VII SO/Wa 22/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie dotyczącej wniosku T. K. o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić wniosek adw. E. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu zażaleniowym. Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. przyznano T. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], pełnomocnikiem skarżącej wyznaczony został adw. E. M. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych. Prezydent [...] wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Adw. E. M. sporządził odpowiedź na ww. zażalenie, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. oddalił zażalenie Prezydenta [...] na postanowienie z 17 stycznia 2017 r. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 29 Prawa o adwokaturze koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro przewidziany w tym przepisie obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", to powstaje jedynie w przypadku podjęcia przez adwokata czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2012 r. II FZ 727/12 Lex nr 1221331, z dnia 18 października 2007 r. II FZ 515/07 Lex nr 1011762, z dnia 28 maja 2013 r. II FZ 303/13 Lex nr 1318936, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r. II SA/Bk 835/07 Lex nr 479299, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 Lex nr 593654). W orzecznictwie akcentuje się również, iż ze względu na opłacanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ze środków publicznych sąd / referendarz sądowy ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Jak wynika z akt sprawy, adw. E. M. sporządził odpowiedź na zażalenie wniesione przez Prezydenta [...] na postanowienie z dnia 17 stycznia 2017 r. Zauważyć jednak trzeba, że stanowiące odpowiedź na zażalenie pismo z dnia 14 marca 2017 r. zostało zwrócone pełnomocnikowi (na podstawie art. 66 § 1 p.p.s.a.) w dniu 27 marca 2017 r., z uwagi na brak oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie. Wprawdzie adw. E. M. ponownie nadesłał odpowiedź na zażalenie wniesione przez Prezydenta [...], w której zawarł już oświadczenie o przesłaniu odpisu odpowiedzi pełnomocnikowi drugiej strony, to jednak odpowiedź ta wpłynęła do Sądu po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał bowiem zażalenie Prezydenta [...] wniesione na postanowienie z 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2017 r. (postanowienie sygn. II OZ 367/17), natomiast odpowiedź na zażalenie zawierająca oświadczenie, o którym mowa w art. 66 § 1 ustawy, została wysłana przez pełnomocnika w dniu 14 kwietnia 2017 r. i wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 kwietnia 2017 r. W takiej sytuacji, skoro Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie Prezydenta [...] na postanowienie z 17 stycznia 2017 r. nie miał możliwości, z powyższych przyczyn, zapoznania się ze sporządzoną przez adw. E. M. odpowiedzią na ww. zażalenie i zawartą w niej argumentacją, nie można zatem uznać, aby doszło do faktycznego udzielenia skarżącej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym. W ocenie referendarza sądowego brak jest zatem podstaw do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.