VII SAB/Wa 1442/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko sędzia WSA Szczepan Borowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Rektora Uczelni [...] w W. w przedmiocie wniosku o wydanie karty przebiegu studiów 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora Uczelni [...] w W. do rozpoznania wniosku M. J. o wydanie karty przebiegu studiów; 2. stwierdza, że Rektor Uczelni [...] w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku jak w pkt 1; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Uczelni [...] w W. na rzecz M. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z [...] lutego 2025 r. M. J. (dalej także jako skarżąca) złożyła skargę na bezczynność Rektora Uczelni [...] (dawniej [...] w W[...] - dalej także jako Rektor lub organ) w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jej wniosku o wydanie karty przebiegu studiów w terminie 3 dni oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że w kwietniu 2024 r. złożyła pierwszy wniosek o wydanie karty przebiegu studiów na Uczelni [...] (dawniej C[...] ). Wniosek ten zaginął na Uczelni. Kolejną prośbę złożyła we wrześniu 2024 r. Żądany dokument jest jej niezbędny, m.in. do kontynuacji procesu dydaktycznego i ewentualnego przeniesienia na inną uczelnię. Mimo zapewnień pracowników Uczelni do dnia złożenia skargi żądany dokument nie został wydany. Skarżąca wskazała, że potrzebuję karty przebiegu studiów oraz zaświadczenia o ukończeniu ostatniego semestru studiów celem rozliczenia dotacji uzyskanej na pokrycie czesnego. W przypadku braku karty przebiegu studiów oraz zaświadczenia będzie zobligowana do zwrotu dotacji wraz z odsetkami. Skarżąca zwróciła uwagę, że Uczelnia wielokrotnie wyznaczała termin wydania karty przebiegu studiów, np. [...] stycznia 2025 r., [...] kwietnia 2025 r., a więc rok od złożenia pierwszego wniosku. Skarżąca zwróciła uwagę, że jej wezwania i ponaglenia zostały zignorowane przez Uczelnię, co uniemożliwia jej dalsze prowadzenie działalności czy kontynuację nauki na innej uczelni. Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi albowiem nie była ona poprzedzona ponagleniem, ewentualnie o umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania do wydania karty przebiegu studiów w związku z wydaniem skarżącej zaświadczenia o przebiegu studiów, a w pozostałym zakresie o oddalenie skargi, a także o dopuszczenie wymienionych w odpowiedzi na skargę dokumentów jako dowodów w sprawie. W ocenie Uczelni opóźnienie, które miało miejsce w niniejszej sprawie było usprawiedliwione okolicznościami niezależnymi od Uczelni, za które obecnie nie można przypisywać organowi ani odpowiedzialności ani złej woli. W Uczelni bowiem postanowieniem Prokuratora Prokuratury Regionalnej w sprawie o sygn. akt [...] z [...] marca 2024 r. został ustanowiony zarząd przymusowy. Mając na uwadze poczynione w Uczelni ustalenia związane z brakami ocen studentów w systemie informatycznym Uczelni oraz z zaistniałymi nieprawidłowościami w dotychczasowej procedurze dyplomowania, w trosce o interesy studentów, podjęto decyzję o czasowym wstrzymaniu wydawania przez Uczelnię dokumentów i następnie o weryfikacji ocen każdego studenta tak, aby uzyskany przez niego dokument nie był kwestionowany odzwierciedlając faktyczny, rzeczywisty przebieg kształcenia odbyty przez daną osobę. Zarząd przymusowy funkcjonował do dnia 12 lutego 2025 r. W tej dacie bowiem potwierdzono, że Uczelnia posiada organy, procedury i mechanizmy pozwalające jej na legalne prowadzenie działalności statutowej. Wszelkie działania władz Uczelni od dnia 14 marca 2024 r. zmierzały i zmierzają do szybkiego usprawnienia jej funkcjonowania w każdym jej obszarze. Zastana w Uczelni przez zarządcę sytuacja była zaś niezależna od organu. Uczelnia sukcesywnie wydaje studentom wnioskowane przez nich dokumenty, co jest zadaniem czasochłonnym zarówno z uwagi na konieczność przeprowadzenia weryfikacji dokumentacji jak i problemów organizacyjno-technicznych związanych z faktem, iż znaczna część dokumentów znajduje się w posiadaniu organów ścigania. Organ wydał skarżącej dokument tak szybko jak tylko formalnie i faktycznie było to możliwe oraz dołożył wszelkiej możliwej staranności w celu jak najszybszego wydania w pełni legalnego dokumentu. Sytuacja organu, która stoi za uchybieniem terminu ma charakter bezprecedensowy, co nie uzasadnia przyznania powstałemu opóźnieniu rażącego charakteru naruszenia prawa. Rektor Uczelni wskazał, że zaświadczenie o przebiegu studiów zostało skarżącej wydane w dniu [...]kwietnia 2025 r., co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy korespondencja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zarówno skarga na bezczynność organu, jak też na przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu przede wszystkim ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi na bezczynność organu należy ustalić czy taka skarga jest dopuszczalna poprzez ocenę czy opieszałość stanowiąca przedmiot skargi miała miejsce w postępowaniu, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest brak wydania na wniosek skarżącej przez Rektora Uczelni [...] karty przebiegu studiów. Karta przebiegu studiów (tzw. transkrypt indeksu) to oficjalny wyciąg z indeksu zawierający wszystkie informacje dotyczące przebiegu studiów. Jest to dokument wymagany np. w niektórych krajach do uznania wykształcenia i w określonych sytuacjach przez inne uczelnie czy pracodawców. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571) uczelnia dokumentuje przebieg studiów. Stosownie zaś do § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023 r., poz. 2787) odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, o których mowa w ust. 2, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Z przepisów tych wynika zatem z jednej strony obowiązek uczelni polegający na dokumentowaniu przebiegu studiów, a z drugiej strony uprawnienie studenta do otrzymania takich dokumentów. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyrokach z 14 marca 2025 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 180/24) i z 13 listopada 2025 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 1782/25) zapadłych w niemal identycznym stanie faktycznym i prawnym i przyjmuje je jako własne. W powołanych orzeczeniach przyjęto, że wniosek studenta o wydanie karty przebiegu studiów następuje w trybie określonym w przepisach Działu VII k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność organu w sprawie z wniosku o wydanie zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 891/19). Droga sądowa przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, gdyż dotyczy ona innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej odnoszących się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a). Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 217 § 3 k.p.a., zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 k.p.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Termin na wydanie zaświadczenia określony w art. 217 § 3 k.p.a. stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. Oznacza to, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowane nawet odpowiednio (por. wyrok NSA dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2/14). Z kolei w myśl art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wydanie takiego postanowienia powinno również nastąpić w terminie siedmiodniowym. Bezczynność organu to stan, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie (art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.) może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Ponaglenie nie musi przybrać żadnej sformalizowanej formy. Elementem niezbędnym do uznania pisma strony za ponaglenie jest wyrażony w nim sprzeciw odnośnie do niezałatwienia sprawy przez organ w terminie i żądanie załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca skutecznie złożyła ponaglenie (pismo e-mail z 21 stycznia 2025 r. – k. 65 akt sądowych). Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 16 kwietnia 2024 r. wystąpiła o wydanie karty przebiegu studiów. W wiadomości e-mail z [...] kwietnia 2024 r. Uczelnia przesłała skarżącej dokument pt. "Karta Przebiegu Studiów", który w ocenie skarżącej nie był kompletny. Wobec tego kolejnym wnioskiem z [...]września 2024 r. skarżąca ponowiła swoje żądanie. Mając zatem na uwadze siedmiodniowy termin na załatwienie wniosku, ustawowy termin na jego załatwienie upływał organowi 23 września 2025 r. (wniosek w formie e-mail został nadany w sobotę, a zatem należy przyjąć, że mógł zostać odebrany przez Uczelnię w poniedziałek [...]września 2024 r.). Skarżąca złożyła ponadto wniosek w formie pisemnej w dniu [...]listopada 