VII SO/Wa 10/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. R. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Krajowemu za nieprzekazanie w terminie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Prokuratorowi Krajowemu grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), II. zasądzić od Prokuratora Krajowego na rzecz R. R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku. R. R. ("skarżący" lub "wnioskodawca") pismem z dnia 2 lutego 2021 r., nadanym w placówce publicznego operatora pocztowego w dniu 2 lutego 2021 r. nadał na adres Prokuratora Krajowego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora Generalnego w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. o wniesienie skargi nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] września 2010 r. w sprawie o sygn. akt [...]. Jak wynika z prezentaty organu umieszczonej na powyższej skardze, wpłynęła ona do Biura Podawczego Prokuratury Krajowej w dniu [...] lutego 2021 r. Skarżący pismem z dnia 20 kwietnia 2021 r. zawnioskował o wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") Prokuratorowi Krajowemu kary grzywny za nieprzekazanie sądowi, w ustawowym terminie, skargi z dnia [..] lutego 2021 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Pismem z dnia 19 czerwca 2021 r. wezwano organ – Prokuratora Krajowego – do wskazanie czy i kiedy została przekazana skarga R. R. z dnia 2 lutego 2021 r. Jednocześnie przesłano kserokopię wniosku, celem udzielenia odpowiedzi na wniosek. Prokurator Krajowy złożył pismo z dnia [...] czerwca 2021 r. informujące, że przekazuje odpowiedź Prokuratora Generalnego z dnia 25 czerwca 2021 r. na skargę R. R. z dnia [...] lutego 2021 r. Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. Prokurator Generalny udzielił odpowiedzi na skargę R. R. z dnia 2 lutego 2021 r. Jednocześnie przy powyższym piśmie przekazał skargę oraz akta administracyjne. Powyższa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt VII SAB/Wa 111/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2 omawianego przepisu). Jak wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy (tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 omawianej ustawy, jednakże wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Co więcej, zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Dodatkowo przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę. Wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Zatem to jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia NSA: z 25 września 2020 r. sygn. akt I GZ 238/20, LEX nr 3062704; z 29 października 2019 r. sygn. akt I OZ 1024/19, LEX nr 2739379). Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę wszelkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Bezsporne, w niniejszej sprawie jest, że wnioskodawca złożył skargą na przewlekłe prowadzenie postępowanie przez Prokuratora Generalnego, która wpłynęła do Biura Podawczego Prokuratury Krajowej w dniu [...] lutego 2021 r. Skarga natomiast przekazana została dopiero w dniu 28 czerwca 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy (k. 5 akt sprawy VII SAB/Wa 111/21). Tym samym ustawowy termin na przekazanie skargi do sądu upłynął w dniu 5 marca 2021 r. Organ, przekazując skargę w dniu [...] czerwca 2021 r. uczynił to z ponad trzymiesięcznym opóźnieniem. Przy piśmie z dnia 19 czerwca 2021 r. (k. 17) przesłano Prokuratorowi Krajowemu kserokopię wniosku z [...] kwietnia 2021 r. o wymierzenie grzywny celem udzielenia odpowiedzi. Organ pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. poinformował jedynie, że przekazuje skargę R. R.. Prokurator Krajowy nie ustosunkował się do wniosku skarżącego, nie wskazał również jakie okoliczności spowodowały opóźnienie w przekazaniu skargi. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że żądanie wnioskodawcy jest uzasadnione i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 złotych. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będącej przedmiotem skargi (bezczynność organu), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Na marginesie niniejszych rozważań Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu z wniosku o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia ewentualna kwestia dopuszczalności skargi. Obowiązek przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy spoczywa bowiem na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet zatem uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem, to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.