VII SO/Wa 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.M. o wymierzenie grzywny Komendantowi [...] Policji za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1) wymierzyć Komendantowi [...] Policji grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych), 2) zasądzić od Komendanta [...] Policji na rzecz M.M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku. Pismem z dnia 9 listopada 2020 r. M.M. (dalej: "wnioskodawca") złożył wniosek o ukaranie grzywną Komendanta [...] Policji za nieprzekazanie skargi z dnia [...] września 2020 r. na bezczynność w rozpatrywaniu zażalenia wniesionego w sprawie o symbolu [...]. W odpowiedzi na wniosek Komendant [...] Policji wniósł o jego odrzucenie, bądź oddalenie. Wyjaśnił przy tym, że w dniu [...] września 2020 r. wnioskodawca złożył drogą elektroniczną przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Materiały będące w posiadaniu organu zostały zaś przekazane do Sądu przy piśmie z dnia 26 października 2020 r. za potwierdzeniem nadania z dnia 28 października 2020 r. Jednocześnie organ podkreślił, że wobec niemożności otworzenia w skrzynce odbiorczej załączników do pisma z dnia 19 września 2020 r., wnioskodawca był wielokrotnie wzywany – drogą mailową i listowną – do uzupełnienia skargi przez nadesłanie załączników. Wnioskodawca nie uzupełnił jednak wymaganego braku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2 omawianego przepisu). Jak wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy (tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ponadto w myśl art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 omawianej ustawy, jednakże wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Co więcej, zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Dodatkowo przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę. Wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Zatem to jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia NSA: z 25 września 2020 r. sygn. akt I GZ 238/20, LEX nr 3062704; z 29 października 2019 r. sygn. akt I OZ 1024/19, LEX nr 2739379). Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę wszelkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Skarga wnioskodawcy z [...] września 2020 r., złożona w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, została prawidłowo przekazana do Sądu dopiero [...] kwietnia 2021 r., a zatem po ponad pół roku od jej otrzymania. Bezsporna w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność wniesienia przez wnioskodawcę w dniu [...] września 2020 r., drogą elektroniczną, pisma przewodniego zatytułowanego "3 skargi do WSA". W jego treści wskazano, że skargi znajdują się w załączniku w pliku doc.xml. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że w związku z brakiem możliwości otworzenia powyższych załączników, organ pismami z 23 i 28 września 2020 r. poinformował o zaistniałej sytuacji i wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych pisma przez nadesłanie treści skarg. Wezwanie to zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 12 października 2020 r. Z pisma z dnia 26 października 2020 r. wynika zaś, że braki formalne wniesionej skargi nie zostały uzupełnione. Organ w dniu 28 października 2020 r. przekazał do Sądu pismo przewodnie zatytułowane "3 skargi do WSA" z dnia 19 września 2020 r. w formie papierowej. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że nie ma możliwości odtworzenia załączników nadesłanych do powyższego pisma. W związku z powyższym Sąd pismem z dnia 23 grudnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 659/20, wezwał organ do nadesłania skargi w takiej formie, w jakiej została wniesiona do organu (za pośrednictwem platformy ePUAP). W odpowiedzi organ w dniu 5 stycznia 2021 r. nadesłał do Sądu wydruk skarg z dnia 19 września 2020 r. oraz płytę CD zawierającą plik skargi, której jednak nie dało się odtworzyć przy wykorzystaniu dostępnej w Sądzie infrastruktury technicznej. Wśród wydrukowanych skarg znajdowała się również skarga z dnia 19 września 2021 r. dotycząca bezczynności organu w sprawie o symbolu [...], której nieprzekazanie w terminie skutkowało złożeniem rozpoznawanego wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd pismem z 1 marca 2021 r., sygn. akt VII DK/Wa 19/21 wezwał organ do nadesłania pisma przewodniego z dnia 19 września 2020 r. wraz ze skargą (dotyczącą sprawy o symbolu [...]) wniesioną do organu drogą elektroniczną, podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym. Jednocześnie zwrócił się o nadesłanie odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi pełnomocnik organu przy piśmie z 19 marca 2021 r. przesłał w formie papierowej żądaną skargę z dnia [...] września 2020 r. Następnie, Sąd pismem z 30 marca 2021 r. ponownie wezwał organ do nadesłania przedmiotowej skargi za pośrednictwem systemu ePUAP. W odpowiedzi pełnomocnik przy piśmie z 29 marca 2021 r. przesłał w formie papierowej pismo przewodnie z dnia [...] września 2020 r. zatytułowane "3 skargi do WSA". Z kolei w piśmie z dnia 20 kwietnia 2021 r. pełnomocnik organu zwrócił się do Sądu z prośbą o przesłanie za pośrednictwem ePUAP pisma przewodniego wraz z wniesioną w dniu [...] września 2020 r. skargą podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym. Ostatecznie w dniu [...] kwietnia 2021 r. organ przekazał do Sądu odpowiedź na skargę w sprawie o sygn. VII DK/Wa 19/21 wraz z wydrukowanym egzemplarzem skargi z dnia 19 września 2020 r. oraz płytą CD. W tym miejscu należy wyjaśnić, że organ – pomimo wielokrotnego wezwania - nie przesłał przedmiotowej skargi do Sądu w formie elektronicznej w wymaganym terminie, co oznacza że nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z 54 § 2 p.p.s.a. Wbrew bowiem twierdzeniom organu zawartym w piśmie z 5 stycznia 2021 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi, w dniu 26 października 2020 r. do sądu nie została przekazana skarga, której dotyczy wiosek o wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie. Skarga ta została przekazana do Sądu w formie papierowej dopiero w dniu [...] stycznia 2021 r., co nie wypełniało dyspozycji art. 54 § 1a p.p.s.a. Stąd też Sąd dwukrotnie w omawianej sprawie wzywał organ do przekazania w sposób prawidłowy żądanego pisma przewodniego z dnia 19 września 2020 r. wraz z załącznikami, które zostało wniesione do organu za pośrednictwem platformy ePUAP. Mając na uwadze przedstawione okoliczności wynikające z akt sprawy o sygn. akt VII SAB/Wa 87/21 (wcześniej – VII DK/Wa 19/21), stwierdzić należy, że organ powinien był przekazać skargę wraz z odpowiedzią na skargę najpóźniej w dniu 21 października 2020 r. Przy czym, przekazanie tych dokumentów powinno nastąpić za pośrednictwem platformy ePUAP. Tymczasem, organ przesłał skargę wraz z odpowiedzią na skargę w niniejszej sprawie w dniu [...] kwietnia 2021 r. – po wielokrotnym wezwaniu - co oznacza, że uczynił to po terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że żądanie wnioskodawcy jest uzasadnione i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 złotych. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będącej przedmiotem skargi (bezczynność organu), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Na marginesie niniejszych rozważań Sąd wyjaśnia, że podnoszona przez organ okoliczność niedopuszczalności skargi z dnia [...] września 2020 r., nie miała wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Obowiązek przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy spoczywa bowiem na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet zatem uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem, to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w pkt. 1 sentencji. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł w pkt. 2 postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.