2024 r., w odpowiedzi na który organ wskazał, że znajduje się ona na liście osób oczekujących na wydanie karty przebiegu studiów. Mimo to Rektor do dnia złożenia skargi, nie wydał skarżącej karty przebiegu studiów ani postanowienia o odmowie jej wydania, mimo, że skarżąca wielokrotnie zwracała się do Rektora o pilne dostarczenie jej żądanego dokumentu. Organ wysłał skarżącej kartę przebiegu studiów dopiero w dniu 9 kwietnia 2025 r. Załatwienie sprawy po złożeniu skargi zwalnia Sąd wyłącznie z wydania rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, ale nie czyni bezprzedmiotowym całego postepowania sądowego zainicjowanego skargą na bezczynność. Z uwagi na to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Rektor rozpoznał wniosek skarżącej, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, zostało umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). Wydanie karty przebiegu studiów nie zwolniło jednak Sądu od oceny czy Rektor dopuścił się bezczynności i jaki miała ona charakter. Z opisanych wyżej okoliczności w sposób bezsprzeczny wynika, że organ wydając kartę przebiegu studiów po upływie niemal roku od złożenia pierwszego wniosku i niemal siedmiu miesiącach od złożenia ponownego wniosku pozostawał w stanie bezczynności. Z zarzutu bezczynności nie zwalnia organu poinformowanie skarżącej o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie (pismo z 1 lutego 2025 r.). Należy zwrócić uwagę, że owo przedłużenie terminu załatwienia sprawy, jak to miało miejsce w rozpoznawanym przypadku, nie może chronić organu od zarzutu bezczynności tym bardziej, że nie można uznać, że wskazany przez organ termin załatwienia sprawy (do 30 kwietnia 2025 r.) spełnia kryterium szybkości wynikające z art. 12 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 170/10). Mimo przedłużenia terminu organ nie wywiązał się z obowiązku załatwienia sprawy zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Stąd też Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak punkcie 2 sentencji wyroku stwierdzając bezczynność Rektora Uczelni. Zdaniem Sądu bezczynność Uczelni nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przyjmuje się także, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące ocenia się czy ma ono cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Przyjmuje się także, że kryterium, które pozwala na zakwalifikowanie bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 521/24). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że nie wystąpiły szczególne okoliczności, które przemawiałyby za przyjęciem, że doszło do bezczynności o charakterze rażącym. Sąd uwzględnił argumenty Uczelni dotyczące aresztowania Rektora [...] w W[...] . Zdaniem Sądu zmiana formy organizacyjnej Uczelni, zmiany kadrowe związane z wszczęciem postępowania karnego miały niewątpliwie wpływ na bezczynność w niniejszej sprawie. Ustanowiony przez prokuratora Zarządca, nie miał możliwości terminowego realizowania wniosków studentów o wydanie różnego rodzaju dokumentów, w tym dokumentów przebiegu studiów, jak też dyplomów. Przed wystawieniem żądanego dokumentu konieczne było uprzednie weryfikowanie przebiegu studiów i efektów uczenia. Z odpowiedzi na skargę wynikało, że w krótkim czasie do Uczelni wpłynęło wiele wniosków studentów, a niemożliwe było wydawanie tych dokumentów bez prowadzenia postępowania wyjaśniającego i weryfikacji danych. W tym celu badane były dokumenty papierowe, jak i elektroniczne, dane zgromadzone w systemach P., B.i S.. Proces weryfikacyjny był długotrwały i skomplikowany. Część dokumentów została zatrzymana przez organy ścigania. Wobec tego Sąd dostrzegł realne problemy organizacyjne wynikające z opisanych w odpowiedzi na skargę okoliczności. Mimo, że nie usprawiedliwiają one bezczynności organu, to trudno przyjąć, że stanowiły one wyraz złej woli Uczelni. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych organu zgłoszonych na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu przedstawione dokumenty nie były niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, natomiast zostały wzięte pod uwagę przez Sąd jako rozszerzenie argumentacji strony na okoliczność charakteru bezczynności, jakiej niewątpliwie dopuścił się Rektor. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożyła się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi.