VII SAB/Wa 95/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania wniosku W. F. o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] oddala skargę W dniu [...] listopada 2016r. W. F. złożył skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...]września 2016r. zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]maja 2016 r., nr [...]. Skarżący wskazał, że postępowanie w sprawie trwa szósty rok, a ilość orzeczeń uchylonych i unieważnionych przekroczyła 30. [...]WINB jak i PINB [...] ostentacyjnie łamią prawo, zaświadczają nieprawdę i manipulują dowodami. Jednak pomimo, iż rażące łamanie prawa stało się faktem GINB nadal uchyla się od jakiejkolwiek reakcji, a organy te - ponieważ sprawa zawsze do nich wraca - nadal działają niepraworządnie. GINB w szczególności ignoruje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 1104/09 wiążący [...] WINB i mówiący o przesłankach wyłączenia z postępowania z mocy prawa pracowników PINB [...]w szczególności A. L.. W świetle tego co już stwierdzono pracownicy PINB i [...]WINB jako zainteresowani wynikiem powinni zostać wyłączeni. Nieprawidłowości rozstrzygnął co do meritum w 2014 r. NSA (II OSK 1324/13), a mimo to organy nadzoru budowlanego nadal ją ciągną, w postaci nieodpowiadających rzeczywistości nowych nieprawidłowości doprowadziły do uniezależnienia tzw. postępowania naprawczego od nieistniejących już przesłanek będących powodem jego wszczęcia. Organy nadzoru budowlanego zmieniają zarówno zakres jak i przedmiot postępowania, ale nadal rozstrzygając powołują się na ustalenia ze swoich wcześniejszych uchylonych i unieważnionych rozstrzygnięć. W ten sposób przepisy Kpa (w szczególności art. 6 do 9) oraz Prawa budowlanego, w szczególności art. 81 ust. 1a i 4 oraz 84a ust. 2 i 84b Prawa budowlanego nakładające obowiązek na GINB okazują się nie mieć praktycznego znaczenia, gdyż niezależnie jaki wyrok wydałby NSA sprawa wraca do [...]WINB a potem do organu powiatowego, a te nie chcąc przyznać się do rażącego naruszenia prawa zmieniają kwalifikację wyroku i nawet w sprawie rozstrzygniętej co do istoty przez NSA (II OSK 1324/13) uzurpują sobie prawo jej ponownego rozpatrywania i oczywiście zmniejszania i zaprzeczania kategorii stwierdzonych tam uchybień. Skarżący wskazał, że złożył wniosek o usunięcie rażącego naruszenia prawa do GINB z prośbą, aby GINB przedstawił WSA swoje stanowisko czym wyczerpał drogę administracyjną. Wniósł - w przypadku uwzględnienia skargi - o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie [...]WINB do rozpatrzenia sprawy natychmiast i o zasądzenie kosztów postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wskazał, że [...]października 2016 r. W. F. wystąpił o stwierdzenie nieważności postanowienia [...]WINB z dnia [...]września 2016 r., nr [...]. zawieszającego z urzędu - wszczęte na wniosek J. F. - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB [...] z [...]maja 2016 r., nr [...], nakładającej na J. F. i W. F. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na remoncie, przebudowie i rozbudowie wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy al. [...][...], do ostatecznego rozstrzygnięcia odwołania W. F. od decyzji PINB [...]z dnia [...]maja 2016 r., nr [...]. W związku z ww. wnioskiem GINB wystąpił do [...]WINB o przesłanie akt organu I i II instancji i jednocześnie poinformował W. F., na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. - że wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia [...]WINB nr [...]będzie rozpoznany po otrzymaniu akt sprawy. W dniu [...]października 2016 r. do GINB wpłynęło zażalenie J. F. na postanowienie [...]WINB z dnia [...]września 2016 r., nr [...] zawieszające z urzędu, wszczęte na wniosek J. F. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB nr [...]. Postanowieniem z dnia [...]października 2016 r., [...] GINB utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]września 2016 r., nr [...], które zostało W.F., jako stronie postępowania wysłane. Następnie GINB pismem z dnia [...]listopada 2016 r., zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek W. F. z dnia [...]października 2016 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia GINB z dnia [...]października 2016 r., utrzymującego w mocy postanowienie [...]WINB z dnia [...]września 2016 r. Z uwagi na powyższe, organ wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia [...]listopada 2016r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do § 1a, 1 b art. 149 p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracyjnego możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on żadnych czynności w sprawie. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację, w której organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie zatem innych sytuacji niż formalna bezczynność organu (nie wydanie w terminie rozstrzygnięcia). Terminy do załatwienia spraw określa art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Powyższą powinność należy rozumieć jako ogólną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, aby nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale również - w miarę możliwości - sprawy załatwiać w krótszych terminach. W świetle przedstawionych zasad Sąd miał na uwadze, że wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2016r. nr [...], którym zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]maja 2016 r., nr [...]wpłynął do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...]października 2016r. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...]listopada 2016r. (data wpływu [...] listopada 2016r.). Z akt sprawy wynika, że w tej samej dacie skarżący złożył skargę do Sądu. Po otrzymaniu ww. wniosku w dniu [...]października 2016r. organ podjął czynności w dniu [...]października 2016r. (pismo znak [...]) występując do [...] WINB o przesłanie akt sprawy dotyczących kwestionowanego postanowienia. Jednocześnie organ poinformował skarżącego, w trybie art. 36 § 2 k.p.a., że wniosek zostanie rozpoznany po otrzymaniu żądanych akt. W dniu [...]października 2016r. wpłynęło do GINB zażalenie J. F. na postanowienie nr [...] którego stwierdzenia nieważności domagał się skarżący wnioskiem z dnia [...] października 2016r. W pierwszej kolejności GINB zasadnie zatem rozpoznał zażalenie, po rozpatrzeniu którego postanowieniem z dnia [...]października 2016r. ([...]) utrzymał w mocy postanowienie nr [...]. Tym samym w dacie złożenia przedmiotowej skargi ([...]listopada 2016r.), jak i nadesłania jej przez organ do Sądu ([...] listopada 2016r.) organ nie pozostawał ani w bezczynności, ani nie prowadził postepowania w sposób przewlekły, skoro nie upłynęły jeszcze terminy do załatwienia sprawy określone w art. 35 § 3 k.p.a. Zważyć przy tym trzeba, że stosownie do § 2 art. 35 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Natomiast co do pozostałych zarzutów wyjaśnić należy, że rzeczą Sądu w tej sprawie była wyłącznie kontrola, w świetle wskazanych wyżej kryteriów, czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia [...]WINB nr [...], bądź prowadził to postepowanie przewlekle, a nie analiza prowadzonego od 6 lat postępowania i wydanych w jego toku ponad 30 orzeczeń (uchylonych i unieważnionych) ignorowania wyroku NSA, czy wyłączenia pracowników PINB i [...]WINB. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił