VII SO/Wa 26/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Białogłowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z wniosku M. J. o wymierzenie Rektorowi [...] w W. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), p o s t a n a w i a : 1. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) wymierzyć Rektorowi [...] w W. grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych i zero groszy); 2. na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzić od Rektora [...] w W. na rzecz skarżącej M. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych i zero groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I 1. W dniu 27 maja 2025 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek z tego samego dnia, w którym M. J. (dalej: skarżąca) wniosła o wymierzenie Rektorowi Uczelni [...] w W[...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. 2. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 maja 2025 r. odpis wniosku został doręczony organowi w celu udzielenia odpowiedzi. 3. W dniu 12 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) organ wniósł o oddalenie wniosku, albowiem skargę na bezczynność wraz z aktami postępowania przekazał do Sądu przy piśmie z 26 maja 2025 r. II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. – sąd administracyjny, na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; postanowienie w takiej sprawie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. organ (którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi) przekazuje skargę sądowi administracyjnemu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. 2. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak z kolei wynika z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r. (M.P. poz. 125) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2024 r. wyniosło 8181,72 zł. Oznacza to, że obecnie maksymalna kwota grzywny może wynieść 81 817,20 zł. 3. W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. 3.1. W niniejszej sprawie skarżąca w dniu 19 lutego 2025 r. (data rejestracji na platformie e-PUAP) wniosła za pośrednictwem organu skargę na bezczynność organu w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów. Skarga ta wpłynęła do organu tego samego dnia. Organ skargi tej ani akt administracyjnych sprawy, w związku z którą została wniesiona, nie przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie przepisanym, czyli najpóźniej 21 marca 2025 r. Nadto tożsama skarga została przez skarżącą wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 21 lutego 2025 r. (data rejestracji na platformie e-PUAP). Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2025 r. (sygn. akt VII DK/Wa 29/25) skarga ta została przekazana organowi w celu udzielenia odpowiedzi na nią oraz nadesłania akt administracyjnych. Skarga wpłynęła do organu w dniu 6 marca 2025 r. (data prezentaty organu). Przekazanie skargi, akt administracyjnych oraz odpowiedzi na skargę nastąpiło dopiero w dniu 26 maja 2025 r. 3.2. W ocenie Sądu bezspornie organ w sprawie niniejszej uchybił terminowi trzydziestu dni, określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wcześniej nieprawidłowo (brak jakiejkolwiek dekretacji) i z naruszeniem przepisów procesowych skargę wniesioną do organu w dniu 19 lutego 2025 r. – jak wynika z lektury akt administracyjnych – pozostawiono ad acta, bez nadawania jej prawem przepisanego biegu. Także egzemplarzowi skargi pierwotnie wniesionemu bezpośrednio do Sądu w dniu 21 lutego 2025 r., który wpłynął do organu w dniu 6 marca 2025 r., nie nadano żadnego biegu. 3.3. Zdaniem Sądu grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Wyłączną przesłanką jej orzeczenia jest niewypełnienie przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. w przewidzianym terminie. Tym samym również późniejsze dopełnienie obowiązku przed orzeczeniem przez sąd administracyjny w przedmiocie wymierzenia grzywny (ale z uchybieniem terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a.) nie wyłącza możliwości jej wymierzenia na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. (por. np.: prawomocne postanowienie WSA w Białymstoku z 19 marca 2013 r., sygn. akt II SO/Bk 6/13, Legalis; postanowienie NSA z 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 606/16, Legalis oraz prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z 14 lutego 2024 r., sygn. akt IV SO/Wa 13/23, jeszcze niepubl.). Sąd – przyjmując dyscyplinująco-restrykcyjny charakter grzywny – może zatem uwzględnić wniosek o jej wymierzenie, mimo że spełnienie obowiązku nastąpiło zanim jeszcze skarżący wniósł o wymierzenie kary grzywny lub w trakcie postępowania w tym przedmiocie. Przy tym określenie "sąd ... może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że – rozstrzygając tę kwestię – sąd powinien wziąć pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, który upłynął od wniesienia skargi, a także, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (zob. m.in.: postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., I OZ 328/12, Legalis oraz powołane prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z 14 lutego 2024 r., sygn. akt IV SO/Wa 13/23; B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 132). 3.4. Sąd podziela stanowisko dopuszczające możliwość rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. także po spełnieniu przez organ obowiązku przekazania sądowi skargi, gdy ta czynność uchybia terminowi z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyłączną bowiem i jedyną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niewypełnienie przez organ obowiązku w terminie przewidzianym w przepisie. Celem regulacji art. 55 § 1 p.p.s.a. jest bowiem nie tylko zdyscyplinowanie organu do przestrzegania terminów wykonania obowiązku nadania skardze biegu, ale sankcja (ukaranie) za niedopełnienie obowiązku, tj. za naruszenie podstawowego prawa strony do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Można postawić tezę, że w krańcowych przypadkach działanie organu (który np. nie przesłałby w ogóle skargi do sądu, gdyż ją zagubił, albo – jak w niniejszej sprawie – "samodzielnie wykluczył" kognicję sądu administracyjnego) mogłoby pozbawić jednostkę w ogóle prawa do sądu. Uzasadnia to przyjęcie także sankcyjnego charakteru środka z art. 55 § 1 p.p.s.a. (tak też powołane prawomocne postanowienie WSA w Białymstoku z 19 marca 2013 r., sygn. akt II SO/Bk 6/13 oraz powołane prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z 14 lutego 2024 r., sygn. akt IV SO/Wa 13/23). Możliwość wymierzenia grzywny, gdy przed datą rozstrzygnięcia organ dokona czynności przekazania skargi, nie powinna bowiem zależeć od czasu trwania postępowania sądowego w przedmiocie wymierzenia grzywny. Organ mógłby wówczas bezzasadnie uniknąć ustawowej restrykcji za opieszałość tylko dzięki określonemu czasowi rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny, w czasie którego zdołałby (zdążyłby) dokonać czynności (por. powołane prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z 14 lutego 2024 r., sygn. akt IV SO/Wa 13/23). Nadto wymaga podkreślenia okoliczność, że ustawodawca nie wskazał na jakikolwiek związek pomiędzy złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny, wykonaniem obowiązku a terminem posiedzenia sądu. Oznacza to, że nie przewidywał "zwolnienia" organu z odpowiedzialności za niewykonanie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. w sytuacji jego wykonania po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., a przed jego rozpoznaniem. Zatem uprawniony pozostaje pogląd, że sąd ma obowiązek taki wniosek rozpoznać, pomimo spóźnionego przesłania akt z odpowiedzią na skargę, ale mieszczącego się w czasie do orzekania o wymierzeniu grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. (por. powołane prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z 14 lutego 2024 r., sygn. akt IV SO/Wa 13/23). 3.5. Grzywna wymierzona na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jak wyżej wskazano, ma charakter dyscyplinujący oraz restrykcyjny. Dlatego okoliczności towarzyszące zaniedbaniu organu i przyczyny zwłoki mają istotne znaczenie dla orzekania sądu o potrzebie i celowości wymierzenia grzywny organowi oraz – w przypadku uznania tej potrzeby – dla ustalenia jej wysokości. Sąd uznaje, że w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne jest wymierzenie organowi grzywny. Przede wszystkim nie można pominąć okoliczności, że opóźnienie faktycznie wystąpiło, co należy uznać za zachowanie niezgodne z prawem i podlegające sankcjonowaniu. Analiza poszczególnych dat wpływu i nadania pism procesowych wskazuje nadto, że organ mógł swój ustawowy obowiązek wypełnić w terminie. Próba rekonstrukcji stanowiska organu z jego odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny oraz odpowiedzi na skargę na bezczynność (k. 9-13v akt o sygn. VII SAB/Wa 1442/25) nie daje żadnej racjonalnej odpowiedzi, co stało na przeszkodzie przekazaniu w przepisanym terminie skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Sąd zwraca uwagę organowi, że skarżąca skargę na jego bezczynność wniosła w dniu 19 lutego 2025 r. przez platformę e-PUAP, a zatem już w tym momencie powinien on był podjąć stosowne działania, tj. zadekretować skargę wraz dotyczącymi jej aktami do przekazania sądowi administracyjnemu; tego nie uczynił. Także egzemplarz skargi, który wpłynął do niego pocztą w dniu 6 marca 2025 r., został pozostawiony w aktach bez stosownej dekretacji. 3.6. Reasumując, przyjąć należy, że doszło do naruszenia prawa poprzez przekroczenie trzydziestodniowego terminu na przesłanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przez Rektora Uczelni [...] w W[...] skargi z 19 lutego 2025 r. na bezczynność organu w sprawie wniosku skarżącej o wydanie karty przebiegu studiów wraz z odpowiedzią na skargę, a tym samym do naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. Okoliczności sprawy wskazują nadto, że powyższe uchybienie nastąpiło na skutek okoliczności leżących po stronie organu (brak jakiejkolwiek dekretacji o przekazaniu skargi do sądu administracyjnego świadczy o lekceważącym podejściu organu do obowiązku wynikającego z ustawy procesowej). Stąd też za uzasadnione uznać należy wymierzenie grzywny. Zdaniem Sądu – aby grzywna spełniała swoją restrykcyjną i dyscyplinującą funkcję – musi ona uwzględniać fakt wystąpienia stanu niezgodności z prawem i wyrażać negację dla takiego postępowania, ale też uwzględniać fakt znacznego przekroczenia ustawowego terminu. Wymierzona grzywna spełniać musi również rolę prewencyjną, albowiem przyczyni się do przestrzegania prawa w przyszłości przez organ. Z tych też powodów – w ocenie Sądu – zasadnym jest wymierzenie Rektorowi Uczelni [...]" w W[...] grzywny w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych i zero groszy). Rzeczona kwota jest adekwatna w niniejszej sprawie; nie jest też zbyt nadmierna, albowiem stanowi tylko 1,22% maksymalnej kwoty, jaką w 2025 r. może wymierzyć sąd administracyjny organowi. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. – należało postanowić, jak w sentencji.