego. Po wyłonieniu oferenta na rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia, pismem z dnia 1 września 2014 r. PINB w [...] wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o przyznanie środków pieniężnych na wykonanie zastępcze rozbiórki ogrodzenia działki M. W. M. Pismem z dnia 4 września 2014 r. organ wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o wycofanie tytułu wykonawczego o charakterze środków pieniężnych Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. w celu zastosowania w stosunku do zobowiązanego kolejnego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ wniósł o oddalenie skargi . Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga złożona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu, gdyż jej wniesienie do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z § 2 ww. artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zatem jak wyżej wskazano stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne w przypadku bezczynności obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, czyli w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zatem w przypadku bezczynności organów prowadzących egzekucję administracyjną skarga na bezczynność jest możliwa w przypadku uchylania się przez organ od wydania postanowienia, przy czym na takie postanowienie musi służyć zażalenie. Kwestią zasadniczą do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zatem dokonanie oceny dopuszczalności rozpoznania skargi S. M. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Jak wynika z treści skargi skarżący złożył ją w związku z przewlekłym prowadzeniem przez organ egzekucyjny, jakim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postępowania egzekucyjnego w administracji. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy jednego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Nie można bowiem w niniejszej sprawie mówić o przewlekłości ani w odniesieniu do decyzji, ani postanowienia, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym czy innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarżący w treści skargi nie wskazał bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego wydania konkretnego postanowienia, w dodatku, na które służyłoby zażalenie. Z akt sprawy nie wynika także, by taki akt przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] został wydany. Zatem w sprawie nie może być zastosowany art. 3 § 2 pkt 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Zaskarżona w sprawie bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie może być też zaskarżone na podstawie art. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, że czynnością z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie jest czynność, która jest podejmowana w ramach postępowania administracyjnego lub egzekucyjnego (por. na przykład uchwałę NSA z 03.09.2013 r. I POS 2/13). Innymi słowy brak jest w tej sprawie możliwości wskazania aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., co do których można by mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania. W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku bezczynności organu egzekucyjnego ustawodawca przewidział szczególną procedurę zwalczania przewlekłości w działaniach organu egzekucyjnego podczas prowadzenia czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym, która uregulowana została w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. dalej powoływana jako u.p.e.a.). Zgodnie z treścią ww. przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga (ale nie do sądu administracyjnego, lecz do organu wyższego rzędu) na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku (§ 2). Skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego (§ 3). Skargę na czynności egzekucyjne, o których mowa w § 3, wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). Odnosząc to do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżący miał prawo wystąpić ze skargą, określoną w art. 54 u.p.e.a., na działanie organu. Skarżący uczynił to kilkakrotnie pismami skierowanymi do organu nadzoru jakim był [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Tenże organ uwzględnił skargę na przewlekłość działań egzekucyjnych PINB zobowiązując organ do wykonania określonych działań (postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]). W zaistniałej wówczas sytuacji procesowej Skarżący nie mógł następnie złożyć zażalenia na postanowienie [...] WINB, gdyż prawo przewiduje wyłącznie zażalenie w przypadku oddalenia skargi na bezczynność (a skarga Skarżącego została uwzględniona). W przypadku gdyby organ nie uwzględnił zażalenia Skarżącego na bezczynność organu egzekucyjnego i nie stwierdził bezczynności, to po wykorzystaniu drogi zażalenia, na postanawianie wydane po jego rozpoznaniu, przysługiwałaby Skarżącemu skarga do sądu administracyjnego. W przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność przez organ nadzorczy, postępowanie w tym przedmiocie się kończy. Organ egzekucyjny ma obowiązek zastosować się do wytycznych wskazanych w postanowieniu uwzględniającym skargę na bezczynność. Tak też wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. II OSK 3203/14 (orzeczenia.nsa.gov.pl.). W tym stanie rzeczy należy uznać, ze skarga złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne - Sąd odrzuca skargę. Mając na uwadze, iż zaskarżone postanowienie nie podlega zaskarżeniu do Sądu - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ww. ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 cyt. ustawy.