VII SO/Wa 17/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Montowski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. Ł. o pozbawienie prawa wykonywania zawodu sędziego postanawia: odrzucić wniosek M.L. ("wnioskodawca"), w piśmie z dnia [...] września 2021 r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek zatytułowany: "skarga/wniosek o pozbawienie prawa wykonywania zawodu Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego". W treści tego pisma zawarł uzasadnienie swojego wniosku oraz zawarł wniosek "o pozbawienie uprawnień sędziowskich i prawa do wykonywania funkcji publicznych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi (w przedmiotowej sprawie wniosku), poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Sąd badając w pierwszej kolejności dopuszczalność złożonego wniosku M.L. ustalił, że zainicjowana wnioskiem sprawa nie może zostać poddana kontroli sądowej, gdyż nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego. W piśmiennictwie zagadnienie to nosi miano przesłanki dopuszczalności skargi (w tym wypadku wniosku) i sprowadza się do wskazania warunków koniecznych do skutecznego uruchomienia procedury sądowoadministracyjnej, czy też wszczęcia postępowania z tym związanego, względnie realizacji uprawnienia do zaskarżenia zachowania organu do sądu administracyjnego. Taki warunek decyduje nie tylko o prawidłowości czynności wniesienia skargi, ale także o prawidłowym przebiegu postępowania, a nawet w określonych przypadkach o ważności tego postępowania i w konsekwencji dopuszczalności rozpoznania skargi oraz merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Jak wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do treści art. 63 p.p.s.a., jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Wniosek składa się bezpośrednio do sądu. Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 1 - 3 p.p.s.a.). Przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze wskazane regulacje sąd administracyjny powinien w każdym przypadku ustalić, czy wniosek złożony w trybie art. 63 p.p.s.a. mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Rozpoznając przedmiotowy wniosek M.L. należało w pierwszej kolejności ustalić, co jest jego przedmiotem. W tym miejscu należy zaznaczyć, że o tym, w jakim przedmiocie pismo rozpozna Sąd decyduje jego treść. Niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, pismo inicjujące postępowanie przed sądem powinno być bowiem rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma (por. postanowienia NSA z dnia: 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 530/09, LEX nr 580779; 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 833/11, LEX nr 1069194). W piśmie z dnia [...]września 2021 r. zatytułowanym "skarga/wniosek o pozbawienie prawa wykonywania zawodu Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego" M.L. wniósł o "pozbawienie uprawnień sędziowskich i prawa do wykonywania funkcji publicznych". Z uwagi na powyższe nie można było wywieść, że pismo to stanowi skargę, gdyż nie wskazano organu, którego czynność lub brak czynności jest skarżony. Co więcej nie można z tego pisma wywnioskować jaka czynność lub brak czynności jest w nim zaskarżona. Z racji tego, że skarżący domaga się w piśmie tym "pozbawienia uprawnień sędziowskich i prawa do wykonywania funkcji publicznych Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego" i z uzasadnienia także można wywieść taki wniosek, to Sąd uznał, że pismo zatytułowane: "skarga/wniosek o pozbawienie prawa wykonywania zawodu Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego" z dnia [...] września 2021 r. stanowi wniosek, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a. W ocenie Sądu wniosek M.L. w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalny. Stosownie bowiem do treści art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony. Zgodnie zaś z art. 180 ust. 1 Konstytucji RP Sędziowie są nieusuwalni. Dodatkowo, jak stanowi art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Ponadto zgodnie art. 49 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), w sprawach nieuregulowanych w ww. ustawie, do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz do Sędziów, urzędników i pracowników tego Sądu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące Sądu Najwyższego, a w zakresie w nich nieuregulowanym - przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Natomiast jak wynika z przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1904), w tym w szczególności art. 29 (na który należy powołać się w przedmiotowym postępowaniu) "Sędzią Sądu Najwyższego jest osoba powołana na to stanowisko przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która złożyła ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej". Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania Sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Z powyższych przepisów wynika ponadto, iż akt powołania Sędziego nie może mieć charakteru terminowego, zgodnie bowiem z treścią art. 179 Konstytucji RP powołanie kandydata wskazanego we wniosku KRS ma nastąpić na czas nieoznaczony. Takie rozwiązanie stanowi kolejną gwarancję niezawisłości Sędziów, ściśle koresponduje też z unormowaniem art. 180 Ustawy Zasadniczej, statuującym zasadę nieusuwalności Sędziów. Zasada powoływania na czas nieoznaczony nie odnosi się do innych aniżeli sędziowskie urzędów objętych zakresem kompetencji Prezydenta. Sąd w przedmiotowym postępowaniu wziął pod uwagę powyższe przepisy i w związku ze złożonym wnioskiem M.L. uznał, iż jest on wyłączony z kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, albowiem wniosek ten nie mieści się w katalogu określonym w przepisach ustawy p.p.s.a. Skutkuje to zatem, jedynym możliwym działaniem w tym zakresie, dyktowanym zasadami powołanej ustawy, a więc wyeliminowaniem z postępowania złożonego wniosku. W konsekwencji, Sąd uznał, że skoro złożony przez M.L. wniosek został wniesiony w formie prawnej nie nadającej się do poddania kontroli sądu administracyjnego, należało stwierdzić, że wniosek ten jest niedopuszczalny, co obligowało sąd do jego odrzucenia na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.